Twórcy gier o nowych konsolach – Xbox One i PlayStation 4 przed, czy za PC-tami?

Mówi się, że wielokrotnie powtarzana plotka w końcu staje się prawdą i chyba właśnie tak stało się w przypadku mocy obliczeniowej Xboksa One i PlayStation 4. Dziś, kiedy oficjalną prezentację obydwu konsol mamy już za sobą, wszystkie źródła potwierdzają, że układy graficzne nowych Xboksa i PlayStation zapewnią moc na poziomie odpowiednio 1,23 TFLOPS i 1,84 TFLOPS. Takie wartości nie powalają na kolana, bo podobną moc jest w stanie zapewnić karta graficzna kosztująca 600 złotych. Tymczasem jeden z dyrektorów studia Electronics Arts twierdzi, że układy nowych konsol wyprzedzają najszybsze procesory PC-towe o całą generację. Można rzecz jasna zignorować tę wypowiedź i nazwać ją marketingową papką serwowaną przez byłego pracownika Microsoftu (którym w istocie jest wspomniany CTO Electronics Arts), wydaje się jednak, że spod sloganu reklamowego przebija prawda. Układy napędzające Xboksa One i PlayStation 4 rzeczywiście stanowią nową generację... ale pod względem architektury, a konkretniej modelu programowania.

Przypomnijmy, że APU stworzone w oparciu na technologiach AMD, którego warianty napędzają obydwie nowe konsole, wdraża koncepcję zunifikowanej przestrzeni adresowej pamięci dla CPU i GPU (hUMA – heterogenous Uniform Memory Access). Dzięki temu twórcy gier będą mogli tworzyć algorytmy wymagające operowania na tych samych danych przez rdzenie x86 i procesory strumieniowe układu graficznego. Nie będzie konieczny czasochłonny transfer informacji między pamięcią RAM i VRAM, co w założeniach ma przyspieszyć różnego rodzaju obliczenia przeprowadzane w grach (i nie tylko w nich). Według Sasa Marinkovic'a, kierownika jednego z działów marketingowych AMD, wzrost wydajności spowodowany zastosowaniem hUMA może wynieść w niektórych zastosowaniach nawet 500% – to samo zadanie wykona się pięć razy szybciej na tandemie CPU+GPU niż na samym CPU.

Taka liczba robi wrażenie, jednak trzeba podchodzić do niej z dużą dozą ostrożności, bo w końcu nie wiadomo, o jak częste, albo raczej jak bardzo skrajne przypadki chodzi. Tak czy inaczej, hUMA i inne elementy architektury HSA powinny zwiększyć wydajność nowych konsol. Jak bardzo, tego na razie nikt nie chce deklarować, zasłaniając się małą popularnością technologii i koniecznością oswojenia się z nią programistów. Jest jednak pewne, że, na przykład, układ PlayStation 4 zapewni większą wydajność niż pecetowy procesor z ośmioma rdzeniami Jaguar (o ile kiedykolwiek taki powstanie) i karta graficzna z 1152 shaderami w architekturze GCN. W zasadzie tylko tyle da się powiedzieć, bo obecnie nie jesteśmy w stanie oszacować, jakie podzespoły komputerowe będą w stanie dorównać APU z konsoli. Możemy co najwyżej polegać na opracowaniu serwisu Eurogamer, który uważa, że procesor FX-8350 (wybrany za radą twórców gier z uwagi na sprzętową obsługę ośmiu wątków jednocześnie), 8 GB pamięci RAM i Radeon HD 7850 z 2 GB pamięci powinny zapewnić jakość rozgrywki porównywalną do tej oferowanej przez PlayStation 4.

To, że konsolom nowej generacji sprosta komputer ze średniej półki cenowej potwierdza także dość ostra wypowiedź współzałożyciela studia Epic Games – Marka Reina. Oględnie mówiąc, nie zgadza się on z dyrektorem Electronics Arts w sprawie przewagi układów nowych konsol nad podzespołami pecetów. Epic Games ma wiele powodów, by twierdzić, że APU nowych maszyn Sony i Microsoftu są zbyt słabe jak na obecne czasy – już w 2011 roku studio zadeklarowało, że słynne demo Samaritain, przedstawiające możliwości silnika Unreal Engine 3, będzie wymagać do płynnego działania GPU o mocy 2,5 TFLOPS. Układ graficzny PlayStation 4 znajduje się dużo poniżej tego poziomu, Xbox One nie zapewnia nawet dwa razy mniejszej mocy, a przecież są to konsole, na których będzie działać Unreal Engine 4, kilka dobrych lat po prezentacji Samarytanina. To zupełnie diametralnie sytuacja niż w czasach młodości Xboksa 360, który korzysta z GPU debiutującego na rynku detalicznym pół roku po rozpoczęciu sprzedaży konsoli i to nie w karcie ze średniej półki cenowej, a flagowej karcie ATI.

Co do samego Unreal Engine 4, wszyscy pamiętamy porównanie jakości grafiki dema Elements w wersji dla PlayStation 4 i tego dla pecetów. Układ konsoli generował znacznie mniej szczegółowy obraz, co zrzucono na karb braku optymalizacji. Jest to znak, że zanim programiści nauczą się wykorzystywać potencjał heterogenicznych APU nowych konsol, może minąć jeszcze sporo czasu. Czasu płynącego oczywiście także dla komputerów, które będą stawać się coraz wydajniejsze. To, jak szybko będzie rosła przepaść między pecetami a konsolami, będzie w dużej mierze zależeć od popularyzacji procesorów zgodnych z HSA, a także tego, jak bardzo różnice między systemami operacyjnymi PlayStation i Xboksa One oraz Windowsem utrudnią przenoszenie kodu między wersjami gier na różne platformy. Według AMD już samo wprowadzenie architektury x86 do obydwu nowych konsol powinno pozytywnie wpłynąć na działanie gier na pecetach. Rzecz jasna żaden programista nie będzie w stanie zoptymalizować gry na komputery osobiste tak samo dobrze, jak na konsole, jednak można przewidywać, że przewaga konsol wynikająca z optymalizacji będzie w tej generacji mniejsza niż w poprzedniej. Gry na Xboksie i PlayStation będą z czasem coraz lepsze tylko dzięki rosnącemu doświadczeniu programistów, za to komputery skorzystają zarówno z tego, jak i ciągłego rozwoju podzespołów.

Rynek konsol do gier niewątpliwie się zmienia. Jeszcze kilka lat temu były to maszyny wykorzystujące najnowsze technologie, przeznaczone dla najbardziej zapalonych graczy. Dziś tylko Sony aspiruje do stworzenia maszynki mającej konkurować z wydajnymi komputerami i skupia się na wymagających fanach wirtualnej rozrywki. Microsoft stara się zagarnąć lukratywny rynek domowych, rodzinnych centrów rozrywki, a "poważnych graczy" spycha na drugi plan, montując w swojej konsoli dużo słabsze GPU i wolniejszą pamięć niż w konkurencja. Być może taka sytuacja sprawi, że pecety wrócą na należne im miejsce i to za pomocą myszy i klawiatur toczyć się będą najbardziej zacięte wirtualne walki, mecze i wyścigi?

Sony zapowiada PlayStation 4

Microsoft prezentuje konsolę Xbox One