artykuły

Asus ROG Maximus XI Formula – pierwsze wrażenia z użytkowania płyty głównej z chipsetem Z390

23
8 października 2018, 17:01 Mateusz Brzostek

Maszynowe podkręcanie kontra człowiek

AI OC – sztuczna inteligencja doradza w podkręcaniu

Wspomniana interesująca funkcja w UEFI tej płyty to AI OC: algorytm wykorzystujący (jak twierdzi Asus) uczenie maszynowe, żeby znaleźć optymalne parametry podkręcania dopasowane do konkretnego egzemplarza procesora i do możliwości układu chłodzenia.

W zakładce z opcjami dotyczącymi podkręcania znajdują się przewidywane przez Asusa możliwości podkręcania zamontowanego na płycie procesora:

Sil Quality oznacza jakość konkretnego egzemplarza – domyślamy się, że egzemplarze o lepszych możliwościach podkręcania mają większą „jakość krzemu”. Sprawność układu chłodzenia jest punktową oceną nadaną przez płytę główną; ten parametr będzie się zmieniał, w miarę jak algorytm będzie zbierał coraz więcej i więcej danych z użytkowania komputera. Efektywność chłodzenia zmieni się również, jeśli zmienią się warunki zewnętrzne, np. zmienimy obudowę na lepiej wentylowaną albo nastanie zima i średnia temperatura powietrza zmaleje.

Podane napięcia i częstotliwości taktowania oznaczają – jak twierdzi Asus – przybliżone parametry potrzebne do uzyskania stabilności w teście Small FFT w narzędziu Prime95. Oczywiście, płyta nam tego nie gwarantuje, a jej przewidywaniami można częściowo sterować przez regulację „współczynnika optymizmu”, ale powinny być dobrym punktem wyjścia. Płyta nie przeprowadza tego testu stabilności ani żadnego testu efektywności schładzacza – po prostu obserwuje wykorzystanie komputera i rejestruje te dane nie podczas specjalnej procedury, lecz w trakcie codziennego użytkowania.

 

 

 

Najważniejszą częścią całego mechanizmu, która prawdopodobnie nie mogłaby działać na starszych płytach, jest uczenie się w trakcie pracy komputera. To oznacza, że kontroler taktowania i zasilania monitoruje i zapamiętuje temperatury, napięcia zasilania i częstotliwości taktowania różnych części procesora przez cały czas. Istniejące do tej pory techniki, takie jak automatyczny dobór prędkości obrotowej wentylatorów, działały wyłącznie w ramach UEFI, a AI OC działa cały czas. Nie jest jasne, czy konieczne były jakieś zmiany sprzętowe, żeby to umożliwić. Wydaje się, że istniejące do tej pory kontrolery zasilania i taktowania mogłyby w podobny sposób monitorować i zapamiętywać parametry działania peceta przez cały czas.

Można wykorzystać AI OC do znalezienia optymalnych parametrów taktowania i zasilania procesora, a potem ustawić je „na sztywno”. Ponieważ jednak AI OC może uczyć się przez cały czas, najlepiej zostawić ten mechanizm włączony na zawsze, żeby mógł reagować na zmiany średniej temperatury, potencjalną degradację procesora, a nawet spadek efektywności chłodzenia spowodowany gromadzącym się kurzem. 

Techniczna strona podkręcania przez SI rodzi więcej pytań niż odpowiedzi: po prostu nie wiemy, jak to dokładnie działa. Inżynierowie Asusa, zwykle chętni do chwalenia się swoimi innowacjami, tym razem nie chcieli wyjaśnić szczegółów technicznych.

Skąd się bierze parametr Sil Quality? Niewykluczone, że to wartość w jakiś sposób nadana procesorowi w fabryce i odczytywana przez płytę; mogłaby być częścią jakiegoś mechanizmu pozwalającego procesorom w pewnym zakresie samym się sortować, tak jak to robią procesory AMD. Wydaje się, że gdyby tak było, Intel nie trzymałby tego mechanizmu w tajemnicy i ktoś by zastosował taką technikę podkręcania już do procesorów ósmej generacji. Skłaniamy się raczej do tego, że płyta Asusa sama nadaje tę wartość na podstawie jakichś pomiarów każdego procesora. Być może jest ona po prostu proporcjonalna do fabrycznego napięcia zasilania (VID).

Jeśli cała ta technika nie polega na żadnej ukrytej funkcji diagnostycznej procesorów Intela, lecz wyłącznie na algorytmie opracowanym przez Asusa, to zapewne pozostanie przez pewien czas dostępna wyłącznie na płytach Asusa.

Maszyna kontra PCLab – 1 : 1

Sprawdziliśmy AI OC w połączeniu z procesorem Core i5-8600K. (Niestety, był to egzemplarz inny niż ten, którego użyliśmy w teście Core i5-8600K i który udało się podkręcić do 5,3 GHz). Maszyna zaproponowała następujące częstotliwości taktowania: bez AVX – 5,0 GHz, z AVX – 4,6 GHz; w testach „ludzkich” ustawiliśmy 5,1/4,7 GHz. AI OC dało więc wolniejsze taktowanie, ale też przy napięciu zasilania niższym od tego, które sami dobraliśmy. Prawdopodobnie po dłuższym użytkowaniu albo przestawieniu współczynnika optymizmu algorytm dorównałby testerowi albo go przegonił. Na dalsze wnioski pozwolimy sobie po dłuższym użytkowaniu. 

Roboty zabiorą nam... hobby

Maszynowe podkręcanie budzi w nas mieszane uczucia. Z jednej strony nie można się nie cieszyć z takich innowacji. Wydaje się, że techniczne możliwości stworzenia takiego mechanizmu istnieją od dawna – aż dziwne, że tak długo musieliśmy na to czekać. W innych dziedzinach działalności cieszymy się z każdego przypadku, w którym automatyka uwalnia nas od jakichś żmudnych, monotonnych czynności.

W tym przypadku maszyna i algorytm wyręczają nas w dwóch rzeczach: doborze startowych parametrów i czasochłonnym testowaniu stabilności i możliwości układu chłodzenia. To pierwsze można uzyskać albo dzięki doświadczeniu, albo po zajrzeniu do baz danych wyników podkręcania, jakie można znaleźć na dużych forach dyskusyjnych dla entuzjastów podkręcania. To drugie wymaga po prostu czasu i cierpliwości, i być może nieco doświadczenia, i raczej dla nikogo nie jest najciekawszą częścią procesu podkręcania.

Z drugiej strony pierwszą reakcją entuzjasty podkręcania zapewne będzie lekceważenie. Tak jak każde inne hobby przetaktowywanie podzespołów ma w sobie coś z rzemiosła i rękodzieła. Rezultat cieszy nie tylko ze względu na to, jaki jest, ale też dlatego, że jest własny. Trywializacja i sprowadzenie hobby do wciśnięcia przycisku lub przestawienia jednego przełącznika w UEFI nie bolały nas, dopóki dawały gorszy rezultat, tak jak różne „profile gracza” czy przyciski turbo. Jeśli podkręcanie przez SI regularnie będzie się okazywało równie dobre jak ludzkie albo lepsze, to czy pozostanie interesujące?

Na pewno jedno hobby nie zniknie, a wręcz przeciwnie, przyciągnie nowych zapaleńców: sprzedawanie selekcjonowanych procesorów. Oczami wyobraźni widzimy już oferty w serwisach aukcyjnych zachwalające procesory o wysokim parametrze SI quality i podkręcanie coraz bardziej oddalające się od korzeni, w których chodziło o przekształcenie taniego sprzętu w odpowiednik drogiego.

Strona:
TitoBanditoZobacz profil
Poziom ostrzeżenia: 0%
TitoBandito2018.10.08, 17:12
Szkoda, że nie wiadomo co to jest - test, opis, reklama, czy co?
I czy autor mógłby (jeżeli potrafi) wyjaśnić opcję dla procesorów I9 (która jest już dostępna w nowych biosach dla chipsetów Z370) : 'TVB Voltage Optimization' under Internal Cpu Power Management.

Wg. Intela : According to Intel TVB is a 9 series cpu feature that automatically increases clock frequency by up to 200MHz over default turbo if the processor is at a temperature of 50�C or lower.

Tak więc czy dlaczego opisu tak podstawowej funkcji w tym opisie brak?
TheMr.Zobacz profil
Poziom ostrzeżenia: 0%
TheMr.2018.10.08, 17:23
AI OC, genialne dla „lajkow” robienia OC. Jeden przycisk i w miarę dobre ustawienia są wybierane. Smutno z kolei ze pewnie Asus zarezerwuje to dla top3 ich płyt.
mbrzostekZobacz profil
Poziom ostrzeżenia: 0%
Autor publikacjimbrzostek2018.10.08, 17:24
Nic nie wiem o procesorach 9. generacji i funkcjach, które tylko z nimi działają. Może za parę dni będę wiedział?
deton24Zobacz profil
Poziom ostrzeżenia: 0%
deton242018.10.08, 17:35
13#4
Roboty zabiorą nam hobby :E
Ciekawe co tam jeszcze 'rejestrują' nowe płyty poza parametrami procesora w czasie rzeczywistym...
Tak nawiasem, ten plastik dookoła płyty czemu tak na prawdę służy?
Żeby trudniej było wylutować kondensatory jak napuchną za x lat? xd
Edytowane przez autora (2018.10.08, 17:36)
chauwaZobacz profil
Poziom ostrzeżenia: 0%
chauwa2018.10.08, 18:48
-3#5
testującego ta extra nowość wyrwie z butów ;) przyrost wydajności i moc usb ma 2x większą przepustowość, jakie to ważne ... lepsza niż na z170 ;) tu nie ma co gadać, szkoda, że może zasysać smrodek jak moja z 170 deluxe startuje.
Wspomnieć należało również o nowych ledach to takie samo ulepszenei jak usb

Ja tam mam z170 deluxe z i3 8100, jak cos i przyjdzie ochota na wyższy model to sie podklei, bios zmoduje i dalej wypas
Edytowane przez autora (2018.10.08, 18:54)
Borat1Zobacz profil
Poziom ostrzeżenia: 0%
Borat12018.10.08, 19:48
deton24 @ 2018.10.08 17:35  Post: 1168966
Roboty zabiorą nam hobby :E
Ciekawe co tam jeszcze 'rejestrują' nowe płyty poza parametrami procesora w czasie rzeczywistym...
Tak nawiasem, ten plastik dookoła płyty czemu tak na prawdę służy?
Żeby trudniej było wylutować kondensatory jak napuchną za x lat? xd

Za x lat to nikt nie będzie się bawił w wymianę kondensatorów bo niby po co?

Sprzęt będzie już przestarzały a modernizacja i tak będzie wymagała wymiany płyty bo jak zwykle Intel zmieni podstawkę.
deton24Zobacz profil
Poziom ostrzeżenia: 0%
deton242018.10.08, 20:06
No fakt, po co ja głupi w takie rzeczy się bawię.
duniekZobacz profil
Poziom ostrzeżenia: 0%
duniek2018.10.08, 20:29
akurat plyty zawsze sa w cenie

X58 ma 10 lat a plyty po 400-500zł

lga 1155 niewiele młodsze a podstawowe modele nawet po 150-180
a maximusa widzialem ze ktos kupił ostatnio za 600zł O_O
ShadeZobacz profil
Poziom ostrzeżenia: 0%
Shade2018.10.08, 22:21
17#9
O kolejna płyta za 2000pln. A sorry to nowa generacja, to już pewnie 2500pln :)
DuchuZobacz profil
Poziom ostrzeżenia: 0%
Duchu2018.10.09, 10:31
Nie podoba mi się ten test...zaraz... 'pierwsze wrażenia'... Poza tym, dziwnym trafem ASUS wiecznie najlepszy na pclab.pl? Znaczka 'artykuł sponsorowany' nie zapomnieliście?

A wystarczyło dać drugą płytę do porównania i opisać który producent co zrobił lepiej a co gorzej... :]

Pozdr.
Edytowane przez autora (2018.10.09, 10:31)
Funkcja komentowania została wyłączona. Do dyskusji zapraszamy na forum.
3