Płyty główne z chipsetem Z270 – test ośmiu modeli

Specyfika platformy Z270

Chipset Intel Z270, PCI Express i SATA

Procesor i mostek południowy Z270 determinują funkcjonalność całej platformy. Najważniejszą cechą tej kombinacji są połączenia PCI Express między procesorem a mostkiem południowym i urządzeniami peryferyjnymi. Pod tym względem nic się nie zmieniło w stosunku do chipsetów z serii 100. Procesor ma 20 linii PCI Express 3.0, z których 4 są skonfigurowane jako łącze DMI między procesorem a mostkiem południowym. To pozostawia 16 linii PCI-E na podłączenie karty graficznej do procesora.

Konfiguracje z dwoma kartami graficznymi będą pracowały w układzie ×8 + ×8, a z trzema – w układzie ×8 + ×4 + ×4. Ograniczone są również możliwości podłączenia nośnika SSD bezpośrednio do procesora. Żadna z przetestowanych przez nas płyt nie ma gniazda M.2 z bezpośrednim połączeniem do procesora. Jednak ponieważ łącze DMI między mostkiem południowym a procesorem ma taką samą maksymalną przepustowość co łącze M.2 z czterema liniami PCI-E, nie jest to takim ograniczeniem jak na platformie Z97. W praktyce przepustowość dowolnego pojedynczego nośnika PCI-E nie powinna być ograniczona.

Podobnie liczba łączy SATA jest ograniczona do sześciu, chyba że producent umieści na płycie głównej dodatkowy kontroler. Większość płyt głównych ma co najmniej sześć złączy SATA i co najmniej jedno złącze M.2 z sygnałowaniem PCI-E i SATA. To oznacza, że nie da się obsadzić wszystkich złączy nośnikami danych: wykorzystanie niektórych z nich odłącza inne. W instrukcjach obsługi (są dostępne na stronach producentów w formie cyfrowej – warto przejrzeć przed zakupem!) można znaleźć tabele pokazujące działające kombinacje nośników M.2, SATA i portów PCI Express.

USB 3.1 Gen 2

Nazwa USB 3.0 już nie istnieje; komitet standardu USB zastąpił ją nową. Dwa standardy szybkiego USB nazywają się teraz:

• USB 3.1 Gen 1 lub SuperSpeed USB – wcześniej USB 3.0, maksymalna prędkość 5 Gb/s (teoretycznie do 600 MB/s);
• USB 3.1 Gen 2 lub SuperSpeed USB 10 Gbps – wcześniej po prostu USB 3.1, maksymalna prędkość 10 Gb/s (teoretycznie do 1200 MB/s).

Z jakiegoś powodu zostało to uznane za mniej mylące. Producenci płyt głównych w niektórych przypadkach nie dostosowali się jeszcze do nowego nazewnictwa (choć rekomendacja USB-IF została wydana prawie rok temu). 

Mostek południowy (PCH) Z270 nie ma wbudowanego kontrolera USB 3.1 Gen 2. Na wszystkich płytach wyposażonych w takie porty umieszczono dodatkowy kontroler podłączony do mostka południowego przez jedną linię PCI-E 3.0.

Na wszystkich przetestowanych płytach szybsze porty można łatwo odróżnić od pozostałych.

Asus: logo SS¹⁰

Gigabyte: USB 3.1 i USB 3.0 (oficjalnie niepoprawne, ale zrozumiałe)

Można też mieć złącze USB 3.1 Gen 2 z przodu obudowy. Takich obudów jest jeszcze jak na lekarstwo – trzeba szukać w ofertach firm Lian Li i In Win. Do podłączenia takiego portu do płyty głównej służy nowy rodzaj kabla i ekranowanego gniazda:

Header USB 3.1 Gen 2 na płycie MSI Z270 Gaming K7

Thunderbolt 3

Niektóre płyty Z270 są wyposażone w złącze Thunderbolt 3. Ten standard, w odróżnieniu od poprzednich generacji Thunderbolta, wykorzystuje gniazdo USB typu C. Jest tylko jeden kontroler Thunderbolt 3: czip Intela o nazwie roboczej Alpine Ridge, który zapewnia również kompatybilność wsteczną z USB 3.1 Gen 2. Dzięki temu producentom płyt głównych łatwiej uzasadnić dodawanie złącza Thunderbolt w swoich konstrukcjach: i tak musieliby ponieść koszt dodatkowego kontrolera USB 3.1 Gen 2, a w nieco wyższej cenie mogą mieć również Thunderbolt. Nie wróżymy jednak temu standardowi rychłego wzrostu popularności. Spośród zewnętrznych urządzeń do przechowywania danych nieliczne wykorzystują przepustowość USB 3.1 Gen 2, a daleko im do czterokrotnie szybszego Thunderbolta. To złącze pozwala też podłączać na przykład zewnętrzne obudowy na desktopową kartę graficzną, ale to się przyda głównie posiadaczom ultracienkich laptopów, a nie użytkownikom komputerów biurkowych.

HDMI 2.0

Procesory Kaby Lake i wbudowane w nie układy graficzne mają konfigurowalne wyjścia obrazu i obsługują protokoły: eDP 1.4, DisplayPort 1.2 i HDMI 1.4. Żeby można było podłączyć telewizor 4K HDR, potrzeba złącza HDMI 2.0 – żeby wykorzystać procesor Kaby Lake jako źródło obrazu, trzeba użyć dodatkowego konwertera protokołu DP 1.2 na HDMI 2.0. Taki konwerter jest osobnym układem scalonym; wbudowano go w wielu laptopach z Kaby Lake oraz w nielicznych płytach głównych Z270. Jak powiedzieli nam inżynierowie Gigabyte'a, konwerter jest na tyle kosztowny, że nie planują umieszczania go na płytach głównych ze średniej i niskiej półki. A szkoda, bo gdyby nie ta wada, tani układ z rodziny Kaby Lake i płyta główna mini-ITX mogłyby być podstawą niezłego komputera HTPC.