artykuły

Platforma LGA1151 i chipset Intel Z170 – rzut oka na płyty główne firmy Asus

13 5 sierpnia 2015, 14:00 Mateusz Brzostek

Platforma LGA1151, chipset Z170

Platforma Z170 zastępuje Z97: ogólna budowa nowych płyt jest taka sama jak modeli poprzedniej generacji. Procesor ma dwukanałowy kontroler pamięci, obsługujący moduły DDR3L (DDR3 o obniżonym napięciu zasilania) i DDR4. Rzecz jasna, nie jednocześnie i zwykle nie na jednej płycie. Możliwe jest zbudowanie płyty ze slotami DDR3 i DDR4, pozwalającej teoretycznie na stopniową modernizację: najpierw płyta i procesor, potem pamięć. Asus nie ma w planach takiej płyty z chipsetem Z170, ale nie wyklucza skonstruowania w przyszłości modelu „kombo” z jednym z tańszych chipsetów do podstawki LGA1151.

Procesor Skylake ma 16 linii PCI Express 3.0 i czteroliniowe łącze DMI 3.0 do mostka południowego Z170. W platformie z procesorem Haswell i chipsetem Z97 łącze DMI jest czteroliniową pochodną PCI-E 2.0, czyli chipset Skylake komunikuje się z procesorem przez znacznie wydajniejsze łącze. To z pewnością ułatwi podłączanie szybkich nośników SSD i innych urządzeń łączem U.2 (o nim więcej za chwilę) czy USB 3.1.

Oprócz szybszego łącza do procesora chipset Z170 ma 20 linii PCI-E dla urządzeń peryferyjnych. To też znacząca zmiana, bo producenci płyt głównych będą mogli podłączyć wszystkie kontrolery szybkich interfejsów bezpośrednio do chipsetu, bez stosowania skomplikowanych przełączników PCI-E. Oczywiście, przepustowość łącza DMI między CPU a chipsetem jest mniejsza niż wszystkich interfejsów, które zapewnia sam chipset, ale dopóki nie wykorzystujemy wszystkiego naraz, nie sprawi to problemu. Za to producent płyty głównej może zaoferować jednocześnie kontroler USB 3.1 i złącza M.2, bez konieczności dezaktywowania jednego, kiedy obsadzone jest drugie.

Wraz z płytami LGA1151 pojawia się nowy typ złącza dla nośników danych: U.2.

Złącze U.2 na płycie Maximus VIII Extreme

Posłuży ono do podłączania nośników PCI Express kablami (zamiast do tradycyjnych slotów PCI-E). Jak powiedzieliśmy w artykule o SATA Express, jest to przejściowy standard, zapewniający wsteczną kompatybilność z urządzeniami SATA. Przyszłością nośników danych jest PCI Express: U.2 to właśnie sposób na podłączenie nośników PCI-E kablem do płyty głównej. Po stronie nośnika taki kabel ma używaną już w serwerach wtyczkę SFF-8639, która zapewne niedługo będzie znana po prostu jako U.2. Ponieważ U.2 to tylko wyprowadzenie linii PCI-E do nowego gniazda, producenci płyt głównych mogą to zrobić na różne sposoby. Asus wykorzystał dwa. Na „cywilnych” płytach głównych można zainstalować w gnieździe M.2 adapter U.2:

Oczywiście, adapter można też zainstalować w karcie PCI-E ze złączem M.2. Trzeba tylko pamiętać, że żadne adaptery i przejściówki nie zmieniają magicznie sygnałowania: nośnik PCI Express, obojętnie, czy ze złączem U.2, czy M.2, nie będzie działał w M.2 zapewniającym tylko sygnały SATA (a takie się zdarzają na płytach Z97). Z kolei na płycie Asus Maximus VIII Extreme, najwyższym modelu z serii ROG, U.2 jest zamontowane bezpośrednio na płycie.

W tej chwili do U.2 można podłączyć tylko nośnik Intel SSD 750 (nie licząc egzotycznych serwerowych SSD):

Nowością w chipsecie Z170 jest też możliwość zestawienia konfiguracji RAID z nośników PCI Express. Możliwe są dowolne kombinacje, o ile wszystkie urządzenia w macierzy są podłączone przez PCI-E.

Na płytach Z170 bardzo często będą też stosowane złącza USB 3.1 typu A lub C. Chipset Z170 ma 14 portów USB, z których 10 to USB 3.0. Żaden z wbudowanych portów nie osiąga prędkości USB 3.1, dlatego producenci płyt albo wykorzystają dodatkowe kontrolery innych firm, albo zainstalują porty typu C osiągające tylko prędkość USB 3.0. Nie jest to znacząca wada, bo urządzeń wymagających przepustowości USB 3.1 ciągle praktycznie nie ma, a kiedy się pojawią, będą raczej niszowym sprzętem.

2