AMD CrossFire (Radeon R9 290X) oraz Nvidia SLI (GeForce GTX 980) – test w rozdzielczościach WQHD i 4K z wykresami FCAT z użyciem 1, 2 i 3 kart graficznych

Podsumowanie – czy CrossFire i SLI mają sens?

Zacznijmy od początku: obiegowe opinie krążące na forach, jakoby jeden GeForce GTX 980 czy Radeon R9 290X starczył do wszystkich gier w rozdzielczości Full HD (przynajmniej w 60 kl./s) lub WQHD i w ustawieniach „ultra”, to zwykłe bzdury. Te najszybsze (czyli GeForce'y GTX 980 i GTX 970 oraz Radeon R9 290X) wciąż nie są wystarczająco szybkie we wszystkich grach i w każdych ustawieniach graficznych. Co więcej, dla miłośników trybu „ultra” w wysokich rozdzielczościach, rzędu 2560 × 1440 i 4K, dwie lub trzy karty to w zasadzie jedyny sposób na zwiększenie wydajności bez poświęcania szczegółowości obrazu.  

Konfiguracje SLI i/lub CrossFire zazwyczaj umożliwiają jednoczesne zwiększenie ustawień jakości obrazu i liczby klatek na sekundę. Po prostu dokładanie kolejnych kart pozwala włączyć jakiś efekt graficzny lub nasilić jego działanie, i to nawet przy lepszej niż dotąd płynności. Posiadacze 120- oraz 144-hercowych monitorów już zacierają ręce – i słusznie, bo zabawa w rozdzielczości 2560 × 1440 przy włączonej funkcji G-Sync w blisko 100 kl./s jest przednia, naszym zdaniem znacznie lepsza niż w rozdzielczości 4K i w 60 Hz. Tak czy inaczej, w obu tych trybach potrzebny jest sprzęt za kilka tysięcy złotych, a mówimy w tym miejscu o samych kartach graficznych. Cena nie jest jednak stricte wadą, bo tak ekstremalnych konfiguracji nie kupują ci, którzy muszą się zastanawiać nad wydaniem każdej złotówki, i jest to bardziej kwestia indywidualna. Jeden jest gotowy zapłacić 10 tys. zł za komputer do wieczornej rozgrywki, a inny – nie, więc tego zagadnienia nie będziemy roztrząsać.

Co dwie głowy, to nie jedna... i co trzy głowy, to nie dwie?

Roztrząsać natomiast będziemy problemy nie do przejścia, które wynikają z ograniczeń sprzętu, stanu techniki czy starań producentów. Warto zacząć od skalowania wydajności pojedynczej karty graficznej, a następnie konfiguracji złożonej z dwóch takich kart. Wykresy z wynikami w poszczególnych grach oraz te przedstawiające uśrednione wartości (na poprzedniej stronie) mówią wszystko: dołożenie drugiej karty wcale nie daje 100-procentowej poprawy osiągów, ale tego chyba nikt się nie spodziewał. Drugi GTX 980 pozwala liczyć na 75–90-procentową poprawę, a drugi R9 290X – na mniej więcej 40–65-procentową.

Przyrost wydajności po dołożeniu trzeciej karty jest, rzecz jasna, jeszcze mniejszy, żeby nie powiedzieć: bardzo mały. Dokładasz trzeciego GTX-a 980? Nie licz na więcej niż 17-procentową poprawę (średnio). Myślisz o trzecim R9 290X? Zobaczysz co najwyżej o 24% klatek na sekundę więcej. Czy warto zatem myśleć o takim wydatku?

Ogółem obsługa trzech kart graficznych w grach leży i kwiczy, brakuje profili SLI czy CrossFire i/lub wydajność jest niższa od tej, którą zapewnia tandem kart. Oczywiście, są gry, w których trzecia karta zapewnia płynność o 30–35% lepszą niż tandem R9 290X lub GTX-ów 980, ale zdarza się to raczej rzadko, w pierwszym zaś okresie po wydaniu gry – bardzo rzadko. A zakładamy, że tylko zapalony gracz kupi tego typu sprzęt :)

Ogółem w dziedzinie skalowania konfiguracji multi-GPU wiele zależy od producentów sprzętu, czyli Nvidii i AMD, bo to te dwie firmy tworzą profile SLI i CrossFire dla swoich produktów. Z pomiarów wynika, że nieco lepiej radzi sobie na tym polu ta pierwsza, ale i tak wszystko zmienia się jak w kalejdoskopie. Przykładów daleko szukać nie trzeba: Nvidia jest lepsza w Crysisie 3 (czyli grze z logo AMD), a karty „czerwonych” wychodzą na prowadzenie w Watch Dogs (grze z logo „zielonych”). Alternatywną opcją jest poszukiwanie i aplikowanie profili na własną rękę, ale jest to sposób tylko dla zaawansowanych, stosunkowo zawodny, a do tego zawsze daje gorszy efekt niż profil przygotowany przez producenta karty.

Ostatecznie wszystko zależy od rozdzielczości: im niższa, tym gorsze skalowanie, a wszystko z powodu ograniczenia, jakim jest w systemie procesor. Nie będziemy owijać w bawełnę: łączenie konfiguracji SLI czy CrossFire z procesorami pokroju AMD FX-8350 (nawet przyspieszonego) czy niepodkręconymi Sandy Bridge (lub starszymi) to strata czasu oraz pieniędzy.

SLI i CrossFire pozwalają wykorzystać dopiero podkręcone procesory Sandy Bridge czy standardowo taktowane Haswelle, przy czym i tak lepiej, żeby te ostatnie również były przyspieszone, i to solidnie. Skoro już ktoś kupuje dwie albo trzy karty, to chyba powinien też umieć podkręcać podzespoły, a ten zabieg wydaje się konieczny, by konfiguracja multi-GPU rozwinęła skrzydła. W platformie testowej użyliśmy Core i7-5930K przetaktowanego do 4,5 GHz i od razu zaznaczamy: nie, też nie jest to procesor, który starczy do wszystkiego ;)

Monitory 4K do testów dostarczył: 

Karty graficzne Club3D Radeon R9 290X royalAce do testów dostarczył: 

Karty graficzne Gigabyte GeForce GTX 980 G1 Gaming do testów dostarczył: