Płyty główne i pamięć RAM
Artykuł
Krzysztof Opacki, Poniedziałek, 11 sierpnia 2014, 09:00

MSI Z97 Gaming 9 AC – test

Kliknij, żeby powiększyć

MSI Z97 Gaming 9 AC to czołowy model w najnowszej serii Gaming, opartej na układzie Intel Z97. Płyta ma chyba wszystkie udogodnienia, jakich mógłby oczekiwać wymagający użytkownik komputera, a na pewno taki, który na pierwszym miejscu stawia gry. Lista ciekawostek dla graczy jest do pewnego momentu podobna do tego, co zapewniają inne konstrukcje z tej serii.

  • Zintegrowana w płytach Gaming karta sieciowa Killer E2200 nadaje grom najwyższy priorytet w ruchu sieciowym i pomaga uniknąć „lagów” w grach wieloosobowych.
  • Dwa porty USB są potrójnie złocone, co zwiększa ich trwałość, jeśli wtyk jest często wkładany i wyjmowany. Lepszej jakości złącze jest także nie bez znaczenia dla myszek o wysokich częstotliwościach odświeżania, z których często korzystają gracze.
  • Producent, niejako wzorem ASRocka, dołącza do płyty kupon na bezpłatny półroczny abonament w witrynie Xsplit gamecaster, która pozwala pokazywać swoją grę na YouTubie czy Twitchu. Jego wartość standardowo wynosi około 40 dol., więc dla kogoś, kto korzysta z tej usługi lub zamierza to robić, z pewnością jest to wartościowy dodatek.

Ciekawie się robi, gdy się spojrzy na układ audio. A w zasadzie dwa niezależne układy. Ten od głośników jest dość standardowy, oparty na kodeku ALC1150. Co innego ten przeznaczony dla złącza JAUD1, pozwalającego wyprowadzić go na przedni panel obudowy, do którego najpewniej zostaną podłączone wysokiej klasy słuchawki dla graczy z mikrofonem. Oczywiście, aby wykorzystać zalety takiego układu, trzeba mieć wysokiej jakości obudowę, gdyż w tańszych zdarza się nawet, że cyfrowy sygnał z portów USB zakłóca ten analogowy, biegnący do słuchawek.

Dane techniczne

Model MSI Z97 Gaming 9 AC
Format płyty ATX
Podstawka LGA1150
Układ logiki Intel Z97
Rodzaj pamięci operacyjnej 4 sloty DDR3 (maks. 32 GB)
Liczba portów PCI Express 6 (3 ×16, 3 ×1)
Liczba portów PCI 0
Obsługa Nvidia SLI / AMD CrossFireX Tak/Tak
Liczba złączy SATA 8 SATA 6 Gb/s
Liczba złączy mSATA 0
Liczba złączy M.2 1 (PCI-E 2.0 ×2 lub SATA3)
Karta sieciowa przewodowa 1 Gigabit LAN (Killer E2200)
Układ dźwiękowy

Realtek ALC1150 (7.1) (dla tylnego panelu)

C-Media CM6631A (dla przedniego panelu)

Liczba portów USB 3.0 (panel I/O) 8
Liczba portów USB 2.0 (panel I/O) 2
FireWire (IEEE 1394) Brak
Panel wejścia-wyjścia 1 PS/2 (klawiatura lub mysz), 10 USB (w tym 8 3.0), 1 optyczne wyjście S/PDIF, przycisk resetowania BIOS-u, 1 LAN, 6 audio, HDMI, Display Port
Cena 970 zł

Układ zasilający procesor nie odbiega od tego w modelu Z97 Gaming 7. Jest 12-fazowy i można mieć pewność, że nawet maksymalnie podkręcony Core i7 nie będzie dla niego żadnym wyzwaniem. Radiatory na tranzystorach już tradycyjnie dla płyt z nowej serii Gaming mają czerwone ozdobniki, ale zabrakło tu wizerunku smoka. Uchował się on jednak, starannie wygrawerowany, na krawędziach radiatorów.

Przy maksymalnym obciążeniu podkręconego procesora temperatura radiatorów na sekcji zasilającej jest względnie niska.

Laminat, podobnie jak we wszystkich płytach MSI z najnowszej serii Gaming, jest w całości czarny, co samo w sobie może się podobać. Od razu rzuca się w oczy osłona – na pierwszy rzut oka można by pomyśleć, że aluminiowa. Niestety, to zwykły czarny plastik, na dodatek wyginający się pod naprawdę niedużym naporem. Jeśli miał on przydać płycie elitarnego charakteru, to raczej się to nie udało.

Złącze zasilające EPS zamontowano w poziomie przy górnej krawędzi. Zapinka jest skierowana ku górze, a odstęp od krawędzi jest niewielki, więc w niektórych ciasnych obudowach odłączenie wiązki może być nieco utrudnione.

Sloty RAM domyka się z obu stron, ale są umieszczone odpowiednio powyżej slotu karty grafiki, więc zmiana konfiguracji RAM-u bez jej wyjmowania nie będzie żadnym problemem. Warto dodać, że obok slotów wyprowadzono punkty pomiarowe do sond multimetru i zamontowano przyciski do automatycznego podkręcania (OC Genie) oraz włączania/resetowania komputera. Jak widać, mimo że płyta należy do serii Gaming, ma w sobie trochę z żółtej serii OC.

Płyta jest wyposażona w dwa złącza przeznaczone do wyprowadzenia portów USB 3.0 na przedni panel obudowy. W jednym styki biegną równolegle do laminatu, podobnie jak w portach Serial-ATA, drugi znajduje się znacznie powyżej slotu podstawowej karty grafiki i będzie można z niego korzystać bez najmniejszych trudności. Jest osiem portów Serial-ATA w czterech wieżyczkach po dwa. Pod nimi znalazł się wyświetlacz kodów POST do diagnostyki procedury bootowania.

Port M.2 dla szybkich SSD znajduje się w optymalnym miejscu, pomiędzy dolnymi slotami PCI Express ×16. Można tu podłączać nośniki PCI-E 2.0 ×2 lub SATA3.

Producent zastosował dwie kości UEFI z mechanicznym przełącznikiem, więc w razie uszkodzenia zawartości tej podstawowej podczas aktualizacji BIOS-u w odwodzie pozostaje zapasowa.

Płyta ma trzy sloty PCI-Express ×16 dla kart graficznych, ale nie ma żadnego zwielokratniacza linii sygnałowych, więc mogą one działać tylko w trybie 8/8 lub 8/4/4. Ten pierwszy pozwala utworzyć konfigurację SLI na liniach sygnałowych PCI-E 3.0 pochodzących z procesora, a ten drugi pozwala zbudować konfigurację CrossFire z trzech kart. Problemem będzie minimalny, bo zaledwie jednoslotowy, odstęp między tymi kartami. Nawet te najpopularniejsze modele będą pracowały w naprawdę wysokiej temperaturze.

Panel wejścia-wyjścia został zdecydowanie odświeżony w porównaniu z płytami Gaming poprzedniej generacji. Zrezygnowano ze starszych wyjść obrazu: DVI oraz D-sub. Zajmowały one sporo miejsca, a ich użyteczność była co najmniej dyskusyjna. Tym razem jest aż 10 portów USB, w tym osiem w standardzie 3.0. Wyjść obrazu jednak nie zabrakło: są HDMI i DisplayPort. Ponadto zamontowano tu port PS/2 do podłączenia klawiatury lub myszki, optyczne wyjście S/PDIF oraz przycisk do resetowania ustawień UEFI (Clear CMOS). Zastanawia jednak to, że producent w standardowej konfiguracji nie instaluje modułu Wi-Fi. Skoro i tak umieścił na tylnym panelu plastikową osłonę, to moduł ten na pewno nie powiększałby obrysu płyty w pudełku. Oczywiście, w zestawie znalazła się stosowna śrubka oraz instrukcja.

Jeden z portów USB może być zasilany przez osobny obwód, co w założeniu ma ustabilizować napięcie zasilające zewnętrznych kart dźwiękowych i DAC-ów. Aby jednak z tego osobnego obwodu skorzystać, trzeba podłączyć dodatkową wtyczkę zasilającą na dole laminatu (przez dołączoną w zestawie przejściówkę z gniazda molex).

Radiator na mostku Z97 to spory bloczek, który dość dobrze rozprasza ciepło. Znalazło się na nim, a jakże, logo serii Gaming oraz podświetlane na biało logo producenta.

UEFI i podkręcanie

UEFI jest bardzo podobne jak w płytach poprzedniej generacji, wyposażonych w chipsety serii 8. Doszło jednak kilka usprawnień. Należy do nich znacznie uproszczona i ulepszona regulacja szybkości wentylatorów. Następne to dodatkowy przycisk XMP na górnej belce UEFI. Po jego użyciu płyta automatycznie dostosuje parametry pamięci do zapisanego w niej profilu XMP. Trzecim ciekawym dodatkiem jest możliwość aktywowania trybu prostego (przełącznikiem Simple/Advanced mode). Wówczas dostępne będą tylko opcje naprawdę użyteczne w ustawianiu parametrów komputera, a te najmniej istotne zostaną ukryte. To znacznie poprawiło czytelność UEFI (choć niekoniecznie z punktu widzenia najmniej zaawansowanych użytkowników).

Inna ciekawa opcja to funkcja Memory Try It!. Pozwala ona w miarę bezpiecznie podkręcać pamięć operacyjną i dla każdego opóźnienia CL z zakresu 9–12 ma dwa zestawy szczegółowych ustawień. Zestawy te są oznaczone jako wydajne (performance) lub kompatybilne (compatible). Oczywiście, nie ma żadnej gwarancji, że ustawienia te będą odpowiednie do użytych modułów RAM, ale to znaczące ułatwienie, nawet dla średnio zaawansowanych użytkowników.

Pozostałe funkcje, takie jak profile OC i uaktualnianie BIOS-u z pendrive'a, działają tak samo jak w modelach poprzednich generacji.

GALERIA UEFI

UEFI zapewnia następujące możliwości podkręcania:

Możliwości podkręcania w BIOS-ieMSI Z97 Gaming 9 AC
Zegar bazowy 90-300 MHz
Napięcie procesora 0,8-2,1 V
Napięcie VCCSA 0,8 - 1,85 V
Napięcie pierścienia 0,8-2,1 V
Napięcie dla pamięci 0,3-2,77 V

Możliwości podkręcania

Czołowy model serii nie mógł sprawiać w tej dziedzinie żadnych problemów. Testowy Core i5 4670K osadzony w płycie MSI Gaming 9 AC osiągnął maksimum swoich możliwości, czyli 4,5 GHz przy napięciu zasilającym 1,25 V, ustalonym na sztywno w UEFI. Procesor działał stabilnie w tym ustawieniu w programie Linx 0.6.4 AVX. Komplet pamięci 2 × 4 GB G.Skill Ripjaws X DDR3-2133 (9-11-10-28 1,65 V) działał stabilnie w ustawieniach nominalnych (dzielnik 2133) z parametrem Command Rate na poziomie 1T.

Kilka słów warto w tym miejscu napisać o tajemniczym przycisku OC Genie. Po jego wciśnięciu (wówczas się podświetla) płyta sama ustawiła mnożnik Turbo procesora na 40, pamięć zaś automatycznie włączyła swój profil XMP. W trybie OC Genie nie można zmieniać kluczowych parametrów, dlatego należy go traktować tylko jako ułatwienie dla tych, którzy dopiero zaczynają podkręcać sprzęt. Po prostu użyją przycisku na laminacie – i już zyskają nieco lepszą wydajność.

Testy zintegrowanego audio

Syntetyczne testy dźwięku przeprowadzamy w programie RMAA 6.3.0, podłączając wyjście głośników z płyty głównej do wejścia liniowego karty dźwiękowej Asus Xonar HDAV 1.3 Deluxe.

Jak już wspomnieliśmy na początku, płyta ma dwa układy audio: jeden został stworzony z myślą o głośnikach (podłączanych do tylnego panelu wejścia-wyjścia), drugi zaś jest przeznaczony dla wysokiej jakości słuchawek dla graczy (z mikrofonem, oczywiście).

Ten dla głośników to zwykły kodek Realtek ALC1150 sprzężony ze wzmacniaczem operacyjnym TI OPA1652.

Natomiast w układzie do wyprowadzenia na przedni panel producent zintegrował oddzielny DAC, podłączony za pośrednictwem USB 2.0. Jest on oparty na układzie hoście C-Media CM 6331A, a za konwersję sygnału odpowiadają przetworniki naprawdę wysokiej klasy. Konwersją C/A zajmuje się Wolfson WM8741, a konwersją A/C (czyli sygnału mikrofonowego) – Cirrus Logic CS5346. Tak dobre komponenty po raz ostatni widzieliśmy w starszych płytach z serii G1 Gigabyte'a, takich jak G1.Assasin 2, czyli dość dawno. W układzie są także dwa rodzaje wzmacniaczy słuchawkowych: TI TPA6120A2 oraz TI OPA1652 (jeden na kanał). Trzeba przyznać, że jest to bardzo zaawansowane rozwiązanie, które znacząco wyróżnia płytę na tle rywali.

Wyniki układu audio na tylnym panelu (Realtek ALC1150)

Frequency response (from 40 Hz to 15 kHz), dB
+0.09, -0.26
Excellent
Noise level, dB (A)
-84.5
Good
Dynamic range, dB (A)
83.6
Good
THD, %
0.0025
Very good
THD + Noise, dB (A)
-81.3
Good
IMD + Noise, %
0.127
Average
Stereo crosstalk, dB
-82.9
Very good
IMD at 10 kHz, %
0.013
Very good
General performance
 
Good

Wyniki układu audio wyprowadzonego na przedni panel (Extreme DAC)

 

Frequency response (from 40 Hz to 15 kHz), dB
+0.02, -0.12
Excellent
Noise level, dB (A)
-88.3
Good
Dynamic range, dB (A)
88.3
Good
THD, %
0.0038
Very good
THD + Noise, dB (A)
-80.3
Good
IMD + Noise, %
0.013
Very good
Stereo crosstalk, dB
-83.6
Very good
IMD at 10 kHz, %
0.011
Very good
General performance
 
Very good

 

Oba układy audio wypadły w teście RMAA rewelacyjnie, ale na szczególne uznanie zasługuje ten drugi, czyli zintegrowany DAC dla słuchawek na przednim panelu.

Obu towarzyszy narzędzie Sound Blaster Cinema 2, zawierające wiele programowych filtrów poprawiających brzmienie w grach, filmach i muzyce.

Podsumowanie

MSI Z97 Gaming 9 AC jest prawdziwą wizytówką producenta, i to nie tylko w dziedzinie płyt głównych przeznaczonych dla graczy. Jest wyposażona w bardzo dobry układ audio dla tylnego panelu i bardzo dobry oddzielny DAC przeznaczony do współpracy ze słuchawkami podłączonymi na froncie obudowy. Ma też sporo innych ciekawych dodatków dla graczy oraz moduł Wi-Fi Intela działający w standardzie 802.11ac. Bez problemu podkręca procesor do granic jego możliwości, a 12-fazowy układ zasilający daje pewność, że nie zawiedzie w dłuższym okresie. Mimo że nie należy do tanich, bez wątpienia możliwościami przebija wiele innych w podobnej cenie.

MSI Z97 GAMING 9 AC
Zalety
  • Rozbudowany układ zasilania procesora
  • Radiator na tranzystorach zasilających procesor
  • Duża ilość portów Serial-ATA
  • Dwie kości UEFI
  • Wyświetlacz kodów POST
  • Aż 10 portów USB na tylnym panelu
  • Rozsądny komplet wyjść monitorowych
  • Port PS/2
  • Karta WiFi w standardzie 802.11ac
  • UEFI przyjazne dla średnio zaawansowanych użytkowników (w trybie prostym)
  • Zadowalające możliwości podkręcania testowego procesora
  • Dobry układ audio
  • Wbudowany wzmacniacz słuchawkowy
  • bardzo dobry, całkowicie niezależny DAC dla przedniego panelu audio
Wady
  • Niedopracowane rozplanowanie laminatu
  • UEFI nadal niedostosowane dla mniej zaawansowanych użytkowników (nawet w trybie prostym)
Do testów dostarczył:MSI
Cena w dniu publikacji (z VAT):970 zł
Zobacz bieżące oferty:
MediaExpert
796 zł
eMAG.pl
797 zł
RTV Euro AGD
829 zł
Komputronik.pl
859 zł
* cena przybliżona, według aktualnego kursu euro
Spis treści
Ocena artykułu:
Ocen: 18
Zaloguj się, by móc oceniać
Artykuły spokrewnione
Poradniki spokrewnione
Facebook
Ostatnio komentowane