artykuły

Test płyt głównych LGA1150 opartych na chipsecie Intel Z97. Jaka płyta główna do procesorów Haswell (Refresh) i Devil's Canyon (Core i5-4690K, Core i7-4790K)?

Jaka płyta LGA1150 z układem Z97?

77 11 sierpnia 2014, 09:00 Krzysztof Opacki

MSI Z97 Gaming 3 – test

Kliknij, żeby powiększyć

MSI Z97 Gaming 3 to najniższy model z nowej serii Gaming, co jednak nie oznacza słabego wyposażenia. Nie ma tutaj co prawda takich elementów, jak wyświetlacz kodów POST i przyciski na laminacie, ale jest obecna cała gama dodatków typowych dla tej serii, czyli:

  • karta sieciowa Killer E2200, która działa podobnie jak testowana przez nas wcześniej Killer E2100 i pozwala na automatyczne nadawanie najwyższego priorytetu pakietom sieciowym pochodzącym z gier oraz strumieni wideo, dzięki czemu w grach nie grożą opóźnienia powstałe za sprawą uaktualniającego się w tle programu antywirusowego lub Facebooka;
  • układ audio z wysokiej jakości wzmacniaczem operacyjnym OPA1652, zdolnym wysterować słuchawki o impedancji do 600 Ω, któremu towarzyszy oprogramowanie Sound Blaster Cinema, zawierające wiele programowych filtrów poprawiających brzmienie w grach, filmach i muzyce;
  • dwa porty USB z potrójną warstwą złota, które gwarantują bardziej powtarzalne parametry, co jest nie bez znaczenia w przypadku myszek o częstotliwości odświeżania 500–1000 Hz, i jego większą trwałość.

Procesor jest zasilany przez układ sześciofazowy, a wszystkie tranzystory są przykryte dość solidnymi radiatorami. Podobnie jak w poprzedniej generacji płyt MSI, tak i tym razem radiatory są solidnie przykręcone od spodu laminatu. Układ ten nie miał problemów z utrzymaniem stabilności przetaktowanego do granic możliwości Core i5 4670K w narzędziu LinX.

Laminat, podobnie jak w innych modelach z tej serii, jest już czarny, co z pewnością spodoba się wielu malkontentom, którzy narzekali na poprzedni kolor, brązowy. 

Złącze EPS producent umieścił bardzo blisko górnej krawędzi, poziomo i z zapinką skierowaną ku górze. W niektórych ciasnych obudowach wypięcie tej wiązki może być nieco utrudnione.

Sloty RAM są zamontowane wyraźnie nad slotem podstawowej karty grafiki, więc zmiana konfiguracji pamięci bez wyjmowania nawet długiej karty nie powinna być problemem. Także złącze do wyprowadzenia portów USB 3.0 na przedni panel obudowy jest właściwie umieszczone, wyraźnie ponad głównym slotem PCI Express ×16.

Płyta nie ma dodatkowych kontrolerów Serial-ATA, więc portów tego typu jest sześć. Wszystkie umieszczono na krawędzi laminatu: cztery w podwójnych wieżyczkach, a dwa tradycyjnie. Dostęp do części z nich w komputerze wyposażonym w długą kartę grafiki o rozbudowanym układzie chłodzenia może być jednak utrudniony (bez wyjmowania karty ze slotu). Jest także slot M.2 dla szybkich SSD. Producent umieścił go nad slotem podstawowej karty grafiki i jest to dobre rozwiązanie (choć niekoniecznie optymalne).

Lekka bura należy się producentowi za to, że złącza wyprowadzające porty USB 2.0 na przedni panel obudowy nie mają plastikowych ramek, bo dość łatwo się pomylić o jeden rząd pinów i w ten sposób uszkodzić kontroler i/lub podłączone urządzenie.

Jeden z portów USB może być zasilany przez osobny obwód, co w założeniu ma ustabilizować napięcie zasilające zewnętrznych kart dźwiękowych oraz DAC-ów. Aby jednak z tego osobnego obwodu skorzystać, trzeba podłączyć dodatkową wtyczkę zasilającą na dole laminatu (przez dołączoną przejściówkę ze złącza molex). Nie jest to zbyt wygodne rozwiązanie. Obwód ten może też zasilać zintegrowany układ audio, choć nie stwierdziliśmy żadnej różnicy po jego uaktywnieniu.

Płyta została wyposażona w dwa sloty PCI Express ×16, ale z konfiguracji multi-GPU oficjalnie obsługuje tylko CrossFireX, czyli duet kart AMD Radeon. Co ciekawe, płyta ma aż trzy sloty PCI dla urządzeń starszego typu. Oczywiście, kwestią dyskusyjną jest to, czy jest ich potrzebnych aż tyle, bo w końcu ogranicza to liczbę slotów PCI Express. Z drugiej strony, jeśli karta grafiki jest tylko jedna, można bez problemu podłączyć dwie dodatkowe karty PCI Express, a więcej raczej nikt nie będzie potrzebował. 

Płyta została wyposażona tylko w jedną kość UEFI, więc w razie uszkodzenia jej zawartości jesteśmy skazani na serwis producenta, ponieważ kość jest na stałe wlutowana w laminat. Przeprogramować może ją tylko specjalne urządzenie serwisowe.

Tylny panel ma sześć portów USB, w tym cztery w wersji 3.0. To nieco mało, jak na standardy w 2014 roku. Płyta jest wyposażona we wszystkie rodzaje wyjść monitorowych, czyli VGA, DVI, HDMI i DisplayPort. Jest to ciekawa decyzja, biorąc pod uwagę to, że produkt jest kierowany do graczy, a ci w zdecydowanej większości korzystają z zewnętrznych kart grafiki i pewnie woleliby dwa dodatkowe porty USB w miejsce któregoś z wyjść obrazu. Jak na płytę dla graczy przystało, nie mogło zabraknąć portu PS/2 oraz optycznego wyjścia S/PDIF.

 

Radiator mostka Intel Z97 to spory aluminiowy blok. Jest wystarczający. Znajduje się na nim logo producenta, a powyżej – serii Gaming, czyli tarcza ze smokiem na czerwonym tle.

UEFI jest bardzo podobne jak w płytach poprzedniej generacji, wyposażonych w chipsety serii 8. Doszło jednak kilka usprawnień. Należy do nich znacznie uproszczona i ulepszona regulacja szybkości wentylatorów. Następne to dodatkowy przycisk XMP na górnej belce UEFI. Po jego użyciu płyta automatycznie dostosuje parametry pamięci do zapisanego w niej profilu XMP. Trzecim ciekawym dodatkiem jest możliwość aktywacji trybu prostego (przełącznikiem Simple/Advanced mode). Po aktywowaniu trybu prostego dostępne będą tylko opcje naprawdę użyteczne w ustawianiu parametrów komputera, a te najmniej istotne zostaną ukryte. To znacznie poprawiło czytelność UEFI (choć niekoniecznie z punktu widzenia najmniej zaawansowanych użytkowników).

Inna ciekawa opcja to funkcja Memory Try It!. Pozwala ona w miarę bezpiecznie podkręcać pamięć operacyjną i dla każdego opóźnienia CL z zakresu 9–12 ma dwa zestawy szczegółowych ustawień. Zestawy te są oznaczone jako wydajne (performance) lub kompatybilne (compatible). Oczywiście, nie ma żadnej gwarancji, że te ustawienia będą odpowiednie do użytych modułów RAM, ale to znaczące ułatwienie, nawet dla średnio zaawansowanych użytkowników.

Pozostałe funkcje, takie jak profile OC i uaktualnianie BIOS-u z pendrive'a, działają tak samo jak w modelach poprzednich generacji.

GALERIA UEFI

UEFI zapewnia następujące możliwości podkręcania:

Możliwości podkręcania w BIOS-ieMSI Z97 Gaming 3
Zegar bazowy 90-300 MHz
Napięcie procesora 0,8-2,1 V
Napięcie VCCSA +/- 0,99 V
Napięcie pierścienia 0,8-2,1 V
Napięcie dla pamięci 0,3-2,45 V

Możliwości podkręcania

Osiągnęliśmy maksimum możliwości testowego Core i5 4670K, czyli 4,5 GHz przy napięciu zasilającym 1,25 V, ustalonym w UEFI. Procesor działał stabilnie w tym ustawieniu w programie Linx 0.6.4 AVX. Komplet pamięci 2 × 4 GB G.Skill Ripjaws X DDR3-2133 (9-11-10-28 1,65 V) działał stabilnie w ustawieniach nominalnych (dzielnik 2133) z parametrem Command Rate na poziomie 1T.

Syntetyczne testy dźwięku przeprowadzamy w programie RMAA 6.3.0, podłączywszy wyjście głośników z płyty głównej do wejścia liniowego karty dźwiękowej Asus Xonar HDAV 1.3 Deluxe.

Zastosowany kodek to Realtek ALC 1150, współpracujący ze wzmacniaczem operacyjnym OPA1652. Kodek jest przykryty ozdobną blaszką z podświetlanym napisem Audio Boost. Dość podobnie wyglądało to w poprzedniej generacji produktów. Zmieniły się jednak kondensatory: tym razem są to produkty japońskiej marki Nichicon.

Inna nowość to dodatkowy osobny układ zasilający sekcji audio. Aby go wykorzystać, trzeba użyć dodatkowej przejściówki (dołączonej w zestawie) ze złącza molex na trzypinowe (własnej konstrukcji MSI) na dole laminatu oraz zmienić położenie przełącznika DIP. Oczywiście, układ dźwiękowy działa także wtedy, gdy to złącze nie zostało użyte, przy czym różnic w wynikach RMAA ani brzmieniu nie stwierdziliśmy.

Układowi audio towarzyszy oprogramowanie Creative Sound Blaster Cinema 2, które zapewnia dodatkowe filtry do manipulowania dźwiękiem, co może być przydatne w grach.

Frequency response (from 40 Hz to 15 kHz), dB
+0.03, -0.10
Excellent
Noise level, dB (A)
-79.7
Average
Dynamic range, dB (A)
79.7
Average
THD, %
0.0063
Very good
THD + Noise, dB (A)
-73.0
Average
IMD + Noise, %
0.035
Good
Stereo crosstalk, dB
-73.9
Good
IMD at 10 kHz, %
0.026
Good
General performance
 
Good

Wyniki testu RMAA są przyzwoite, ale gorsze od osiągów najlepszych konstrukcji z układem Z97.

Dane techniczne

Model MSI Z97 Gaming 3
Format płyty ATX
Podstawka LGA1150
Układ logiki Intel Z97
Rodzaj pamięci operacyjnej 4 sloty DDR3 (maks. 32 GB)
Liczba portów PCI Express 4 (dwa ×16, dwa ×1)
Liczba portów PCI 3
Obsługa Nvidia SLI / AMD CrossFireX Nie/Tak
Liczba złączy SATA 6 SATA 6 Gb/s
Liczba złączy mSATA 0
Liczba slotów M.2 1 (PCI-E 2.0 ×2 lub SATA3)
Karta sieciowa przewodowa 1 Gigabit LAN (Killer E2205)
Układ dźwiękowy Realtek ALC1150 (7.1) + wzmacniacz słuchawkowy TI OPA1652
Liczba portów USB 3.0 (panel I/O) 4
Liczba portów USB 2.0 (panel I/O) 2
FireWire (IEEE 1394) Brak
Panel wejścia-wyjścia 1 PS/2 (klawiatura lub mysz), 6 USB (w tym 4 USB 3.0), 1 optyczne wyjście S/PDIF, przycisk resetowania BIOS-u, 1 LAN, 6 audio, HDMI, DisplayPort, VGA, DVI
Cena 440 zł

MSI Z97 Gaming 3 jest niejako następcą modelu Z87-G43 Gaming. To najtańsza płyta z tej serii, ale zapewnia zdecydowaną większość funkcji obecnych w droższych modelach, które różnią się od niej w zasadzie tylko bardziej rozbudowanymi układami zasilającymi procesor oraz takimi drobiazgami, jak przyciski na laminacie i wyświetlacz kodów POST. MSI Z97 Gaming 3 bez problemu wytrzymała ciągłe użytkowanie maksymalnie podkręconego Core i5 4670K. Płyta jest dobrze wyposażona, jak na konstrukcję w tej cenie (karta sieciowa Killer E2205, niezależny obwód do zasilania portu USB i układu audio, komplet wyjść monitorowych, złącze M.2). Układ audio jest rozbudowany (co widać choćby po liczbie kondensatorów oraz ich jakości) i wyposażony we wzmacniacz słuchawkowy. Do pełni szczęścia zabrakło chyba jedynie dwóch portów USB więcej na tylnym panelu.

MSI Z97 GAMING 3
Zalety
  • Rozbudowany układ zasilania procesora
  • Radiator na tranzystorach zasilających procesor
  • Dobrze rozplanowany laminat
  • Rozsądny komplet wyjść monitorowych
  • Port PS/2
  • UEFI przyjazne dla średnio zaawansowanych użytkowników (w trybie uproszczonym)
  • Zadowalające możliwości podkręcania testowego procesora
  • Wbudowany wzmacniacz słuchawkowy
Wady
  • Jedna kość UEFI
  • Tylko 6 portów USB na tylnym panelu
  • UEFI mimo trybu "prostego" nadal niedostosowane dla mniej zaawansowanych użytkowników
Do testów dostarczył:MSI
Cena w dniu publikacji (z VAT):440 zł
Zobacz bieżące oferty:
MediaExpert
6299 zł
Komputronik.pl
7490 zł
* cena przybliżona, według aktualnego kursu euro
Strona:
32