Płyty główne i pamięć RAM
Artykuł
Krzysztof Opacki, Poniedziałek, 11 sierpnia 2014, 09:00

ASRock Z97 OC Formula – test

ASRock Z97 OC Formula to następca płyty przeznaczonej do ekstremalnego podkręcania z wykorzystaniem ciekłego azotu. Tak samo jak w poprzedniku UEFI ma zapisane profile z prefiksem LN2 w nazwie, a na liście profili RAM przeważają moduły DDR3-2400 i szybsze, takie jak 2666, 2933... Profile te przygotował, oczywiście, współpracujący z firmą ASRock znany podkręcacz „Nick Shih”, któremu nie brakuje osiągnięć i doświadczenia. Na laminacie znalazł się, a jakże, jego podpis.

Tak samo jak w poprzedniku, tak i tutaj cały laminat jest pokryty przeźroczystą substancją, mającą chronić go przed wodą pochodzącą z rozmrażającego się z czasem kontenera. Producent sugeruje, że można oblać płytę colą i nic się jej nie stanie. Stworzył nawet film pokazujący oblany wodą sprzęt w akcji.

ASRock Z97 OC Formula ma jednak nieco mniej dodatków niż poprzednik. Nie ma możliwości podłączenia radiatorów sekcji zasilającej procesor do układu chłodzenia cieczą. Ponadto zrezygnowano z małego wentylatora, który był zainstalowany na jednym z nich (to akurat niewielka strata). Wciąż są one jednak bardzo solidne, adekwatne do ceny.

Tym, czego naprawdę może brakować, jest wyświetlacz OLED służący do podkręcania oraz monitorowania POST. Zastąpiono go najprostszym wyświetlaczem siedmiosegmentowym, który też pokazuje kody POST, ale nie wygląda już tak dobrze jak ten w poprzedniku.

Płyta zachowała jednak najlepszy spośród stosowanych przez ASRocka systemów audio, Purity Sound. Jest to połączenie kodeka ALC1150 z przyzwoitej klasy wzmacniaczem operacyjnym TI NE5532. Dzięki niemu można podłączyć słuchawki o impedancji nawet 600 Ω.

Zintegrowano również funkcję HDD Saver, stosowaną także w innych modelach ASRocka z serii 9. To rozwiązanie może być szczególnie przydatne dla właścicieli komputerów z dyskami pełniącymi funkcję magazynów danych. Pozwala podłączyć zasilanie dwóch dysków Serial-ATA do płyty głównej i programowo je włączać i odłączać. Oszczędza to nośniki oraz delikatnie zmniejsza pobór energii.

Procesor jest zasilany przez bardzo solidny układ, jak przystało na płytę główną do ekstremalnego podkręcania. Na tranzystorach znajdują się solidne, masywne radiatory. Są połączone rurką cieplną i porządnie przykręcone śrubkami od spodu laminatu. Procesor przetaktowany w warunkach „cieplarnianych” do granic możliwości nie będzie dla nich żadnym wyzwaniem.

Kliknij, żeby powiększyć

Zaznaczmy, że jest to sprzęt (podobnie jak model Z87 OC Formula) przeznaczony raczej do działania poza obudową komputerową. Nic jednak nie stoi na przeszkodzie, by spróbować go ocenić także pod tym kątem.

ASRock Z97 OC Formula, jak każda płyta do ekstremalnego podkręcania, jest wyposażona w dwa złącza EPS. Jedno znajduje się tuż przy górnej krawędzi laminatu, zamontowane poziomo z zapinką skierowaną ku górze. Podłączenie lub odłączenie wiązki w niektórych obudowach może być nieco kłopotliwe, ale zawsze można skorzystać z tego drugiego. Użycie obu ma sens tylko wtedy, gdy procesor ma pracować w warunkach ekstremalnych, na granicy stabilności podczas bicia rekordów z wykorzystaniem ciekłego azotu. 

Sloty RAM kolidują, niestety, z długimi kartami grafiki, gdyż producent zastosował standardową ich konstrukcję, z obustronnym zatrzaskiem. Podczas wkładania karty łatwo przypadkiem wyłamać dolny zatrzask. Nie da się też wymienić pamięci, jeśli w slocie podstawowej karty grafiki znajdzie się model o długim laminacie.

Porty Serial-ATA są rozmieszczone przy prawej krawędzi; jest ich osiem w wieżyczkach po dwa. Obok nich znajduje się port SATA Express, którego obsadzenie wyklucza użycie dwóch spośród Serial-ATA.

Podobnie jak na większości płyt z układem Z97 jest dostępny slot M.2 dla szybkich SSD. Znajduje się on pomiędzy dwoma górnymi slotami PCI Express ×16 i obsługuje nośniki PCI Express 2.0 ×2 lub SATA3.

Na dole laminatu umieszczono służące do podkręcania przyciski Rapid OC: +, – oraz Menu. Są obsługiwane przez dodatkowe narzędzie przeznaczone dla systemu Windows. Wyprowadzono także punkty pomiarowe napięć dla multimetru (stosowne kabelki dołączono w zestawie), w razie gdyby ktoś nie ufał wskazaniom wbudowanego monitoringu.

Płyta ma cztery sloty PCI Express ×16 dla kart graficznych, jak przystało na model do bicia szalonych rekordów. Jest to także optymalny układ w komputerach do gier wyposażonych w dwie karty grafiki z układem chłodzenia o szerokości trzech slotów.

W płycie głównej do tego rodzaju podkręcania nie mogło zabraknąć dwóch kości UEFI, wybieranych mechanicznym przełącznikiem na laminacie. W razie uszkodzenia zawartości tej podstawowej w wyniku nadmiernego przetaktowania lub innych niestandardowych działań można aktywować drugą i dzięki temu łatwo uruchomić komputer.

 

Mimo że jest to model zaprojektowany specjalnie do ekstremalnego podkręcania, portów USB na tylnym panelu jest sporo, bo aż 10, z czego 6 jest w wersji 3.0. I jest to mały krok w tył, bo poprzednik zapewniał tu aż osiem USB 3.0, ale z drugiej strony sześć to wystarczająca liczba. Jest tylko jedno wyjście obrazu, HDMI. Mimo przeznaczenia płyty wyposażenie jest dość spartańskie.

Radiator na mostku Z97 jest spory i został solidnie przykręcony śrubkami od spodu laminatu. Widzieliśmy go już w innych modelach tej firmy, zmienił się tylko jego kolor.

Wygląd UEFI został mocno odświeżony. Zmieniły się: tapeta, czcionka oraz wiele obrazków. Trzeba przyznać, że są to zmiany w dobrym kierunku, a użyta grafika jest po prostu ładna. Jednak funkcjonalność nie zmieniła się istotnie. Mniej wprawni użytkownicy wciąż mogą mieć nieco problemów z konfiguracją, bo jednak całość nie wygląda zbyt logicznie i naprawdę zaawansowane funkcje podkręcania standardowo są odkryte. Ale sporo ułatwień pojawiło się na innej płaszczyźnie: można aktualizować BIOS prosto z internetu (płyta sama się łączy z serwerami, pobiera najnowszą wersję oprogramowania i je aktualizuje). Można też skopiować z sieci na pendrive'a najnowsze sterowniki RAID (niezbędne przy instalacji Windows). Da się także pobrać sterowniki do płyty w najnowszych wersjach, co może być istotne dla posiadaczy komputerów niewyposażonych w napęd optyczny. Jest również opcja bezpośredniego kontaktu z pomocą techniczną w celu zgłoszenia problemu lub błędu. UEFI należy więc uznać za bogate i kompletne – choć przeznaczone raczej dla bardziej zaawansowanych użytkowników – ale przecież osoby kupujące sprzęt do ekstremalnego podkręcania z reguły nie mają trudności z jego obsługą. Tapeta jest, oczywiście, żółta, co podkreśla, do jakiej serii płyta należy.

W tym przypadku UEFI ma całe mnóstwo gotowych profili z opóźnieniami RAM, co z pewnością pomoże w ekstremalnym podkręcaniu wyszukanych modułów.

GALERIA UEFI

UEFI zapewnia następujące możliwości podkręcania:

Możliwości podkręcania w BIOS-ieASRock Z97 OC FORMULA
Zegar bazowy 90-300 MHz
Napięcie procesora 0,8-2 V
Napięcie VCCSA +/-0,999 V
Napięcie pierścienia +/-0,999 V
Napięcie dla pamięci 1,04-2,4 V

Możliwości podkręcania

Płyta tej klasy i o tym przeznaczeniu nie miała prawa zawieść pod tym względem. Testowy Core i5 4670K pozwolił się przyspieszyć tak samo jak na większości innych płyt: do 4,5 GHz przy napięciu zasilającym 1,25 V (tyle wybieraliśmy w UEFI). W tym ustawieniu narzędzie Linx 0.6.4 AVX działało w pełni stabilnie. Komplet pamięci 2 × 4 GB G.Skill Ripjaws X DDR3-2133 (9-11-10-28, 1,65 V) działał stabilnie w ustawieniach nominalnych (dzielnik 2133) z parametrem Command Rate na poziomie 1T .

Podkręcanie „na stole” znacznie ułatwia wspomniany system Rapid OC. Dodatkowo dzięki temu, że sprzęt ustawia parametry docelowe po ekranie POST, raczej nie będzie trzeba często go uruchamiać w bezpiecznym trybie. W takiej sytuacji uszkodzenie zawartości kości UEFI jest mało prawdopodobne, a w razie problemów i tak jest druga.

Syntetyczne testy dźwięku przeprowadzamy w programie RMAA 6.3.0, podłączając wyjście głośników z płyty głównej do wejścia liniowego karty dźwiękowej Asus Xonar HDAV 1.3 Deluxe.

Zastosowany kodek to Realtek ALC1150, współpracujący ze wzmacniaczem Texas Instruments TI N5532. Kodek jest schowany pod osłonką z napisem Purity Sound, a blok audio jest na laminacie odseparowany od reszty obwodów. A zatem mamy do czynienia z najlepszym rozwiązaniem ASRocka.

Wyniki testu audio

Frequency response (from 40 Hz to 15 kHz), dB
+0.04, -0.11
Very good
Noise level, dB (A)
-83.8
Good
Dynamic range, dB (A)
84.5
Good
THD, %
0.0096
Very good
THD + Noise, dB (A)
-74.9
Average
IMD + Noise, %
0.023
Good
Stereo crosstalk, dB
-77.4
Very good
IMD at 10 kHz, %
0.030
Good
General performance
 
Good

Mimo że płyta jest przeznaczona do ekstremalnego podkręcania, w teście RMAA osiągnęła jedne z lepszych wyników.

Dane techniczne

Model ASRock Z97 OC Formula
Format płyty ATX
Podstawka LGA1150
Układ logiki Intel Z97
Rodzaj pamięci operacyjnej 4 sloty DDR3 (maks. 32 GB)
Liczba portów PCI Express 6 (4 ×16, 2 ×1)
Liczba portów PCI 0
Obsługa Nvidia SLI / AMD CrossFireX Tak/Tak
Liczba złączy SATA 8 SATA 6 Gb/s
Liczba złączy mSATA 0
Liczba slotów M.2 1 (PCI-E 2.0 x2 lub SATA3)
Karta sieciowa przewodowa 1 Gigabit LAN (Killer E2200)
Układ dźwiękowy Realtek ALC1150 + wzmacniacz słuchawkowy TI NE5532
Liczba portów USB 3.0 (panel I/O) 6
Liczba portów USB 2.0 (panel I/O) 4
FireWire (IEEE 1394) Brak
Panel wejścia-wyjścia 1 PS/2 (klawiatura lub mysz), 10 USB (4 w wersji 2.0 i 6 w wersji 3.0), 1 optyczne wyjście S/PDIF, LAN, 6 audio, HDMI
Cena 920 zł

Podsumowanie

Płyta ASRock Z97 OC Formula ma jedno przeznaczenie: ekstremalne podkręcanie. Kontener z ciekłym azotem, cztery karty grafiki z następnymi kontenerami, starannie wyselekcjonowane sztuki procesorów – właśnie do czegoś takiego została stworzona.

Jednak ze względu na umiarkowaną cenę (jak na konstrukcję tej klasy) mogą się nią zainteresować także ci, którzy rozglądają się po prostu za solidną płytą do komputera, a którzy muszą mieć cztery sloty PCI Express ×16 (niekoniecznie dla kart grafiki). Bo tej płyty jak najbardziej można używać także na co dzień – w obudowie komputera. Producent zadbał o odpowiedniej jakości układ audio, zastosował kartę sieciową dla graczy – zabrakło jedynie większej liczby wyjść monitorowych dla zintegrowanego w procesorze układu grafiki (choć skorzysta z niego raczej niewielu). 

Trzeba jednak pamiętać, że poprzednik (Z87 OC Formula) wciąż jest obecny na rynku i można go kupić nawet o 100 zł taniej. To ciekawa oferta, tym bardziej że wyposażeniem niewiele ustępuje on następcy, a ma wyświetlacz OLED, którego w nowszym modelu zabrakło. Niby drobiazg, ale cieszy oko i skoro można go mieć za mniej, to dlaczego nie?

ASRock Z97 OC Formula
Zalety
  • rozbudowany układ zasilania procesora
  • radiator na tranzystorach zasilających procesor
  • port SATA Express
  • duża liczba portów Serial-ATA
  • dwie kości UEFI
  • wyświetlacz kodów POST
  • aż 10 portów USB na tylnym panelu
  • port PS/2
  • zadowalające możliwości podkręcania procesora
  • dobry układ audio
  • wbudowany wzmacniacz słuchawkowy
  • funkcja HDD Saver
Wady
  • niedopracowane rozplanowanie laminatu
  • tylko jedno wyjście monitorowe
  • UEFI niedostosowane do mniej zaawansowanych użytkowników
Do testów dostarczył:ASRock
Cena w dniu publikacji (z VAT):920 zł
Zobacz bieżące oferty:
OleOle.pl
1209 zł
RTV Euro AGD
1210 zł
Komputronik.pl
1319 zł
* cena przybliżona, według aktualnego kursu euro
Spis treści
Ocena artykułu:
Ocen: 18
Zaloguj się, by móc oceniać
Artykuły spokrewnione
Poradniki spokrewnione
Facebook
Ostatnio komentowane