artykuły

Test płyt głównych LGA1150 opartych na chipsecie Intel Z87. Jaka płyta główna do procesora Haswell (Core i5-4670K, Core i7-4770K)?

LGA1150 – nowe atakuje

547
31 marca 2014, 08:08 Krzysztof Opacki

 Asus Z87-A – test

Kliknij, żeby powiększyć

Asus Z87-A jest bardzo podobny do przedstawionego już przez nas nieco droższego modelu Z87-Plus tej samej firmy. Jednak mimo wizualnego podobieństwa są między nimi pewne różnice, którym warto się przyjrzeć, aby ocenić, czy warto dopłacić blisko 100 zł:

  • Z87-A nie ma dodatkowego kontrolera Serial-ATA (tym samym ma dwa porty mniej, sześć zamiast ośmiu);
  • radiator na mostku Z87 jest mniejszy i mniej rozbudowany;
  • mimo że radiatory na sekcji zasilającej procesor są identyczne, a sama sekcja dalej jest ośmiofazowa, komponenty wyglądają na oszczędniejsze;
  • liczba portów USB 3.0 na tylnym panelu wejścia-wyjścia jest o dwa mniejsza (zamiast nich są USB 2.0);
  • zastosowano układ sieciowy Realteka zamiast Intela (także działający w standardzie gigabitowym), który jednak podczas przesyłania dużego pliku w sieci Windows osiągnął podobny wynik;
  • zabrakło funkcji USB BIOS Flashback, pozwalającej odratować płytę w razie uszkodzenia zawartości kości UEFI.

Czy zmian jest mało, czy dużo, każdy musi ocenić sam. Jednak pewne różnice zauważyliśmy także w praktyce, w możliwościach podkręcania procesora, o czym napiszemy w stosownym akapicie. Płyta zachowała charakterystyczne dla Asusa narzędzie Remote GO!, ułatwiające współpracę komputera PC z urządzeniami przenośnymi. Obszerniej opisywaliśmy je na stronie poświęconej modelowi Z87-Plus.

Sekcja zasilająca procesor pozornie nie odbiega od tej z płyty Z87-Plus. Radiatory na tranzystorach są takie same, także liczba faz, osiem, jest identyczna. Lecz testy podkręcania wskazują, że cała sekcja jednak jest słabsza. Radiatory nie grzeszą rozmiarem i po zastosowaniu schładzacza wieżowego, który nie zapewni im żadnego nawiewu, grzeją się mocno. Te dwa elementy ograniczają możliwości przyspieszenia procesora Core i5-4670K. Już po kilku minutach ciągłego obciążenia w LinX płyta zaczynała się zachowywać dziwnie: pojawiały się niebieskie ekrany, a wtedy nie umiała się uruchomić (włączała się i wyłączała w nieskończoność). Testy wydajności po podkręceniu zostały przeprowadzone przy taktowaniu o 100 MHz wolniejszym i napięciu 1,22 V.

Gniazdo EPS znalazło się nieco poniżej krawędzi laminatu, w pozycji pionowej. Odłączenie lub podłączenie tej wtyczki po umieszczeniu płyty w obudowie, nawet przy rozbudowanym schładzaczu wieżowym, nie powinno sprawić żadnych trudności. Sloty RAM są znacznie powyżej slotu karty graficznej i na dodatek mają jednostronny zatrzask. Nie będzie więc problemu ze zmianą konfiguracji pamięci, gdy w złączu PCI Express ×16 zostanie wcześniej zainstalowana karta graficzna. Header USB 3.0 do podłączenia portów na przednim panelu obudowy także jest nieco wyżej niż slot karty, więc nie powinny kolidować, nawet jeśli karta będzie wyposażona w dodatkową płytkę z tyłu.

Podobnie jak w Z87-Plus zabrakło przycisków zasilania oraz resetowania, nie ma też wyświetlacza kodów POST, ale w tej klasie płyt nie są one standardowym elementem.

Jest za to trochę ułatwień w przyspieszaniu procesora. Trójpozycyjny przełącznik TPU służy do łatwego podkręcania i jest przeznaczony dla mniej zaawansowanych użytkowników. W celach diagnostycznych, na wypadek problemów z kompatybilnością pamięci, producent zapewnił przycisk MemOK!, który może w takiej sytuacji pomóc w uruchomieniu komputera. Na laminacie znalazł się również przycisk DirectKey, który pozwala wejść bezpośrednio w UEFI po włączeniu komputera (uwaga: używamy go zamiast wyłącznika!).

Rozkład slotów jest taki sam jak w Z87-Plus. Górny PCI dla starszych urządzeń jest praktycznie bezużyteczny, bo znajduje się tuż pod slotem przeznaczonym na podstawową kartę graficzną. Ale na szczęście jest jeszcze jeden, znacznie niżej. Jeśli chodzi o konfigurację multi-GPU, odstęp między PCI Express ×16 jest optymalny dla kart z układem chłodzenia o szerokości dwóch slotów. W przypadku szerszych warunki pracy tej górnej nie będą optymalne.

Kość UEFI jest jedna, ale w razie uszkodzenia jej zawartości można uratować płytę za pomocą dołączonej płyty DVD lub pendrive'a z plikiem zawierającym UEFI. Nie ma jednak sprzętowego przycisku wymuszającego nadpisanie zawartości nawet w przypadku, gdy na płycie nie ma procesora oraz pamięci, obecnego w produktach z funkcją USB BIOS Flashback.

Panel wejścia-wyjścia jest podobny jak w Z87-Plus. Mamy komplet wyjść obrazu wraz z mini-DisplayPort. Złączy USB jest tylko sześć, w tym cztery w standardzie USB 3.0. To niewiele, jak na dzisiejsze czasy. Producent nie zapomniał o optycznym wyjściu S/PDIF. Jest także starszy port PS/2 dla myszki lub klawiatury.

Radiator na mostku jest oszczędny, znacznie mniej rozbudowany niż w Z87-Plus. Jest wystarczający, bo nie zauważyliśmy żadnych objawów przegrzewania się mostka, ale po dłuższym czasie stawał się naprawdę bardzo ciepły.

UEFI niczym nie odbiega od stosowanego w innych płytach Asusa. Jest możliwość utworzenia strony z ulubionymi ustawieniami (ale ta funkcja nie działa do końca logicznie, bo nie przenosi opcji zależnych od innych), jest także opcja prostego skonfigurowania komputera za pomocą EZ Mode (dla mniej zaawansowanych użytkowników). Kolorystyka jest charakterystyczna dla „złotych” płyt tej firmy, niebieska. UEFI bez problemu współpracuje z myszkami dla graczy, o dużej rozdzielczości.

GALERIA UEFI

UEFI zapewnia następujące możliwości podkręcania:

Możliwości podkręcania w BIOS-ieAsus Z87-A
Zegar bazowy 80-300 MHz
Napięcie procesora 0,001-1,92 V
Napięcie VCCSA +/-0,999 V
Napięcie pierścienia 0,001-1,92 V
Napięcie dla pamięci 1,2-1,92 V

Możliwości podkręcania

Nie udało nam się wycisnąć wszystkiego z Core i5 4670K, czyli 4,5 GHz przy napięciu zasilającym procesor na poziomie 1,25 V ustalonym z poziomu UEFI. Jak już pisaliśmy, sekcja zasilająca procesor osiągała po kilkunastu minutach wysoką temperaturę, powyżej której płyta zaczynała się zachowywać niepewnie. Pomogło spowolnienie taktowania do 4,4 GHz i obniżenie napięcia do 1,22 V. W tym ustawieniu płyta pracowała już stabilnie w narzędziu Linx 0.6.4 AVX. Komplet pamięci 2 × 4 GB G.Skill Ripjaws X DDR3-2133 (9-11-10-28, 1,65 V) działał stabilnie w ustawieniach nominalnych (dzielnik 2133) z parametrem Command Rate w wysokości 1T.

Parę słów należy się przełącznikowi TPU na laminacie. Ma on trzy pozycje: pierwsza oznacza normalne działanie, druga podkręciła procesor do 4 GHz, zwiększając mnożnik do 40, trzecia zaś przyspieszyła zegar bazowy do 125 MHz (przy obniżonym mnożniku dało to taktowanie wszystkich rdzeni procesora na poziomie 4,1 GHz), podnosząc tym samym znacząco taktowanie pamięci. Drugi tryb zapewne w większości maszyn będzie działał bez problemu, ale ten trzeci w komputerach mniej podatnych na podkręcanie może czasem sprawić kłopoty. I trzeba pamiętać, że to wszystko robimy na własną odpowiedzialność. Asus wcale nie gwarantuje stabilnego działania tych ustawień, ale z punktu widzenia mniej zaawansowanych użytkowników takie bezpłatne zwiększenie wydajności nawet bez wchodzenia do UEFI jest nie do pogardzenia.

Syntetyczne testy dźwięku przeprowadzamy w programie RMAA 6.2.3, podłączając wyjście głośników z płyty głównej do wejścia liniowego karty dźwiękowej Asus Xonar HDAV 1.3 Deluxe.

Zastosowany kodek to Realtek ALC 892:

Frequency response (from 40 Hz to 15 kHz), dB
+0.01, -0.05
Excellent
Noise level, dB (A)
-78.8
Average
Dynamic range, dB (A)
78.8
Average
THD, %
0.0026
Excellent
THD + Noise, dB (A)
-70.9
Average
IMD + Noise, %
0.038
Good
Stereo crosstalk, dB
-75.1
Very good
IMD at 10 kHz, %
0.028
Good
General performance  
Good

Wyniki testu audio nie odbiegają znacząco od osiągów modelu Z87-Plus. Są przyzwoite, jak na cenę płyty, choć do najlepszych konstrukcji opartych na układzie Z87 nieco zabrakło. Trochę lepiej wypadł tutaj również bezpośredni rywal Asusa Z87-A, model MSI Z87-G45 Gaming.

Dane techniczne

Model Asus Z87-A
Format płyty ATX
Podstawka LGA1150
Układ logiki Intel Z87
Rodzaj pamięci operacyjnej 4 sloty DDR3 (maks. 32 GB)
Liczba portów PCI Express 5 (3 ×16, 2 ×1)
Liczba portów PCI 2
Obsługa Nvidia SLI / AMD CrossFireX Tak/Tak
Liczba złączy SATA 6 SATA 6 Gb/s
Liczba złączy mSATA 0
Liczba kanałów ATA 0
Karta sieciowa przewodowa 1 × Gigabit LAN (Intel)
Układ dźwiękowy Realtek ALC892 (7.1)
Liczba portów USB 3.0 (panel I/O) 4
Liczba portów USB 2.0 (panel I/O) 2
FireWire (IEEE 1394) Brak
Panel wejścia-wyjścia 1 PS/2 (klawiatura lub mysz), 6 USB (4 w wersji 3.0), 1 optyczne wyjście S/PDIF, 1 LAN, 6 audio, HDMI, DVI, mini-DisplayPort, VGA
Cena 500 zł

Podsumowanie

Asus Z87-A to nieco oszczędniejsza wersja modelu Z87-Plus. O tym, gdzie zaoszczędzono, pisaliśmy już we wstępie. Naszym zdaniem projektanci nieco z tym przesadzili, bo możliwość maksymalnego podkręcenia procesora bez obaw o niestabilność systemu w tej klasie powinna być standardem. Czymś niezrozumiałym wydaje się także zubożenie płyty o funkcję przywracania UEFI z pamięci USB, która raczej nie wymaga zbyt dużych nakładów finansowych. Co prawda towarzyszy jej ciekawe oprogramowanie Remote GO!, pozwalające komputerowi współpracować z urządzeniami przenośnymi, na uwagę zasługuje także przełącznik TPU, ułatwiający przyspieszenie komputera mniej zaawansowanym użytkownikom, ale to nie zmienia wiele: Asus Z87-A to płyta zdecydowanie przeciętna. Szczególnie na tle bezpośredniego rywala, MSI Z87-G45 Gaming, i niewiele droższego ASRocka Z87 Extreme4. Wymienione modele pozwalają bezstresowo podkręcać procesory Core czwartej generacji do granic ich możliwości, mają nieco lepsze układy audio i są nieco lepiej wyposażone.

Asus Z87-A
Zalety
  • bardzo ciekawe dołączone oprogramowanie Remote GO!, integrujące komputer ze smartfonem i tabletem
  • funkcjonalne, dostosowane do mniej zaawansowanych użytkowników UEFI, bezproblemowo współpracujące z myszką dla graczy
  • dodatkowe przyciski i przełączniki na laminacie (DirectKey, MemOK!, TPU), uprzyjemniające użytkowanie płyty (i to nie tylko „entuzjastom”)
Wady
  • Sześć portów USB na tylnym panelu to nieco za mało w dzisiejszych realiach
  • Nieco za wysoko wyceniona, jak na możliwości i wyposażenie
Do testów dostarczył:Asus
Cena w dniu publikacji (z VAT):500 zł
Zobacz bieżące oferty:
Electro.pl
11399 zł
Neo24
13473 zł
MediaExpert
13999 zł
* cena przybliżona, według aktualnego kursu euro
25