artykuły

Test płyt głównych LGA1150 opartych na chipsecie Intel Z87. Jaka płyta główna do procesora Haswell (Core i5-4670K, Core i7-4770K)?

LGA1150 – nowe atakuje

547
31 marca 2014, 08:08 Krzysztof Opacki

ASRock Z87M Extreme4 – test

ASRock Z87M Extreme4 to w pewnym sensie pomniejszona odmiana modelu Z87 Extreme4. Ze względu na mniejsze gabaryty funkcjonalność musiała zostać nieco ograniczona. Oczywiście, koszt takiej płyty jest odpowiednio niższy, a funkcje, które udostępnia pełnowymiarowy model, nie każdy uzna za niezbędne. Różnice to:

  • brak slotów PCI,
  • brak dodatkowego kontrolera Serial-ATA,
  • mniej faz zasilania (osiem),
  • brak wyświetlacza kodów POST oraz przycisków na laminacie,
  • brak funkcji wejścia HDMI.

Płyta zachowała jednak najlepszy spośród stosowanych przez ASRocka systemów audio, PuritySound. Jest to w istocie kodek Realtek ALC1150 schowany w obudowie chroniącej przed zakłóceniami. Zarówno wyjściom audio na tylnym panelu, jak i wyjściom do wyprowadzania na przedni panel obudowy towarzyszy wzmacniacz firmy Texas Instruments TI NE5532. Pozwala on korzystać z wysokiej klasy słuchawek o impedancji nawet 600 Ω. Producent obiecuje także bardziej podbity bas niż w przypadku konkurencyjnych rozwiązań.

Ponadto płyta zapewnia charakterystyczną dla ASRocka usługę HomeCloud, czyli możliwość zdalnego kontrolowania komputera za pomocą tabletu lub smartfona przy użyciu narzędzia Splashtop 2 (z jego komponentów korzysta także Asus), również wtedy, gdy komputer jest uśpiony. Można go wówczas obudzić, korzystając ze strony Meshcentral.com, a potem znów uśpić. Nasze obawy budzi jednak bezpieczeństwo tego rozwiązania, bo Meshcentral to obecnie projekt „alpha”. Wybudzanie i usypianie zdalne w przypadku kart sieciowych Intela wymaga systemu Windows 8 (w wersji 32- lub 64-bitowej), co raczej nie każdemu się spodoba. System ten jest mało popularny, szczególnie w komputerach stacjonarnych. Rola ASRocka w tym wszystkim jest raczej tylko informacyjna: firma wskazuje, za pomocą prostego filmiku, w jaki sposób skonfigurować całość, jednak dostawcy tych rozwiązań są zupełnie zewnętrzni.

Sekcja zasilania procesora jest ośmiofazowa. Faz jest nieco mniej niż w pełnowymiarowym Extreme4, ale w domowych warunkach taka liczba wciąż może być w zupełności wystarczająca. Radiatory są podobne, dość duże i masywne, i dobrze rozpraszają ciepło nagromadzone na tranzystorach zasilających procesor.

Kliknij, żeby powiększyć

Gniazdo EPS znajduje się na samej górze laminatu – zostało zamontowane tak, że zatrzask jest u góry. W ciasnych obudowach może więc być problem z wypięciem wtyczki, szczególnie jeśli palce użytkownika nie należą do najdrobniejszych. Sloty RAM są umieszczone nieco za nisko: ich dolne zatrzaski zdecydowanie będą kolidować z długimi kartami graficznymi. Trudno więc zmienić konfigurację pamięci bez wyjęcia długiej karty graficznej, a gdy podczas jej wkładania użytkownik zapomni o otwartym zatrzasku, jest bardzo prawdopodobne, że go ułamie. Producent mógł tu przynajmniej zastosować sloty bez zatrzasku na dole – byłoby znacznie wygodniej. Header USB 3.0 do podłączenia przednich portów USB 3.0 obudowy jest na szczęście na właściwej wysokości, nieco nad kartą graficzną, choć modele z szeroką płytką usztywniającą z tyłu mogą być problemem – warto na to zwrócić uwagę, dobierając sprzęt.

Porty Serial-ATA są umieszczone na właściwej wysokości, poniżej slotu przewidzianego dla podstawowej karty graficznej, w wieżyczkach po dwa. Płyta nie ma żadnego dodatkowego kontrolera Serial-ATA, ale sześć portów z pewnością dla wielu będzie liczbą wystarczającą.

Pewne wątpliwości może budzić umieszczenie headera audio do podłączenia gniazd na przednim panelu obudowy. Znajduje się on w zasadzie przy portach audio – powyżej karty graficznej. Producent prawdopodobnie chciał uniknąć sytuacji, w której zostanie on zasłonięty przez układ chłodzenia karty (lub nawet dwóch kart), ale to miejsce i tak nie wydaje się optymalne. I prawdopodobnie lepiej by było, gdyby to złącze znalazło się po prostu na dolnej krawędzi laminatu. Być może jednak takie rozmieszczenie zapewnia mniejsze zaszumienie, choć jeśli przewód biegnący do obudowy, zwykle dość słabo ekranowany, musi przejść przez sam środek burzy magnetycznej, jaka panuje we wnętrzu komputera (między procesorem a kartą graficzną), można przynajmniej mieć co do tego wątpliwości.

Płyta ma trzy sloty PCI Express ×16 dla kart graficznych – w praktyce można utworzyć konfigurację dwóch kart wyposażonych w układ chłodzenia o szerokości dwóch slotów. W przypadku kart z trzyslotowym chłodzenie tej górnej nie będzie optymalne.

Jak już wspomnieliśmy, na laminacie nie ma wyświetlacza kodów POST ani przycisków. Nie ma też podwójnej kości UEFI, obecnej w pełnowymiarowym modelu Extreme4. W razie uszkodzenia zawartości tej jedynej użytkownik może być więc skazany na serwis producenta.

Panel wejścia-wyjścia zawiera osiem portów USB, co należy uznać za całkiem sensowną liczbę. Cztery z nich są w wersji 3.0. Ponadto znalazło się tutaj gniazdo eSATA, co ucieszy posiadaczy rozwiązań starszego typu, podobnie jak port PS/2 dla klawiatury. Są także trzy wyjścia obrazu od zintegrowanej w procesorze karty graficznej: VGA, DVI oraz HDMI.

Radiator na mostku Z87 jest niewielki, choć na szczęście nie taki sam jak w Z87E-ITX. Potrafi się nagrzać po dłuższej pracy, ale nie powoduje to – a przynajmniej w naszych testach tak było – żadnej niestabilności systemu. Szkoda, że został umocowany plastikowymi kołeczkami zamiast śrubkami, bo można się obawiać o docisk.

UEFI w żaden sposób nie odbiega od zastosowanego we wcześniej przetestowanym przez nas modelu Z77E-ITX. Dlatego przypomnimy w skrócie, czym charakteryzuje się UEFI płyt firmy ASRock:

  • Nie jest dostosowane do osób, które dopiero zaczynają korzystać z komputera; wiele zaawansowanych ustawień znajduje się na pierwszym planie.
  • Zapewnia liczne ułatwienia, potrafi pobrać z internetu sterowniki do wszystkich elementów płyty głównej (przydatne dla posiadaczy komputerów bez napędu optycznego), podobnie jak sterowniki RAID, wymagane podczas instalowania systemu na takiej macierzy dyskowej.
  • Już z jego poziomu można się skontaktować z pomocą techniczną.
  • Bez problemu współpracuje z myszkami dla graczy.
  • Rozplanowanie górnej belki kategorii jest całkiem logiczne; łatwo znaleźć wybrane funkcje.

GALERIA UEFI

UEFI zapewnia następujące możliwości podkręcania:

Możliwości podkręcania w BIOS-ieASRock Z87M Extreme4
Zegar bazowy 90-300 MHz
Napięcie procesora 0,8-2 V
Napięcie VCCSA +/-0,999 V
Napięcie pierścienia +/-0,999 V
Napięcie dla pamięci 1,165-1,8 V

Możliwości podkręcania

Możliwości podkręcania nie odbiegały od osiągów pełnego modelu Extreme4. Testowy procesor Core i5 4670K pozwolił się przyspieszyć tak samo jak na zdecydowanej większości płyt w teście, czyli do 4,5 GHz przy napięciu zasilającym na poziomie 1,25 V (tyle ustaliliśmy w UEFI). W tym ustawieniu narzędzie Linx 0.6.4 AVX działało w pełni stabilnie. Komplet pamięci 2 × 4 GB G.Skill Ripjaws X DDR3-2133 (9-11-10-28, 1,65 V) działał stabilnie w ustawieniach nominalnych (dzielnik 2133) z parametrem Command Rate w wysokości 1T.

Syntetyczne testy dźwięku przeprowadzamy w programie RMAA 6.2.3, podłączając wyjście głośników z płyty głównej do wejścia liniowego karty dźwiękowej Asus Xonar HDAV 1.3 Deluxe.

Zastosowany kodek to Realtek ALC1150, współpracujący ze wzmacniaczem Texas Instruments TI N5532. Kodek jest schowany pod osłonką z napisem PuritySound, a blok audio jest na laminacie odseparowany od reszty obwodów. Jest to rozwiązanie, które teoretycznie powinno nieco odszumić dźwięk.

Wyniki testu audio

Summary

Frequency response (from 40 Hz to 15 kHz), dB
+0.30, +0.15
Excellent
Noise level, dB (A)
-80.2
Good
Dynamic range, dB (A)
80.2
Good
THD, %
0.0060
Very good
THD + Noise, dB (A)
-71.8
Average
IMD + Noise, %
0.033
Good
Stereo crosstalk, dB
-77.1
Very good
IMD at 10 kHz, %
0.027
Good
General performance  
Good

 

Wyniki testu audio należy uznać za dobre, porównywalne z osiągami dotychczasowej czołówki testu.

 

Dane techniczne

Model ASRock Z87M Extreme4
Format płyty mikro-ATX
Podstawka LGA1150
Układ logiki Intel Z87
Rodzaj pamięci operacyjnej 4 sloty DDR3 (maks. 32 GB)
Liczba portów PCI Express 4 (trzy ×16, trzy ×1)
Liczba portów PCI 0
Obsługa Nvidia SLI / AMD CrossFireX Tak/Tak
Liczba złączy SATA 6 SATA 6 Gb/s
Liczba złączy mSATA 0
Liczba kanałów ATA 0
Karta sieciowa przewodowa 1 × Gigabit LAN (Intel)
Układ dźwiękowy Realtek ALC1150
Liczba portów USB 3.0 (panel I/O) 4
Liczba portów USB 2.0 (panel I/O) 4
FireWire (IEEE 1394) Brak
Panel wejścia-wyjścia 1 PS/2 (klawiatura), 8 USB (cztery w wersji 2.0 i cztery w wersji 3.0), 1 optyczne wyjście S/PDIF, LAN, 6 audio, HDMI, DVI, VGA
Cena 425 zł

Podsumowanie

Płyta ASRock Z87M Extreme4 to sprzęt, który spisuje się poprawnie. Większość osób rozglądających się za płytą w formacie mikro-ATX specjalnie do obudowy tej wielkości powinna być zadowolona. Zawieść mogą się jednak ci, którzy liczyli, że oszczędzając prawie 200 zł, otrzymają to samo, co zapewnia pełnowymiarowy model Extreme4, tyle że w mniejszym formacie. Płyta jednak jest zauważalnie uboższa i na dodatek rozplanowanie laminatu nie wydaje się do końca przemyślane: szczególne wątpliwości może budzić konstrukcja slotów RAM (dolny zatrzask mógłby być automatyczny) i umieszczenie gniazda audio do wyprowadzenia na przedni panel obudowy na takiej, a nie innej wysokości. Szkoda też, że płyta nie ma dwóch kości UEFI ani żadnego innego zabezpieczenia na wypadek awarii tej jedynej podczas podkręcania czy aktualizacji. Broni się bardzo dobrym układem audio, tylko o włos ustępującym w testach tym najlepszym.

ASRock Z87 Extreme4
Zalety
  • przystępna cena
  • HomeCloud – ASRock pokazuje, jak łatwo można zdalnie zarządzać komputerem z internetu
  • dobry układ audio
  • zadowalające możliwości podkręcania
  • solidne, duże radiatory na tranzystorach zasilających procesor
  • funkcjonalne (nawet bardzo), ładne i bezproblemowo współpracujące z myszką dla graczy UEFI...
Wady
  • ...ale dla początkujących użytkowników może być nieco zbyt złożone
  • niedociągnięcia w konstrukcji laminatu (głównie dotyczy to slotów RAM oraz wyjścia audio do wyprowadzenia na przedni panel obudowy)
  • Mimo wszystko nieco brakuje tu takich rzeczy, jak wyświetlacz kodów POST czy podwójna kość UEFI. W końcu jest to seria Extreme, a więc ta z najlepszych stron katalogu...
Do testów dostarczył:ASRock
Cena w dniu publikacji (z VAT):425 zł
Zobacz bieżące oferty:
Electro.pl
1799 zł
MediaExpert
1869 zł
* cena przybliżona, według aktualnego kursu euro
14