artykuły

Test płyt głównych LGA1150 opartych na chipsecie Intel Z87. Jaka płyta główna do procesora Haswell (Core i5-4670K, Core i7-4770K)?

LGA1150 – nowe atakuje

547
31 marca 2014, 08:08 Krzysztof Opacki

ASRock Z87 Extreme11/ac – test

 

Kliknij, żeby powiększyć

 

Opisując ASRocka Z87 Extreme9, uznaliśmy go za płytę z gatunku tych bezkompromisowych. Jak się jednak niewiele później okazało, nieco się pomyliliśmy, gdyż producent wprowadził jeszcze model Z87 Extreme11/ac, wyposażony w dodatki, których potrzebują raczej tylko serwery czy najwyższej klasy stacje robocze. Choć i to pewnie byłoby lekkie naciąganie faktów, bo Z87 Extreme11/ac wygląda raczej na demonstrację możliwości inżynierów firmy. Płyta nie jest bardzo bogato wyposażona, a tylko bezkompro... – nie, tego słowa już raczej nie chcielibyśmy używać.

Z ciekawszych funkcji ASRock Z87 Extreme11/ac zapewnia:

  • dwa kontrolery Thunderbolt 2 (10 Gb/s na port), pozwalające podłączyć dodatkowe monitory lub DAS-y;
  • moduł karty Wi-Fi wraz z dwoma antenami. Jest on umieszczony w slocie mPCIe, więc jeśli karta nie będzie potrzebna w komputerze stacjonarnym, można będzie ją przełożyć do laptopa. Moduł ten obsługuje także Bluetooth 4.0. Karta jest oparta na układzie Broadcoma.
  • kontroler dysków SAS LSI 3008 wraz z ekspanderem. Umożliwia podłączenie nawet 16 dysków SAS3 12 Gb/s lub SATA3 6 Gb/s. Można także tworzyć macierze RAID z maksymalnie 10 dysków.
  • Wi-SD BOX, czyli moduł montowany w zatoce w formacie 5,25 cala. Ma on wbudowany czytnik kart SDHC oraz cztery dodatkowe porty USB 3.0, a także anteny sieci Wi-Fi. Czytnika, niestety, nie udało nam się sprawdzić w działaniu, ponieważ nie był widoczny w systemie nawet po zainstalowaniu sterowników. Prawdopodobnie był to jednak problem programowy w naszej platformie.

  • możliwość zainstalowania dwóch nośników mSATA, ponieważ płyta zapewnia takie porty (oczywiście, można je podłączać zamiennie z dyskami Serial-ATA).

Takie parametry naprawdę imponują i płyta może posłużyć do stworzenia małego superkomputera (bardzo solidnej stacji roboczej) z olbrzymią przestrzenią dyskową, gotową na każdą ewentualność.

Procesor jest zasilany przez 12-fazowy układ, ten sam co we wcześniej przedstawionej płycie ASRock Z87 Extreme9/ac. To układ, który bez trudu sprosta nawet ekstremalnemu podkręcaniu procesora przy użyciu ciekłego azotu. Wszystkie tranzystory są pokryte masywnym radiatorem, który dodatkowo wyposażono w wentylator. Jest to sekcja z gatunku bezkompromisowych.

Kliknij, żeby powiększyć

Od razu widać, że płyta jest z jedną z tych „ekstremalnych”. Chociaż być może to zbyt delikatne określenie. Laminat ma chyba wszystko, co mógłby mieć.

Bardzo rozbudowany i solidny układ chłodzenia powoduje, że konstrukcja jest bardzo ciężka. Ale jest bardzo sztywna, ponieważ wszystkie elementy chłodzące są przykręcone śrubkami.

Przejdźmy do budowy laminatu. Pojawia się tu ten sam problem co w modelu Extreme9: dwa złącza EPS na górze nie są umieszczone optymalnie: po użyciu rozbudowanego schładzacza procesora może być spory problem z włożeniem lub wyjęciem wtyczki w ciasnej obudowie. Gniazda RAM znajdują na odpowiedniej wysokości w stosunku do slotu karty grafiki i nie trzeba się obawiać uszkodzenia zatrzasku na przykład w trakcie instalowania karty, tym bardziej że są to sloty zamykane jednostronnie: dolny zatrzask jest w pełni automatyczny.

Laminat płyty ma dwa headery do wyprowadzenia portów USB 3.0 na przedni panel obudowy. Przy czym jeden z nich tak naprawdę służy do podłączenia modułu Wi-SD, który zapewnia czytnik kart pamięci SDHC oraz cztery dodatkowe porty USB 3.0.

Wrażenie robi liczba dysków twardych lub nośników SSD, jakie można podłączyć. Oprócz tego, co zapewnia chipset Z87, czyli sześciu portów SATA3, dostajemy 16 (!) SAS3 (12 Gb/s). Wszystkie są umieszczone na krawędzi laminatu, w ośmiu wieżyczkach po dwa. Oczywiście, dyski SAS3 to segment serwerowy, dlatego istotne jest to, że wszystkie porty są zgodne także ze zwykłym SATA3. Czyli bez problemu można podłączyć zwykłe nośniki dostępne w sklepach.

Płyta ma cztery sloty przeznaczone dla kart grafiki, a dzięki mostkowi PLX PEX 8747 konfiguracja multi-GPU może działać w trybie 4 ×8. Co jednak dość istotne, nie ma możliwości pracy w trybie 2 ×16, gdyż tylko jeden slot ma doprowadzony komplet linii sygnałowych. I jest to slot trzeci, licząc od góry. To właśnie w nim najlepiej umieścić kartę, jeśli stacja robocza ma korzystać z pojedynczego GPU.

Pomiędzy slotami znajdują się jeszcze dodatkowe porty mSATA, w których można zainstalować następne SSD. Tak, korzystając z tej płyty w stacji roboczej, można robić kopię zapasową ogromnych ilości danych na 22 nośnikach naraz :)

Jednak to, że w trybie ×16 nie może działać najwyższe złącze, to pewne uchybienie. W razie użycia karty z układem chłodzenia o szerokości trzech slotów w drugim złączu od góry na dole obudowy zrobi się już bardzo ciasno.

Komentarza wymaga też blokada najwyższego slotu dla karty grafiki. Bardzo trudno jest ją zwolnić w sytuacji, gdy karta jest zainstalowana. W zasadzie można to zrobić tylko śrubokrętem, co jest dość ryzykowne. Powodem jest wysoki radiator znajdujący się tuż nad slotem.

Tylny panel wejścia-wyjścia nie odstaje od całości konstrukcji. Liczba portów USB jest w pełni zadowalająca. Nie brakuje tu niczego, jest nawet PS/2. Są też dwa wyjścia obrazu: HDMI oraz DVI.

Co jednak ciekawe, DisplayPort można wykorzystać jako wejście sygnału z zewnętrznej karty grafiki, a sygnał można wysłać złączem Thunderbolt na ekran obsługujący tę technikę.

Radiator zamontowany na mostku Z87 oraz kontrolerze dysków LSI 3008 jest spory. Wentylator jest tu prawdopodobnie niezbędny: pomimo jego obecności radiator nagrzewa się dość znacznie podczas pracy komputera.

UEFI w żaden sposób nie odbiega od tego, które ASRock stosuje we wszystkich swoich modelach. Przypomnimy w skrócie, czym charakteryzuje się UEFI płyt tej firmy:

  • nie jest dostosowane do osób, które dopiero zaczynają korzystać z komputera; wiele zaawansowanych ustawień znajduje się na pierwszym planie;
  • zapewnia liczne ułatwienia, umie pobrać z internetu sterowniki do wszystkich elementów płyty głównej (przydatne dla posiadaczy komputerów bez napędu optycznego); to samo dotyczy sterowników RAID, wymaganych podczas instalowania systemu na takiej macierzy dyskowej;
  • można z jego poziomu skontaktować się z pomocą techniczną;
  • bez problemu współpracuje z myszkami dla graczy;
  • rozplanowanie górnej belki kategorii jest całkiem logiczne i przewidywalne, łatwo znaleźć wybrane funkcje.

GALERIA UEFI

UEFI zapewnia następujące możliwości podkręcania:

Możliwości podkręcania w BIOS-ieASRock Z87 Extreme11/ac
Zegar bazowy 90-300 MHz
Napięcie procesora 0,8-2 V
Napięcie VCCSA +/-0,999 V
Napięcie pierścienia +/-0,999 V
Napięcie dla pamięci 1,165-1,8 V

Możliwości podkręcania

Testowy procesor Core i5 4670K podkręcił się tak samo jak na zdecydowanej większości płyt, czyli osiągnął 4,5 GHz przy napięciu zasilającym na poziomie 1,25 V (tyle ustaliliśmy w UEFI). W tym ustawieniu narzędzie Linx 0.6.4 AVX działało w pełni stabilnie. Komplet pamięci 2 × 4 GB G.Skill Ripjaws X DDR3-2133 (9-11-10-28, 1,65 V) działał stabilnie w ustawieniach nominalnych (dzielnik 2133) z parametrem Command Rate w wysokości 1T.

Syntetyczne testy dźwięku przeprowadzamy w programie RMAA 6.2.3, podłączając wyjście głośników z płyty głównej do wejścia liniowego karty dźwiękowej Asus Xonar HDAV 1.3 Deluxe.

Extreme11/ac wykorzystuje najlepsze rozwiązanie producenta, system PuritySound, czyli kodek Realtek ALC1150 współpracujący ze wzmacniaczem Texas Instruments TI N5532. Blok audio jest na laminacie odseparowany od reszty obwodów.

Wyniki testu audio

Frequency response (from 40 Hz to 15 kHz), dB
+0.02, -0.12
Excellent
Noise level, dB (A)
-82.3
Good
Dynamic range, dB (A)
82.5
Good
THD, %
0.0065
Very good
THD + Noise, dB (A)
-76.3
Average
IMD + Noise, %
0.017
Very good
Stereo crosstalk, dB
-84.1
Very good
IMD at 10 kHz, %
0.020
Very good
General performance  
Very good

Wyniki zintegrowanego układu audio to ścisła czołówka tego testu.

Dane techniczne

Model ASRock Z87 Extreme11/ac
Format płyty E-ATX
Podstawka LGA1150
Układ logiki Intel Z87
Rodzaj pamięci operacyjnej 4 sloty DDR3 (maks. 32 GB)
Liczba portów PCI Express 7 (4 ×16, 3 ×1)
Liczba portów PCI 0
Obsługa Nvidia SLI / AMD CrossFireX Tak/Tak
Liczba złączy SATA

6 SATA 6 Gb/s

16 SAS3 12 Gb/s

Liczba złączy mSATA 2
Liczba kanałów ATA 0
Karta sieciowa przewodowa 2 × Gigabit LAN (Intel)
Układ dźwiękowy Realtek ALC1150
Liczba portów USB 3.0 (panel I/O) 6
Liczba portów USB 2.0 (panel I/O) 2
FireWire (IEEE 1394) Brak
Panel wejścia-wyjścia

1 PS/2 (klawiatura lub mysz), 8 USB (2 w wersji 2.0 i 6 w wersji 3.0), 1 optyczne wyjście S/PDIF, 2 LAN , 2 Thunderbolt 2.0, 6 audio, HDMI, DisplayPort

Cena 2100 zł

Podsumowanie

O płycie ASRock Z87 Extreme9 pisaliśmy jako o modelu niemalże „flagowym”. I dobrze, że zostawiliśmy sobie miejsce na odrobinę niepewności, bo ASRock Z87 Extreme11/ac doskonale pokazuje, jak bardzo można się pomylić. Jego możliwości można rozpatrywać w dwóch kategoriach i z pewnością w każdej z tych interpretacji będzie ziarno prawdy. Na pewno jest to demonstracja mocy i sposób na pokazanie konkurencji, że da się zrobić coś, na co jeszcze nikt nie wpadł. Z pewnością jest to także bardzo dobry zamiennik płyty serwerowej do wydajnej stacji roboczej. W końcu można tu zastosować bardzo solidną macierz (lub kilka macierzy) dysków twardych, nie obawiając się o bezpieczeństwo danych, a wydajność da się bezkarnie zwiększyć, podkręcając procesor z K w nazwie. Tej drugiej funkcji nie udostępniają żadne płyty serwerowe, ale trzeba pamiętać, że największym uznaniem użytkowników najwydajniejszych stacji roboczych cieszą się procesory sześcio-, a nawet ośmiordzeniowe. Dlatego taka płyta byłaby wskazana raczej dla platformy LGA2011 – i taki model, dość podobny, istnieje (choć jest wyposażony w nieco mniej zaawansowany kontroler dysków LSI). To X79 Extreme11 tego samego producenta. Wypada więc założyć, że ASRock Z87 Extreme11/ac jest propozycją do bardzo wydajnej stacji roboczej, ale takiej, która zadowoli się czterordzeniowym procesorem. No i trzeba wziąć poprawkę na to, że sam zaawansowany kontroler dysków zainstalowany na płycie w sprzedaży detalicznej kosztuje około 1000 zł. Jeśli wiadomo, że się przyda, i w planach są duże i skomplikowane macierze, z pewnością warto.

ASRock Z87 Extreme11/ac
Zalety
  • dwa kontrolery Thunderbolt2.0
  • 22 porty SATA3 (w tym 16 SAS3 o przepustowości 12 Gb/s) dzięki zintegrowaniu kontrolera LSI 3008 z ekspanderem
  • szybka karta Wi-Fi w standardzie 802.11ac z układem Broadcoma
  • solidnie przymocowane, olbrzymie elementy chłodzące płyty
  • HomeCloud – ASRock pokazuje, jak łatwo można zdalnie zarządzać komputerem z internetu
  • zadowalające możliwości podkręcania
  • dwie kości UEFI na wypadek awarii tej podstawowej (przełącznik na zworce)
  • Absolutnie bezkompromisowy model – nie brakuje tu dosłownie niczego
  • funkcjonalne (nawet bardzo), ładne i bezproblemowo współpracujące z myszką dla graczy UEFI...
Wady
  • ...ale dla początkujących użytkowników może być nieco zbyt złożone
  • Trudno zwolnić blokadę slotu karty grafiki na samej górze (z powodu wysokiego radiatora)
  • brak możliwości korzystania z konfiguracji dwóch GPU w trybie 2 ×16
Do testów dostarczył:ASRock
Cena w dniu publikacji (z VAT):2100 zł
Zobacz bieżące oferty:
Electro.pl
739 zł
* cena przybliżona, według aktualnego kursu euro
12