artykuły

Test płyt głównych LGA1150 opartych na chipsecie Intel Z87. Jaka płyta główna do procesora Haswell (Core i5-4670K, Core i7-4770K)?

LGA1150 – nowe atakuje

547
31 marca 2014, 08:08 Krzysztof Opacki

ASRock Z87 Extreme9 – test

 

Kliknij, żeby powiększyć

 

ASRock Z87 Extreme9 to płyta z gatunku tych bezkompromisowych, choć nie jest przeznaczona do podkręcania ekstremalnego. Tutaj bez wątpienia producent postawił na wyposażenie, choć oczywiście nie oznacza to, że nie pozwala ona podkręcać. Można, i to z bardzo dobrymi efektami, ale płyta nie jest pokryta warstwą chroniącą przed cieczą, jak ASRock Z87 OC FORMULA. W zestawie są między innymi:

  • dwa kontrolery Thunderbolt pozwalające podłączyć dodatkowe monitory lub DAS-y;
  • moduł karty Wi-Fi wraz z dwoma antenami. Jest on umieszczony w slocie mPCIe, więc jeśli karta nie będzie potrzebna w komputerze stacjonarnym, można będzie ją przełożyć do laptopa. Moduł ten obsługuje także Bluetooth 4.0. Karta jest oparta na układzie Broadcoma (niestety, który to dokładnie model, pozostaje zagadką). Korzystając z routera Asus RT-AC66U, osiągnęliśmy podczas przesyłania dużego pliku 50–55 MB/s (CIFS). Router znajdował się za jedną ścianą, w odległości około 6 m od anten platformy testowej. To całkiem dobry wynik, jak na połączenie bezprzewodowe, ale trzeba przyznać, że koszty infrastruktury 802.11ac są jeszcze dalekie od opłacalności;
  • Wi-SD BOX, czyli moduł montowany w zatoce 5,25 cala. Ma on wbudowany czytnik kart SDHC oraz cztery dodatkowe porty USB 3.0, a także anteny sieci Wi-Fi. Czytnika, niestety, nie udało nam się sprawdzić w działaniu, ponieważ nie był widoczny w systemie nawet po zainstalowaniu sterowników. Prawdopodobnie był to jednak problem programowy w naszej platformie.

Tyle z rzeczy niestandardowych. Bo 10 portów Seria-ATA, bardzo rozbudowana sekcja zasilająca procesor czy najlepszy układ audio w wykonaniu ASRocka (PuritySound) w tej klasie cenowej raczej nikogo nie zaskoczą. Co ciekawe, nie ma tutaj wejścia HDMI, dostępnego w tańszych modelach, lecz jego użyteczność, ograniczająca się jedynie do układu graficznego obecnego w procesorze, i tak jest mocno dyskusyjna. Dwa złącza LAN w płycie tej klasy także nikogo już nie zdziwią.

Sekcja zasilania procesora to układ 12-fazowy, składający się między innymi ze znanych już z modelu Z87 OC FORMULA tranzystorów dwuwarstwowych. Jakość napięcia zasilającego procesor nie budzi więc żadnych wątpliwości i dobrych wyników można być pewnym nawet w ekstremalnym podkręcaniu. Wrażenie robi olbrzymi radiator na sekcji zasilającej procesor. Może nie przypomina zbytnio swoim wyglądem radiatora, ale jest naprawdę spory i masywny. Na wypadek gdyby jego możliwości okazały się niewystarczające, rurka cieplna przekazuje ciepło także do innych elementów chłodzących płyty.

Kliknij, żeby powiększyć

Laminat jest naprawdę bogaty w złącza i kontrolery. Można by wręcz powiedzieć, że jest to prawdziwy krążownik wśród komputerów. Coś jak Mercedes, i to klasy S z praktycznie wszystkimi dodatkami. Trudno wskazać na tej płycie jakiekolwiek braki, bo zapewnia niemalże wszystkie najbardziej zaawansowane udogodnienia.

Wrażenie robi układ chłodzenia. Jego elementy łączy rurka cieplna, jest naprawdę ciekawie zaprojektowany i przede wszystkim bardzo duży i masywny. Nie ma wątpliwości, że produkt jest najwyższej klasy. Na szczęście ASRock nie zastosował tutaj żadnego wentylatora, inaczej niż w modelu Z87 OC FORMULA.

Dwa złącza EPS na górze laminatu nie są, niestety, umieszczone optymalnie: po użyciu rozbudowanego schładzacza procesora może być spory problem z włożeniem lub wyjęciem wtyczki. Gniazda RAM znajdują się odpowiednio wysoko w stosunku do slotu karty graficznej i nie trzeba się obawiać uszkodzenia zatrzasku w trakcie na przykład instalowania karty, tym bardziej że są to sloty zamykane jednostronnie: dolny zatrzask jest w pełni automatyczny.

Płyta ma dwa headery do wyprowadzenia portów USB 3.0 na przedni panel obudowy. Przy czym jeden z nich tak naprawdę służy do podłączenia modułu Wi-SD, który zapewnia czytnik kart pamięci SDHC oraz cztery dodatkowe porty USB 3.0.

Dziesięć portów Serial-ATA, umieszczonych na krawędzi laminatu w wieżyczkach po dwa, to wystarczająca liczba nawet dla bardzo wybrednych. Gdyby jednak komuś było mało, ASRock przygotowuje model Extreme11, do którego będzie można podłączyć aż 22 nośniki lub napędy. Poniżej portów Serial-ATA producent umieścił dwie kości UEFI, z mechanicznym przełącznikiem. Można więc bez problemu odratować komputer w razie nieoczekiwanych problemów z kością UEFI i jej zawartością.

Portów dla kart graficznych jest aż pięć, a dzięki mostkowi PLX PEX 8747 konfiguracja multi-GPU może działać w trybie 2 ×16, a nawet 4 ×8. Należy jednak pamiętać, że liczba linii, jakie biegną do procesora, jest stała, nie da się jej zwiększyć, zatem transfer będzie szybszy wyłącznie między poszczególnymi kartami. Jakichkolwiek wzrostów wydajności mogą się zatem spodziewać jedynie ci, którzy korzystają na przykład z wysokich trybów SLI AA udostępnianych przez karty Nvidii. Trzeba też wyraźnie zaznaczyć, że nie każdy slot może działać w trybie ×16: dwa w ogóle są takiej możliwości pozbawione (co widać na poniższej fotografii).

Komentarza wymaga też blokada podstawowego slotu dla karty graficznej (tego umieszczonego najwyżej). Bardzo trudno jest ją zwolnić w momencie gdy karta karta znajduje się w slocie. W zasadzie jest to możliwe tylko śrubokrętem, co jest dość ryzykowne. Powodem tego stanu rzeczy jest wysoki radiator znajdujący się tuż nad slotem, który jest zdecydowanie zbyt wysoki.

 

Tylny panel wejścia-wyjścia jest, podobnie jak cała płyta, bogaty w złącza. Portów USB jest osiem, w tym sześć w wersji 3.0. Ponadto są dwa LAN, dwa Thunderbolt, a dla użytkowników starszych kieszeni na dyski twarde – port eSATA. Wyjścia obrazu, DisplayPort oraz HDMI, raczej nie będą często wykorzystywane na płycie tej klasy. Co ciekawe, zabrakło wejścia HDMI.

Radiator mostka Z87 jest naprawdę sporych rozmiarów i dobrze odprowadza z ciepło z układu. Można by rzec: rozmiar adekwatny do klasy produktu. Szkoda tylko, że jakość wykonania nie jest trochę lepsza: boki radiatora są wyraźnie niedoszlifowane.

UEFI w żaden sposób nie odbiega od tego, które zastosowano we wcześniej testowanym przez nas modelu Z77E-ITX (a także innych konstrukcjach ASRocka). Przypomnimy w skrócie, czym charakteryzuje się UEFI płyt tej firmy:

  • nie jest dostosowane do osób, które dopiero zaczynają korzystać z komputera; wiele zaawansowanych ustawień znajduje się na pierwszym planie;
  • zapewnia liczne ułatwienia, umie pobrać z internetu sterowniki do wszystkich elementów płyty głównej (przydatne dla posiadaczy komputerów bez napędu optycznego); to samo dotyczy sterowników RAID, wymaganych podczas instalowania systemu na takiej macierzy dyskowej;
  • można z jego poziomu skontaktować się z pomocą techniczną;
  • bez problemu współpracuje z myszkami dla graczy;
  • rozplanowanie górnej belki kategorii jest całkiem logiczne i przewidywalne, łatwo znaleźć wybrane funkcje.

GALERIA UEFI

UEFI zapewnia następujące możliwości podkręcania:

Możliwości podkręcania w BIOS-ieASRock Z87 Extreme9
Zegar bazowy 90-300 MHz
Napięcie procesora 0,8-2 V
Napięcie VCCSA +/-0,999 V
Napięcie pierścienia +/-0,999 V
Napięcie dla pamięci 1,165-1,8 V

Możliwości podkręcania

Testowy procesor Core i5 4670K podkręcił się tak samo jak na zdecydowanej większości płyt, czyli osiągnął 4,5 GHz przy napięciu zasilającym 1,25 V (tyle ustaliliśmy z poziomu UEFI). W tym ustawieniu narzędzie Linx 0.6.4 AVX działało w pełni stabilnie. Komplet pamięci 2 × 4 GB G.Skill Ripjaws X DDR3-2133 (9-11-10-28, 1,65 V) działał stabilnie w ustawieniach nominalnych (dzielnik 2133) z parametrem Command Rate w wysokości 1T

Syntetyczne testy dźwięku przeprowadzamy w programie RMAA 6.2.3, podłączając wyjście głośników z płyty głównej do wejścia liniowego karty dźwiękowej Asus Xonar HDAV 1.3 Deluxe.

Producent nie mógł w swoim „flagowcu” zastosować innego rozwiązania niż najlepsze, jakie tylko mógł. Kodek to Realtek ALC1150, współpracujący ze wzmacniaczem Texas Instruments TI N5532. Kodek jest schowany pod osłonką z napisem Purity Sound, a blok audio jest na laminacie odseparowany od reszty obwodów.

Wyniki testu audio

Frequency response (from 40 Hz to 15 kHz), dB
+0.28, +0.09
Very good
Noise level, dB (A)
-78.4
Average
Dynamic range, dB (A)
78.2
Average
THD, %
0.0069
Very good
THD + Noise, dB (A)
-70.4
Average
IMD + Noise, %
0.039
Good
Stereo crosstalk, dB
-72.2
Good
IMD at 10 kHz, %
0.030
Good
General performance  
Good

Prawdę mówiąc, można być nieco rozczarowanym wynikami. Są one poprawne, ale nie tak dobre jak w przypadku tańszych modeli. Może to świadczyć o pewnym rozrzucie jakościowym.

Dane techniczne

Model ASRock Z87 Extreme9
Format płyty ATX
Podstawka LGA1150
Układ logiki Intel Z87
Rodzaj pamięci operacyjnej 4 sloty DDR3 (maks. 32 GB)
Liczba portów PCI Express 6 (5 ×16, 1 ×1)
Liczba portów PCI 0
Obsługa Nvidia SLI / AMD CrossFireX Tak/Tak
Liczba złączy SATA 10 SATA 6 Gb/s
Liczba złączy mSATA 0
Liczba kanałów ATA 0
Karta sieciowa przewodowa 2 × Gigabit LAN (Intel)
Układ dźwiękowy Realtek ALC1150
Liczba portów USB 3.0 (panel I/O) 6
Liczba portów USB 2.0 (panel I/O) 2
FireWire (IEEE 1394) Brak
Panel wejścia-wyjścia

1 PS/2 (klawiatura), 8 USB (2 w wersji 2.0 i 6 w wersji 3.0), 1 optyczne wyjście S/PDIF, 2 LAN , 2 Thunderbolt, 6 audio, HDMI, DisplayPort

Cena 1260 zł

Podsumowanie

ASRock Z87 Extreme9 to niemalże „flagowiec” w ofercie tego producenta. Na laminacie zintegrowano chyba wszystko, co można sobie wyobrazić w płytach głównych. Abstrahując od przydatności tych drogich dodatków, trzeba przyznać, że jest to produkt najwyższej klasy, który spełni oczekiwania najbardziej wymagających. Jest świetnie wykonany, zapewnia optymalny rozkład slotów kart graficznych, odpowiedni nawet do bardzo nietypowych konfiguracji multi-GPU. Ma również zwielokratniacz linii PCI Express, zapewniający optymalną wydajność systemów z więcej niż jedną kartą graficzną. Sekcja zasilania procesora jest bardzo rozbudowana i z pewnością gotowa nawet na mocne podkręcenie. Zastrzeżeń nie budzą także elementy chłodzące płyty: każdy radiator jest duży, solidnie przykręcony i skuteczny. Słowem, produkt absolutnie bezkompromisowy, opłacalny raczej tylko dla tych, którzy w pełni wykorzystają jego funkcjonalność, bo karta Wi-Fi w standardzie 802.11 ac czy kontrolery Thunderbolt to niewątpliwie kosztowne dodatki. Pozostali powinni się zainteresować jakimś tańszym modelem z oferty tej bądź innej firmy.

ASRock Z87 Extreme9
Zalety
  • dwa kontrolery Thunderbolt
  • szybka karta Wi-Fi w standardzie 802.11ac z układem Broadcoma
  • solidnie przymocowane i olbrzymie elementy chłodzące płyty
  • HomeCloud – ASRock pokazuje, jak łatwo można zdalnie zarządzać komputerem z internetu
  • zadowalające możliwości podkręcania
  • dwie kości UEFI na wypadek awarii tej podstawowej (przełącznik na zworce)
  • Absolutnie bezkompromisowy model – nie brakuje tu niczego
  • funkcjonalne (nawet bardzo), ładne i bezproblemowo współpracujące z myszką dla graczy UEFI...
Wady
  • ...ale dla początkujących użytkowników może być nieco zbyt złożone
  • trudno zwolnić blokadę slotu podstawowej karty graficznej (z powodu wysokiego radiatora)
Do testów dostarczył:ASRock
Cena w dniu publikacji (z VAT):1260 zł
11