Pod lupą

Wbrew pozorom nie jest łatwo stworzyć płytę główną dobrą do podkręcania. Nie wystarczy użyć dobrych podzespołów i zaprojektować układy zasilania z odpowiednią rezerwą wydajności. Już samo wyznaczenie ścieżek przewodzących na płytce laminatu jest skomplikowanym zadaniem, musi uwzględniać interferencje sygnałów oraz właściwe prowadzenie masy i ciągów zasilających. A skoro warstw ścieżek jest kilka (przeważnie od czterech do ośmiu), to i trudności wielokrotnie rosną. Jeżeli inżynier przebrnie przez ten trudny etap, pozostaje jeszcze bardzo istotna kwestia: stworzenie dobrze działającego i zoptymalizowanego pod kątem wydajności BIOS-u. Dopiero powodzenie wszystkich etapów może dać wynik w postaci płyty głównej, która zapewni ponadprzeciętne możliwości podkręcania.

Sekcja zasilania CPU umie, zdaniem producenta, doprowadzić do procesora aż 600 A

W projektowaniu GA-X58A-OC aktywnie uczestniczył światowej sławy podkręcacz o pseudonimie Hicookie. Swoje osiągnięcia zawdzięcza nie tylko ogromnemu doświadczeniu, ale i rozległej wiedzy inżynieryjnej. Gigabyte, wzmocniony takim fachowcem, postawił na sprawdzone rozwiązania i zapewne dopracował niektóre z nich.

Bardzo ważny układ zasilania CPU jest sterowany przez sześciofazowy kontroler PWM (ang. Pulse-width modulation – 'modulacja szerokości impulsów') firmy Intersil ISL 6336. Sterowanie odbywa się zatem sześciofazowo przy zdublowanych dławikach i kondensatorach. To zdecydowanie wystarczy i nie ma powodów, aby uciekać się do regulacji 16- lub 24-fazowej, a nawet bardziej rozbudowanej. Inna legenda światka „OC”, hipro5, już jakiś czas temu stwierdził, że dobrze zrobione czterofazowe sterowanie napięciem zasilającym CPU jest wystarczające. Twórca wielu sprzętowych przeróbek (jak modyfikacja przejściówki CT479, która umożliwiała uruchomienie laptopowych procesorów na stacjonarnych płytach głównych) i całych urządzeń (jak DDR Maximizer – bardzo precyzyjny wyspecjalizowany zasilacz do RAM-u) jest autorytetem i wypada mu wierzyć.

Blok zasilania części uncore procesora (kontroler pamięci, QPI i pamięć podręczna) sterowany jest trzyfazowo, a RAM i mostek północny – dwufazowo.

Układy zasilania na płycie Gigabyte GA-X58A-OC

Sekcja zasilająca procesor może działać z kilkoma prędkościami: 300 kHz (opcja o najwyższej energooszczędności), 600 kHz i 800 kHz (najwydajniejsze zasilanie CPU). Użytkownik może zmieniać tę prędkość przełącznikami na płycie.

W sekcji zasilania CPU użyto dławików o bardzo dużej wydajności prądowej. Oczywiście, są one ekranowane i osiągają dużą sprawność. Mogą przepuścić prąd o natężeniu aż 50 A przy zachowaniu swoich właściwości. To bardzo dużo, bo przeważnie używa się cewek o prądzie znamionowym 20 A. Na płycie użyto wyłącznie kondensatorów POSCap (nie ma polipropylenowych czy zwykłych elektrolitycznych). To polimerowo-tantalowa konstrukcja o bardzo wyśrubowanych parametrach. Odznacza się bardzo małą upływnością, bardzo małą wartością ESR (ang. Equivalent Series Resistance – 'zastępcza rezystancja szeregowa') i bardzo dużą żywotnością. Ich wadą jest wysoka cena. Niejako przy okazji: miłośnicy podkręcania będą zadowoleni z tego, że kondensatory te utrzymują nominalne parametry również w ujemnej temperaturze.

Sekcja zasilająca CPU ma wydajność prądową do 600 A. Żeby tyle dostarczyć do procesora, do wejścia tej sekcji należy zapewnić do 720 A. To tłumaczy obecność dwóch złączy ośmiopinowych. Producent udostępnił możliwość łatwego monitorowania poziomu napięć zasilających kluczowe podzespoły: są odpowiednie punkty pomiarowe (a nawet kabelki).

Na laminacie są przyciski zasilania, resetowania i podkręcania – kolejny ukłon w stronę miłośników podkręcania. Jest też maleńki przycisk do resetowania BIOS-u, którego ani razu nie musieliśmy użyć, co dobrze świadczy o dopracowaniu oprogramowania.