artykuły

Wyciskanie soków z Sandy Bridge – fakty i mity na temat podkręcania procesora oraz specjalnie przeznaczonej do niego pamięci

Rozwiewamy wątpliwości

72
12 lutego 2011, 14:19 Mateusz Brzostek

Podkręcanie – procesory, chipsety, pamięć, układ graficzny...

Wprowadzając platformę LGA1155, Intel nieźle namieszał w głowach entuzjastom podkręcania. Podczas gdy dwa najwyższe modele Sandy Bridge można dostać w wersjach z odblokowanym mnożnikiem (i5-2500K i i7-2600K), inne procesory nie sprzyjają amatorom zwiększania częstotliwości. Zegar bazowy udaje się przyspieszyć (w zależności od sztuki procesora) o 4–8 MHz – ale zdarzają się też układy, dla których 101 MHz jest zbyt wielkim wyzwaniem. Oto najważniejsze kombinacje procesora i chipsetu oraz możliwości ich podkręcenia. (Uwaga: wymienione funkcje dotyczą chipsetu i procesora, ale i tak wymagają zaimplementowania odpowiednich przełączników w BIOS-ie płyty głównej. Nasza lista zakłada, że wszystkie możliwe opcje są w nim dostępne).

Procesor z serii K (Core i5-2500K, Core i7-2600K)

  • P67: można zmienić zegar bazowy, mnożniki procesora (z Turbo lub bez), mnożniki pamięci (od DDR-800 do DDR-2133).
  • H67, H65: można zmienić zegar bazowy, mnożniki pamięci (od DDR-800 do DDR-1333), mnożniki układu graficznego (z dokładnością do ×0,5). Nie można zmieniać mnożników procesora.
  • H61: można zmieniać zegar bazowy, mnożniki pamięci (od DDR-800 do DDR-1333), mnożniki układu graficznego (z dokładnością do ×0,5). Nie można zmieniać mnożników procesora.

Z procesorem K wszystko jest w miarę proste. Potencjalny użytkownik takiego układu na pewno jest w stanie zapłacić ekstra za płytę P67 i nie będzie chciał używać układu graficznego. Na płycie P67 będzie mógł regulować prawie wszystko. Istnieje tylko kilka ograniczeń. Maksymalny mnożnik CPU wynosi ×57 – jest to limit architektury, którego nie da się usunąć nowym BIOS-em czy steppingiem procesorów. Jak pokazali entuzjaści z całego świata, są procesory, które osiągają taktowanie powyżej 5700 MHz przy chłodzeniu powietrznym. W BIOS-ach dwóch płyt P67, które mieliśmy okazję sprawdzić (Gigabyte P67A-UD7 i ASUS P8P67 Pro), można wybrać mnożnik pamięci odpowiadający taktowaniu DDR-2400. Nie da się jednak uruchomić żadnych modułów RAM przy tym mnożniku (oczywiście, mówimy o zestawach, które osiągają takie taktowanie na platformie LGA1156). Nie jest jasne, czy ten mnożnik nie działa z powodu wciąż niedopracowanych BIOS-ów czy po prostu procesory nie mają takiego mnożnika. Na płytach H67 i H61 można zmieniać taktowanie rdzenia graficznego. Większość płyt głównych pozwala wybrać wartość z dokładnością do 1 MHz. W rzeczywistości układ graficzny działa z zegarem otrzymanym z zegara bazowego i mnożnika, który może przyjmować połówkowe wartości. Wpisana w BIOS-ie wartość zostanie zatem zaokrąglona do najbliższej wielokrotności 50 MHz.

Procesor Core i7 lub Core i5 spoza serii K

  • P67: można zmienić zegar bazowy oraz podnieść mnożniki procesora (o 1–4, z zachowaniem trybu Turbo) i mnożniki pamięci (od DDR-800 do DDR-2133).
  • H67, H65: można zmienić zegar bazowy, mnożniki pamięci (od DDR-800 do DDR-2133), mnożniki układu graficznego (z dokładnością do ×0,5). Nie można zmieniać mnożników procesora.
  • H61: można zmieniać zegar bazowy, mnożniki pamięci (od DDR-800 do DDR-1333), mnożniki układu graficznego (z dokładnością do ×0,5). Nie można zmieniać mnożników procesora.

Procesor z zablokowanym mnożnikiem można przyspieszyć tylko na płycie P67 i maksymalnie o czterokrotność zegara bazowego. Jak pokazaliśmy w recenzji Core i5-2400, można to zrobić nawet bez podnoszenia napięcia zasilającego procesor. Mają zastosowanie te same ograniczenia taktowania pamięci i rdzenia graficznego co w procesorach K.

Procesor Core i3

  • P67: można zmienić zegar bazowy i mnożniki pamięci (od DDR-800 do DDR-2133). Nie można zmieniać mnożnika procesora.
  • H67, H65: można zmienić zegar bazowy, mnożniki pamięci (od DDR-800 do DDR-2133), mnożniki układu graficznego (z dokładnością do ×0,5). Nie można zmieniać mnożników procesora.
  • H61: można zmieniać zegar bazowy, mnożniki pamięci (od DDR-800 do DDR-1333), mnożniki układu graficznego (z dokładnością do ×0,5). Nie można zmieniać mnożników procesora.

Najtańszych układów z rodziny Sandy Bridge praktycznie nie da się podkręcać. Jedyną możliwością zmiany taktowania jest regulacja częstotliwości zegara bazowego, która w praktyce ma zakres około 5 MHz w górę i w dół (w zależności od sztuki procesora). Za to na odpowiednich płytach głównych można zmieniać mnożniki pamięci i układu graficznego.

2