artykuły

Olympus E-PL1 – następna wersja PEN-a

Pomiędzy lustrem a kompaktem

41
5 czerwca 2010, 18:00 Piotr Kołaczek

Matryca

Rozmiar matrycy Live MOS 4/3" wynosi 17,3×13,0 mm, całkowita liczba pikseli to ok. 13 060 000, a efektywna – 12 300 000. Sporo, ale nie wolno zapominać o tym, że oprócz rozdzielczości za jakością obrazu stoją inne właściwości przetwornika, na przykład poziom szumów i zdolność do przenoszenia barw. Pozostaje kwestia rozmiaru, który – jak to w przyrodzie bywa – ma znaczenie. Prosty przykład: matryca 4/3 pozwala na uzyskanie dwukrotnie większej głębi ostrości niż matryce „full frame”, odpowiadające rozmiarami klatce tradycyjnego filmu 24×36 mm. Więcej nie zawsze znaczy lepiej. Większa głębia ostrości oznacza, że trudniej rozmyć tło w zdjęciach portretowych, łatwiej natomiast sfotografować ostry poruszający się obiekt, ponieważ duża głębia ostrości skompensuje niedoskonałości śledzenia ostrości przez autofocus. Pytanie: czy aparatami w rodzaju PEN-a częściej fotografujemy portrety, czy wyścigi samochodowe?

Poniższy portret został wykonany w świetle dziennym, przy długości ogniskowej 26 mm, czasie ekspozycji 1/124 s, przysłonie f/4,5. Odległość między modelem a tłem wynosiła około 2,5 m. Trudno uznać tło za dobrze rozmyte.

 

portret


Zamieszczone poniżej zdjęcia wykonano w trybie zdjęć seryjnych z prędkością około 3 kl./s. Pokazujemy tylko pierwszą i ostatnią (piątą) fotografię z serii. Ostrość została ustawiona i zablokowana (podobnie jak parametry ekspozycji) przy pierwszym zdjęciu. To, że ostatnia fotografia jest w miarę ostra, zawdzięczamy głębi ostrości. Parametry ekspozycji odczytane z metadanych obydwu plików JPEG są następujące: przysłona – f/5,6, czas – 1/124 s, ogniskowa – 42 mm, ISO – 100. Większe, umieszczone pod odnośnikami zdjęcia zostały przeskalowane z rozmiaru 4032×3024 do 2016×1512.

Lokomotywa daleko
Lokomotywa daleko
Lokomotywa blisko
Lokomotywa blisko

 

Czułość matrycy można wybrać spośród następujących:

Auto 100 125 160 200 250 320 400 500 640
800 1000 1250 1600 2000 2500 3200      

 

Im większa czułość, tym większe szumy. Jak duże? Oceńcie sami. Test został przeprowadzony w następujący sposób. Wykonano szereg zdjęć w maksymalnym dostępnym rozmiarze i przy minimalnej kompresji JPEG. Parametry ekspozycji dobierał sam aparat ustawiony w tryb P. Oświetlenie naturalne, niebo pochmurne, słońce nieco za aparatem i po jego lewej stronie. Ogólny plan widać na zdjęciu poniżej:

plan szeroki

Z każdego zdjęcia wybrano ten sam obszar i przedstawiono go jako wycinek zdjęcia oryginalnego.

 

iso 100

ISO 100

 

iso 800

ISO 800

 

iso 3200
ISO 3200
To samo w innych warunkach oświetlenia: światło naturalne, pochmurny dzień, banknot ułożony na parapecie. Warunki ekspozycji dobierane według programu P.
banknot iso 100
ISO 100
banknot iso 800
ISO 800
banknot iso 3200
ISO 3200

Instrukcja obsługi w kilku miejscach ostrzega przed wpływem temperatury na jakość fotografii. W skrajnym przypadku aparat odmówi współpracy i pozwoli na kontynuowanie zdjęć dopiero po ochłodzeniu matrycy. Nie dało się zauważyć istotnego wzrostu poziomu szumów w normalnych warunkach, przy wykonywaniu kilkudziesięciu zdjęć z maksymalną czułością w nocy, kiedy temperatura otoczenia wynosiła około 14–18 stopni. Szumy występowały, ale nie zmieniała się ich intensywność ani charakter. Być może większy wpływ na jakość zdjęć będzie miała wysoka temperatura w lecie albo podczas zagranicznych wycieczek do krajów południowych.

 

Iskierki nocą

Maksymalna czułość matrycy, automatyczny dobór parametrów ekspozycji. Iskry były jedynym oświetleniem sceny

Aparat został wyposażony w system redukcji zapylenia. Przetwornik ultradźwiękowy wywołuje krótkotrwałe wibracje osłony matrycy przy każdym włączeniu urządzenia. Podobno istotne jest, aby korpus był wtedy trzymany w normalnej, poziomej pozycji. Jakość obrazu odwzorowanego przez matrycę można kontrolować, uruchamiając okresowo funkcję mapowania pikseli.

5