artykuły

Test 65 kart graficznych AGP

Jeszcze AGP nie zginęło!

210
12 grudnia 2005, 17:26 Paweł Pilarczyk

Układy graficzne – krótka charakterystyka

Na rynku dostępne są dziesiątki różnych układów graficznych. Jest ich tak wiele różnych odmian, że nawet zaawansowani użytkownicy komputerów nie są w stanie zapamiętać nawet podstawowych parametrów wszystkich układów. Mniej zaawansowani użytkownicy gubią się z kolei w gąszczu podobnych do siebie oznaczeń.

Aby ułatwić Wam rozeznanie w układach graficznych instalowanych na kartach AGP, przygotowaliśmy opis wszystkich popularnych obecnie modeli. Na końcu strony zamieściliśmy tabelkę, w której zestawiliśmy cechy wszystkich układów.

ATI

ATI to jeden z dwóch największych obecnie producentów układów graficznych (drugim jest NVIDIA; firmy Intel nie liczymy, gdyż wytwarza ona jedynie układy zintegrowane w chipsetach dla płyt głównych). Układy ATI sprzedawane są pod marką Radeon.

Radeon 9250

Radeon 9250 (nazwa kodowa RV280) to układ będący pochodną bardzo popularnego niegdyś chipu Radeon 8500 (R200). Procesor udostępnia cztery jednostki Pixel Shader (zgodne ze standardem Pixel Shader 1.4) i dwie jednostki Vertex Shader (zgodne z VS 1.1). Nie jest zatem zgodny z DirectX 9.0, a jedynie 8.1. Z tego też powodu wiele gier na kartach z układami Radeon 9250 już po prostu nie działa.

Radeon 9250 wyposażono w 128-bitowy kontroler pamięci, jednak często można spotkać karty graficzne, na których układ komunikuje się z pamięciami przez dwukrotnie węższą, 64-bitową szynę. Znacząco wpływa to na spadek wydajności, dlatego warto dołożyć do karty Radeon 9250 128-bit – jest po prostu o 50% szybsza od wersji 64 bit.

Zalecane przez ATI taktowanie kart to 240 MHz dla GPU i 200 MHz dla pamięci (400 MHz efektywnie).

Radeon 9500

Radeon 9500 wykorzystuje układy o nazwie kodowej R300 – te same, które sprzedawane są jako Radeon 9700 Pro. Radeon 9500 ma jednak zablokowane cztery z ośmiu potoków renderujących.

Radeon 9500, podobnie jak jego starszy brat, układ Radeon 9700, jest w pełni zgodny z interfejsem DirectX 9.0 i udostępnia jednostki Pixel Shader 2.0 i Vertex Shader 2.0. Zalecane taktowanie kart to 275 MHz dla GPU i 270 MHz dla pamięci.

Radeon 9500 swego czasu zdobył bardzo dużą popularność ze względu na możliwość odblokowania dodatkowych czterech jednostek Pixel Shader. Po modyfikacji układ udostępniał zatem osiem jednostek Pixel Shader, a funkcjonalnością nie różnił się od układu Radeon 9700 (lub 9500 Pro na kartach ze 128-bitową szyną pamięci). Zapewniał też identyczną wydajność (blisko dwukrotnie wyższą od pierwotnej, przed odblokowaniem potoków). Więcej na ten temat pisaliśmy tutaj. Niestety nie wszystkie karty dawały się odblokować, na niektórych po odblokowaniu na ekranie zaczęły pojawiać się błędy w renderowanym obrazie (przypominające szachownicę).

Radeon 9500 Pro

Radeon 9500 Pro od swojego poprzednika różni się tym, że udostępnia osiem jednostek Pixel Shader i cztery jednostki Vertex Shader – identycznie, jak Radeon 9700 Pro. Radeon 9500 Pro łączy się z pamięciami przez 128-bitową szynę, stąd jego niższa wydajność od 9700 Pro.

Radeon 9550

Radeon 9550 to układ w pełni zgodny z DirectX 9.0, udostępniający jednostki Pixel Shader 2.0 i Vertex Shader 2.0. Wbrew wyższemu numerowi, jest układem wolniejszym od Radeona 9500. Udostępnia jedynie cztery potoki renderujące, a z pamięciami łączy się przez 128-bitową szynę (dostępne są też karty z 64-bitowymi pamięciami – są znacznie wolniejsze).

Z powodu trudności z dostępnością układów RV350 wykorzystywanych przy produkcji kart Radeon 9550, niektórzy producenci instalują na swych kartach układy RV360, te same, które znaleźć można na dużo droższych i dużo szybszych kartach Radeon 9600 XT. Takie, lepsze odmiany kart Radeon 9550, sprzedawane są często drożej, a w nazwach kart producenci dostawiają przyrostki "XT", "Turbo" itp.

Radeon 9550 SE

Układ określany mianem Radeon 9550 SE to po prostu odmiana Radeona 9550 łączona z pamięciami wąską, 64-bitową magistralą.

Radeon 9600

Radeon 9600 powstał jako tańsza odmiana układu Radeon 9700. Jest w pełni zgodny z Direct 9.0, ale jego specyfikacja przypomina wspomnianego wyżej Radeona 9550: 4 potoki renderujące i 128-bitowa szyna. Zalecane taktowanie: 325 MHz dla GPU i 200 MHz dla pamięci. Wykorzystuje układ RV350 w starszych kartach i RV360 w nowszych.

Radeon 9600 Pro

Radeon 9600 Pro od modelu bez przyrostka różni się jedynie wyższym taktowaniem: 400 MHz dla układu graficznego i 300 MHz dla pamięci. Radeon 9600 Pro jest zatem znacznie szybszy od modelu "nie-Pro". Mimo wyższego oznaczenia, Radeon 9600 Pro jest wolniejszy od Radeona 9500 Pro.

Radeon 9600 XT

Radeon 9600 XT to zmodernizowana wersja układu Radeon 9600 Pro. Wykorzystuje układ RV360, który potrafi pracować z wyższymi częstotliwościami zegara. Zalecane taktowanie dla kart Radeon 9600 XT to aż 500 MHz dla GPU i 300 MHz dla pamięci (600 MHz efektywnie). Radeon 9600 XT udostępnia sprzętowy monitoring temperatury. Nadal ma cztery potoki renderujące, dwie jednostki przetwarzające geometrię (Vertex Shader) i 128-bitowy kontroler pamięci.

Radeon 9600 TX

Układ Radeon 9600 TX tak naprawdę oficjalnie nie istnieje. Stworzyła go firma MSI, wykorzystując chipy R300. Na zamówienie znanego w Niemczech producenta komputerów wytworzyła limitowaną serię kart graficznych będących pewną odmianą Radeona 9500 Pro. Karty te sprzedawane były jako Medion Radeon 9600 TX.

Radeon 9700

Radeon 9700 (nazwa kodowa R300) to pierwszy układ jaki pojawił się na rynku w pełni zgodny z DirectX 9.0 i udostępniający jednostki Pixel Shader 2.0 i Vertex Shader 2.0. W stosunku do swego poprzednika, Radeona 8500, wprowadza bardzo wiele zmian: osiem potoków renderujących, cztery jednostki przetwarzania geometrii czy 256-bitową szynę danych do pamięci. Zalecane przez ATI taktownanie kart to 275 MHz dla GPU i 270 MHz dla pamięci.

Radeon 9700 Pro

Radeon 9700 Pro od wersji bez przyrostka różni się tylko wyższym taktowaniem, które wynosi 325 MHz dla układu graficznego i 310 MHz dla pamięci.

Radeon 9800

Radeon 9800 (nazwa kodowa R350) to w rzeczywistości nieznacznie zmodernizowana wersja Radeona 9700. Udostępnia tzw. bufor F, ułatwiający tworzenie kodu dla jednostek Pixel i Vertex Shader. Osiąga też wyższe zegary niż Radeon 9700. R350, tak samo jak układ R300, ma 8 potoków renderujących i 256-bitową szynę danych do pamięci. Zalecane taktowanie kart Radeon 9800 to 325 MHz dla układu graficznego i 290 MHz dla pamięci.

Radeon 9800 Pro

Radeon 9800 Pro od wersji bez przyrostka różni się jedynie wyższym taktowaniem: 380 MHz dla układu graficznego i 340 MHz dla pamięci. Naszą pierwszą recenzję karty z tym układem znajdziecie tutaj. W artykule opisaliśmy układ Radeon 9800 Pro bardziej szczegółowo.

Radeon 9800 XT

Radeon 9800 XT zadebiutował dwa lata temu. To tak naprawdę trochę przyspieszona wersja układu Radeon 9800 Pro, której dodano sprzętowy monitoring pracy oraz funkcję automatycznego podkręcania (Overdrive). Radeon 9800 XT to pierwsza karta z układem ATI dostępna wyłącznie w konfiguracji 256 MB DDR2.

Radeon X800

Radeon X800 to układ będący następcą linii 9800. Dodano mu wsparcie dla technologii kompresji map normalnych 3Dc, a także usprawniono jednostki Pixel Shader i Vertex Shader. Układ w wersji X800 (bez przyrostka) udostępnia 12 potoków renderujących, a zalecane taktowanie to 400 MHz dla układu graficznego i 350 MHz dla pamięci. Układ w tej wersji jest bardzo mało popularny.

Radeon X800 Pro

Radeon X800 Pro zadebiutował wraz z wersją X800 XT. Udostępnia 12 jednostek Pixel Shader. Taktowanie kart to 475 MHz dla układu graficznego i tyle samo dla pamięci. W niektórych kartach Radeon X800 Pro (zwłaszcza w wersjach z pamięciami GDDR3 1,6 ns i wejściem oraz wyjściem wideo) udaje się odblokować dodatkowe 4 jednostki poprzez wymianę BIOSu na ten z kart Radeon X800 XT.

Radeon X800 XL

Radeon X800 XL powstał z myślą o kartach PCI Express i w wersji AGP wymaga mostka Rialto. Udostępnia 16 jednostek Pixel Shader 2.0, a jego zalecane taktowanie to 400 MHz dla GPU i 500 MHz dla pamięci (w rzeczywistości taktowanie pamięci na kartach wynosi 493 MHz).

Radeon X800 XT

Radeon X800 XT to układ o 16 jednostkach Pixel Shader i 6 jednostkach Vertex Shader. Zalecane taktowanie: 500 MHz dla układu graficznego i tyle samo dla pamięci.

Radeon X800 XT Platinum Edition

Radeon X800 XT Platinum Edition zadebiutował półtora roku temu, jako następca Radeona 9800 XT, od którego jest aż dwukrotnie szybszy. Udostępnia 16 jednostek Pixel Shader 2.0 i 6 jednostek Vertex Shader 2.0. Zalecane taktowanie: 520 MHz GPU i 560 MHz pamięci.

Radeon X850 Pro

Radeon X850 Pro to w rzeczywistości wersja X850 XT z aktywnymi 12 potokami renderującymi. Zalecane taktowanie kart to 520 MHz dla układu graficznego i 560 MHz dla pamięci.

Radeon X850 XT

Radeon X850 XT to następca wersji X800 XT. Różni się od niej stosunkowo niewiele, także pod względem wydajności. Taktowanie kart jest takie samo, jak wersji X850 Pro, tj. 520/560 MHz (GPU/pamięć). Wyższa wydajność wynika z większej liczby jednostek Pixel Shader (16 na X850 XT, 12 na X850 Pro).

Radeon X850 XT Platinum Edition

Radeon X850 XT Platinum Edition to najszybszy układ graficzny ATI instalowany na kartach AGP. Udostępnia 16 jednostek Pixel Shader 2.0 i 6 jednostek Vertex Shader 2.0, a od swojego poprzednika, Radeona X800 XT Platinum Edition różni się przede wszystkim wyższym taktowaniem i... troszkę wyższą wydajnością.

NVIDIA

Wszystkie sprzedawane obecnie karty graficzne z układami NVIDIA zgodne są sprzętowo z interfejsem DirectX 9.0. Układy serii GeForce FX nie były niestety zbyt udane, ale karty z tymi układami nadal są jeszcze dostępne w sklepach. Graczom radzimy jednak omijać karty z daleka, bo ich wydajność w nowych grach jest bardzo niska (nawet najszybszych wersji GeForce FX 5900 Ultra czy 5950 Ultra).

GeForce FX 5200

GeForce FX 5200 to najprostszy członek rodziny GeForce FX. Udostępnia cztery jednostki Pixel Shader 2.0 i 2 jednostki Vertex Shader 2.0. Zalecane taktowanie kart to 250 MHz dla GPU i tyle samo dla pamięci. Ich wydajność jest niestety bardzo niska, więc GeForce FX 5200 nadaje się obecnie głównie do prac biurowych (lub starych gier).

GeForce FX 5200 Ultra

GeForce FX 5200 Ultra to tylko nieco szybciej taktowana (325/325 MHz) odmiana FX 5200.

GeForce FX 5500

GeForce FX 5500, wbrew nazwie, to układ praktycznie tożsamy z GeForce FX 5200, od którego różni się tylko nieco innym taktowaniem – 270/200 MHz (GPU/pamięć).

GeForce FX 5600

GeForce FX 5600 powstał jako ekonomiczna wersja GeForce FX 5800, swego czasu najpotężniejszego układu graficznego w ofercie NVIDII. Niższe taktowanie i zmieniona architektura wpłynęły na dużo niższą wydajność od FX 5800. GeForce FX 5600 jest jednak znacznie tańszy w produkcji.

GeForce FX 5600 Ultra

GeForce FX 5600 Ultra to wyżej taktowana wersja FX 5600. Pierwsza edycja FX 5600 Ultra (patrz recenzja karty ABIT Siluro FX5600 Ultra DT) cechowała się taktowaniem 350/350, w drugiej wersji (zwanej także "GeForce FX 5600 Ultra II" lub "GeForce FX 5600 Ultra Revision B") zegary podniesiono do 400/400 MHz.

GeForce FX 5700

GeForce FX 5700 powstał jako tańsza odmiana GeForce FX 5900. Układ był już całkiem udany, jak na swój przedział cenowy.

GeForce FX 5700 LE

GeForce FX 5700 LE od wersji bez przyrostka różnił się głównie niższym zegarem. Naszą recenzję karty z tym układem znajdziecie tutaj.

GeForce FX 5700 Ultra

GeForce FX 5700 Ultra swego czasu był bardzo interesującym układem, ze względu na stosunkowo przystępną cenę i wysoką wydajność (którą zawdzięczał bardzo wysokiemu taktowaniu – 475 MHz dla GPU i 450 MHz dla pamięci).

GeForce FX 5800

GeForce FX 5800 powstał jako konkurent dla Radeona 9700 Pro. To pierwszy układ NVIDII zgodny z DirectX 9.0, a jednocześnie pierwszy, który zapoczątkował linię GeForce FX. Chociaż jego parametry były bardzo dobre, wydajnością nie powalał na kolana. Zwłaszcza wydajność jednostek Pixel Shader 2.0 jest bardzo niska. NVIDIA starała się nadrabiać niską wydajność optymalizacjami w sterownikach dla popularnego 3DMarka03. W starych grach GeForce FX 5800 radził sobie jeszcze całkiem dobrze. W nowych wypada bardzo marnie...

GeForce FX 5800 Ultra

GeForce FX 5800 Ultra to szybsza wersja 5800. Słynna jest z bardzo głośnego, dwuslotowego systemu chłodzenia (zwanego popularnie "odkurzaczem" lub "suszarką"). Nawet sama NVIDIA po jakimś czasie przyznała się, że produkt nie był specjalnie udany :-)

GeForce FX 5900

GeForce FX 5900 to następca 5800. Poprawiono w nim wiele błędów z FX 5800, a także poszerzono magistralę pamięci ze 128 do 256 bitów. FX 5900 był najbardziej udanym członkiem linii GeForce FX.

GeForce FX 5900 XT

Nie każdego było stać na drogą kartę z układem GeForce FX 5900 czy GeForce FX 5900 Ultra, więc NVIDIA wprowadziła ich budżetową wersję FX 5900 XT. Ta zdobyła bardzo dużą popularność, a jej dodatkowym atutem była możliwość przeróbki na GeForce FX 5950 w przypadku niektórych kart (patrz tutaj).

GeForce FX 5900 Ultra

GeForce FX 5900 Ultra to tylko wyżej taktowana odmiana GeForce FX 5900.

GeForce FX 5950 Ultra

GeForce FX 5950 Ultra to lekko przyspieszona wersja układu GeForce FX 5900 Ultra, od której różni się nieznacznie wyższymi zegarami. Cały zabieg miał ułatwić konkurencję z Radeonem 9800 XT, który także był tylko nieznacznie przyspieszonym Radeonem 9800 Pro.

GeForce 6200

GeForce 6200 to najprostszy przedstawiciel rodziny GeForce 6. Udostępnia cztery jednostki Pixel Shader 3.0 i trzy jednostki Vertex Shader 3.0. W pierwszej rewizji produkowany był z wykorzystaniem układu NV43, tego samego, który służył do budowy kart GeForce 6600. Z tego też względu przy odrobinie szczęścia dało się przerobić karty GeForce 6200 na GeForce 6600 (tj. odblokować dodatkowe cztery jednostki Pixel Shader).

GeForce 6200 to najprostszy układ NVIDII udostępniający jednostki Pixel Shader 3.0 i Vertex Shader 3.0. Jest więc zgodny z modelem cieniowania 3.0 (Shader Model 3.0). Zalecane taktowanie układu to 300/250 MHz, chociaż powszechne są także karty taktowane zegarami 300/275 MHz.

GeForce 6200 powstał z myślą o magistrali PCI Express i w pierwszej wersji (NV43) wymagał stosowania mostka HSI (High-Speed Interconnect) w przypadku kart AGP.

GeForce 6200A

GeForce 6200A to zmodernizowana wesja GeForce 6200, przystosowana do współpracy z portem AGP – nie wymaga stosowania mostka HSI. Układ fizycznie ma tylko cztery jednostki Pixel Shader – nie ma więc mowy o odblokowaniu dodatkowych jednostek. Układ jest jednak tańszy w produkcji niż NV43, w dodatku nie wymaga stosowania mostka HSI, więc karty z chipem GeForce 6200A są znacznie tańsze w produkcji (a więc bardziej opłacalne z punktu widzenia producentów) od kart GeForce 6200 (NV43).

GeForce 6600

GeForce 6600 powstał jako tania wersja GeForce 6800. Początkowo dostępny wyłącznie na kartach PCI Express. Po krótkim czasie na rynku pojawiły się karty AGP z układem GeForce 6600. Na kartach tych znajduje się mostek HSI umożliwiający chipowi GeForce 6600 współpracę z AGP.

Zalecane taktowanie kart GeForce 6600 to 300/275 MHz.

GeForce 6600 LE

GeForce 6600 LE to odmiana układu GeForce 6600, w której zablokowano (niestety sprzętowo) cztery z ośmiu jednostek Pixel Shader 3.0. Dodatkowych czterech jednostek nie da się odblokować.

Wzrosło taktowanie układu – wynosi 400 MHz dla 6600 LE. Taktowanie pamięci to 250 MHz. GeForce 6600 LE wydajnościowo plasuje się pomiędzy GeForce 6200 a GeForce 6600.

GeForce 6600 GT

GeForce 6600 GT różni się od GeForce 6600 wyższym taktowaniem – 500/450 MHz (w przypadku kart PCI Express zalecane taktowanie jest nieco wyższe – 500/500 MHz). Ze względu na bardzo wysokie taktowanie pamięci (450 MHz to efektywnie 900 MHz!) GeForce 6600 GT wymaga stosowania szybkich pamięci GDDR3. Wydajność GeForce 6600 GT jest bardzo dobra i w swojej kategorii cenowej karty z tym układem mają bardzo niewielu konkurentów.

GeForce 6800

GeForce 6800 to tak naprawdę uproszczona wersja GeForce 6800 Ultra. Wykorzystuje ten sam układ scalony (NV40), któremy zablokowano część jednostek wykonawczych (cztery z szesnastu jednostek Pixel Shader i jedną z sześciu jednostek Vertex Shader). W efekcie GeForce 6800 udostępnia 12 jednostek Pixel Shader i 5 jednostek Vertex Shader. W niektórych egzemplarzach kart da się odblokować zablokowane jednostki (o czym pisaliśmy tutaj).

GeForce 6800 LE

GeForce 6800 LE to także układ NV40, ale z aktywnymi zaledwie ośmioma jednostkami Pixel Shader – pozostałe osiem jest zablokowanych. Jeśli się nam poszczęści, będziemy mogli odblokować część potoków. Standardowo wydajność GeForce 6800 LE jest raczej niska (niższa niż GeForce 6600 GT). Dopiero po odblokowaniu potoków renderujących układ mocno przyspiesza.

GeForce 6800 XT

GeForce 6800 XT to układ praktycznie tożsamy z 6800 LE. Cechuje się takimi samymi parametrami i taką samą wydajnością.

GeForce 6800 GT

GeForce 6800 GT to jeden z najszybszych układów graficznych dostępnych na kartach AGP. Oferuje 16 jednostek Pixel Shader 3.0, 6 jednostek Vertex Shader 3.0, pełną zgodność z modelem cieniowania 3.0 i taktowanie na poziomie 350/500 MHz (GPU/pamięć). Karty z tym układem dają się nawet podkręcić do poziomu GeForce 6800 Ultra.

GeForce 6800 GS

GeForce 6800 GS w wersji AGP wykorzystuje również układ NV40 (w wersji PCI Express stosowany jest układ NV42 produkowany w technologii 0,11 µm). Nie wymaga zatem stosowania mostków AGP. Udostępnia 12 aktywnych jednostek Pixel Shader (podobnie jak GeForce 6800), ale dzięki wysokiemu taktowaniu układu (425 MHz) pod względem wydajności jest porównywalny z GeForce 6800 GT.

GeForce 6800 Ultra

GeForce 6800 Ultra to najszybszy układ graficzny w ofercie NVIDII dostępny na kartach AGP. Od wersji GT różni się wyłącznie taktowaniem – 400 MHz dla układu graficznego i 550 MHz dla pamięci.

XGI

Dostępność kart graficznych z układami XGI jest bardzo mizerna, zwłaszcza w Polsce. Niemniej jako że w naszym porównaniu udział bierze karta XGI Volari V8, napiszemy kilka słów o linii produktów Volari.

Volari V3

Volari V3 to najprostszy członek rodziny Volari. Podobno w istocie jest tylko lekko przerobionym chipem Trident XP4. Ma dwie jednostki cieniowania pikseli zgodne ze specyfikacją Pixel Shader 1.3 oraz pojedynczą jednostkę przetwarzania wierzchołków zgodną z Vertex Shader 1.1. Sprzętowo V3 jest zatem zgodny tylko z DirectX 8.0.

Volari V5

Volari V5 to już układ zgodny z DirectX 9.0, udostępniający jednostki Pixel Shader 2.0 i Vertex Shader 2.0. Układ ma cztery potoki renderujące. Produkowany jest w technologii 0,13 mikrona. Taktowanie układu to 300/300 MHz (układ graficzny/pamięć). Rodzina układów Volari udostępnia kilka unikalnych funkcji ukrytych pod dziwnie brzmiącymi marketingowymi nazwami. Jednostki Pixel Shader 2.0 oraz Vertex Shader 2.0 ochrzczono wspólnymi mianem TrueShader. Architekturę pamięci Volari nazwano BroadBahn. Za podkręcanie odpowiada technologia V-Drive. Za de-interlacing wideo odpowiedzialna jest jednostka "Cipher Video Processor", będąca częścią Volari. System ColorAmp Engine odpowiada za inteligentne zwiększanie nasycenia kolorów. Wreszcie, system Intelli-Vision rozjaśnia zbyt ciemne obszary w filmach i grach.

Volari V5 Ultra

Volari V5 Ultra to szybsza wersja V5 cechująca się taktowaniem 350/450 MHz.

Volari V8

Volari V8 to najbardziej zaawansowany układ graficzny przeznaczony dla kart AGP. Udostępnia osiem potoków renderujących (podobnie jak Radeon 9800) i jest sprzętowo zgodny z DirectX 9.0. Cechuje się taktowaniem 300/300 MHz.

Volari V8 Ultra

V8 Ultra to wyżej taktowana wersja V8. Jej taktowanie to 350/450 MHz.

Poniżej przedstawiamy tabelę, w której zestawiliśmy parametry układów graficznych montowanych na kartach AGP.

Tabelka układów graficznych
(kliknij, aby zobaczyć pełną wersję tabeli)

3