artykuły

Creative GigaWorks S750 kontra Logitech Z-5500 Digital - pojedynek komputerowych zestawów głośnikowych z wyższej półki

5.1 Logitecha kontra 7.1 Creative'a

122 20 lipca 2005, 02:24 Paweł Pilarczyk

Trochę teorii

Zanim przejdziemy do opisu przetestowanych zestawów, musimy wyjaśnić kilka teoretycznych kwestii dotyczących głośników. Osoby, dla których terminy "Dolby Digital", "THX", "DTS" czy "7.1" nie są obce, mogą ominąć tę stronę artykułu i przejść od razu do kolejnej.

Produkowane obecnie komputerowe zestawy głośnikowe dostępne są w wielu różnych konfiguracjach. Najprostsza składa się z dwóch kolumienek głośnikowych (potocznie nazywanych po prostu "głośnikami", jednak tak naprawdę głośnik to tylko element kolumny głośnikowej, składający się z membrany, magnesu, cewki, koszyka i resora - w wielkim skrócie). Kolumienki mają wbudowane małe głośniki, o średnicy membrany rzędu 5-8 cm. Obudowa kolumienek jest plastikowa. Dźwięk dobywający się z takiego zestawu raczej daleki jest od realistycznego brzmienia, chociaż są i tacy, dla których taka jakość jest wystarczająca.

Nieco droższe zestawy zbudowane są z trzech elementów: dwóch małych kolumienek głośnikowych (jak wyżej) i - dodatkowo - tzw. głośnika niskotonowego (subwoofera), odpowiedzialnego za reprodukcję bardzo niskich dźwięków (basów). Subwoofer ma wbudowany głośnik o większej średnicy, przynajmniej 10 cm, a w lepszych zestawach 12, 16, a nawet 20 cm.

Konfigurację składającą się z dwóch kolumienek (zwanych także satelitkami) i głośnika niskotonowego określa się skrótem 2.1. Pierwsza cyfra oznacza liczbę satelitek, druga - liczbę subwooferów. Dla porównania, najtańsze zestawy składające się z dwóch kolumienek (bez subwoofera) określa się terminem 2.0.

Zestawy typu 2.1 są obecnie bardzo popularne, bowiem generowany dźwięk jest znacznie lepszy niż w zestawach 2.0 - odseparowanie głośników odpowiedzialnych za generowanie tonów niskich od głośników odtwarzających tony średnie i wysokie znacznie poprawiło brzmienie zestawów multimedialnych, przeznaczonych do używania z komputerami.

Raczej mało popularne są zestawy typu 4.0 (cztery satelitki, brak subwoofera) lub 4.1 (cztery satelitki i subwoofer). Natomiast dużą popularnością cieszą się komplety głośników w standardzie 5.1 (pięć satelitek plus subwoofer). Ich rozłożenie jest następujące: dwa głośniki na przód (lewy i prawy), dwa głośniki po bokach słuchacza (także lewy i prawy), piąty głośnik z przodu pośrodku (tzw. głośnik centralny). Położenie subwoofera jest mniej istotne, bowiem tony niskie cechują się niewielką kierunkowością (trudno jest określić położenie źródła dźwięku). Nie należy go jednak stawiać w rogu pomieszczenia, a także zbyt blisko ścian.

Stosunkowo niedawno na rynku pojawiły się zestawy 6.1, gdzie dodatkowa, szósta satelitka pełni rolę głośnika centralnego tylnego. Najbardziej rozbudowane zestawy składają się aż z ośmiu głośników - siedmiu satelitek i subwoofera (tzw. zestaw 7.1). Dwa głośniki na przód, głośnik centralny z przodu, dwa głośniki po bokach słuchacza i dwa głośniki z tyłu słuchacza.

Dolby Digital logo

Niemal każdy film na płycie DVD ma ścieżkę dźwiękową zakodowaną w formacie Dolby Digital, najczęściej 6-kanałową (5.1). Format ten został uznany za podstawowy i stosowany jest nie tylko w przypadku filmów DVD, ale w przypadku cyfrowej telewizji satelitarnej, jak również jako standard dźwięku w telewizji wysokiej rozdzielczości (HDTV). Dawniej format Dolby Digital, będący następcą Dolby Surround Pro-Logic, określany był skrótem AC-3 (Audio Coding 3).

By oglądać filmy z 6-kanałowym dźwiękiem potrzebujemy po pierwsze oprogramowania, które potrafi dekodować dźwięk Dolby Digital (względnie sprzętowego dekodera DD), stosownej karty dźwiękowej umożliwiającej wyprowadzenie 6-kanałowego dźwięku, jak również kompletu głośników w standardzie 5.1.

Należy podkreślić, że skrót Dolby Digital niekoniecznie oznacza 6-kanałowy dźwięk. Nieliczne filmy (w tym wiele dołączonych na płytach DVD do czasopism) ma wyłącznie stereofoniczny dźwięk Dolby Digital. Często producent płyty przyznaje się do tego i umieszcza z tyłu opakowania płyty dopisek: "Dźwięk Dolby Digital 2.0". Zwracajcie na to uwagę, jeśli kupujecie film na płycie DVD.

Dolby Digital Surround EX logo

Niektóre filmy mają ścieżkę dźwiękową w formacie Dolby Digital EX (lub Dolby Digital Surround EX w przypadku kin). To 7-kanałowy format dźwięku (6.1), gdzie przewidziano dodatkowy kanał dla głośnika tylnego centralnego. Standard powstawał przy współpracy firm Lucasfilm THX oraz Dolby Laboratories i nosi także nazwę THX Surround EX. Sygnał dla tylnego kanału zakodowany jest w ścieżkach dla kanałów bocznych, dlatego format Dolby Digital EX nie jest prawdziwym systemem 6.1, a - tak naprawdę - rozszerzonym 5.1. Dlatego też często możemy się spotkać z określeniem "Dolby Digital EX 5.1".

DTS logo

Konkurencyjnym standardem dźwięku dla Dolby Digital jest DTS Digital Surround (lub po prostu DTS - skrót pochodzi od Digital Theater System). To format z założenia podobny - umożliwia zakodowanie 6-kanałowego dźwięku w standardzie 5.1. Ze względu na niższy stopień kompresji (a więc wyższą przepływność - 1,5 Mbit/s w porównaniu do 448 kbit/s dla Dolby Digital) oferuje lepszą jakość dźwięku niż Dolby Digital. Z tego też względu stosowany jest na niektórych płytach DVD z muzyką lub jako opcjonalna ścieżka dźwiękowa w przypadku niektórych filmów na DVD.

DTS-ES logo

Format ma też odmianę 7-kanałową (6.1) - DTS-ES (DTS Extended Surround). Tu również dodano kanał dla głośnika tylnego centralnego i podobnie jak w Dolby Digital EX, sygnał dla kanału tylnego zakodowany jest w ścieżkach kanałów bocznych. System nazywany jest też DTS-ES Matrix.

Dostępna jest ponadto prawdziwa, 7-kanałowa wersja formatu DTS, nazwana DTS-ES Discrete 6.1. Na sygnał dla tylnego głośnika przeznaczono tu specjalną, dedykowaną ścieżkę.

THX logo

Krzykiem mody jest przyznawanie zestawom głośnikowym certyfikatu THX. To standard opracowany przez studio George'a Lucasa w 1983 roku. Standard THX opisuje nie tylko cechy dźwięku, ale także obrazu. Z założenia ma zapewnić możliwie najlepsze doznania przy oglądaniu filmów - tak by osoba oglądająca film słyszała dźwięk dokładnie tak, jak słyszeli go dźwiękowcy w studio przy tworzeniu filmu. Początkowo standard THX wprowadzony został w kinach, jednak od jakiegoś czasu certyfikat przyznawany jest także domowym zestawom głośnikowym. Jednym z podstawowych warunków, jakie musi spełniać taki zestaw, by otrzymać certyfikat THX, jest to, że wszystkie satelitki muszą się cechować podobną konstrukcją i mocą - tak by dźwięk dochodzący słuchacza z boków był takiej samej jakości i głośności, jak ten dobiegający z przodu. Powszechną praktyką było bowiem stosowanie lepszej jakości kolumienek przednich, niż bocznych.

Po takim krótkim wstępie możemy przejść do opisu przetestowanych głośników. W opisie stosować będziemy już użytej powyżej terminologii.

2