SLI - fakty i mity

Podsumowanie

Na podstawie przeprowadzonych przez nas testów wysnuć można kilka istotnych wniosków. Po pierwsze, technologia SLI pozwala znacznie zwiększyć wydajność podsystemu graficznego (nawet o 90%), jednak duże różnice zaobserwujemy tylko w wybranych benchmarkach i grach, głównie w wysokich rozdzielczościach (1280x1024 lub 1600x1200, najlepiej przy włączonym wygładzaniu krawędzi i filtrowaniu anizotropowym). A więc jeśli lubicie grać w bardzo wysokich rozdzielczościach z włączonym anty-aliasingiem, SLI zapewni Wam bardzo wysoką wydajność. Nie ma co do tego żadnych wątpliwości.

Niestety nie we wszystkich grach SLI przyspieszy nam renderowanie grafiki. W niektórych tytułach nie zaobserwujemy żadnego wzrostu wydajności (np. The Chronicles of Riddick). Aby cieszyć się wyższymi osiągami, sterowniki muszą zawierać wsparcie dla konkretnego tytułu. Dodatkowo, rendering grafiki w grze musi być w jak największym stopniu przerzucony na barki karty graficznej. Jeśli gra przeprowadza wiele operacji graficznych, intensywnie czerpie z jednostek Pixel czy Vertex Shader, powinniśmy w niej zaobserwować duży wzrost wydajności na systemie SLI. Wiele tytułów jest jednak mocno zależnych od procesora. Zwłaszcza gry, w których dużo uwagi poświęcono symulacji efektów fizycznych. Niech za przykład posłuży tutaj Half-Life 2. Ta gra jest w bardzo dużym stopniu zależna od procesora. I - jak widać - SLI niewiele w niej pomaga.

Wiele osób zastanawia się, czy lepiej nabyć zestaw składający się z dwóch kart graficznych GeForce 6600 GT pracujących w trybie SLI czy może - za podobną cenę - pojedynczą kartę GeForce 6800 GT. Jak wykazaliśmy w testach, zestaw 6600 GT SLI jest szybszy tylko w niskich rozdzielczościach (1024x768), a i tutaj nie zawsze. W wysokich trybach graficznych (1280x1024 i 1600x1200) pojedyncza karta GeForce 6800 GT jest wydajniejsza. Dlatego gdybyśmy mieli wybierać pomiędzy 6600 GT SLI a 6800 GT, zdecydowanie jesteśmy za tym drugim rozwiązaniem. Zwłaszcza że nie wymaga specjalnej płyty głównej (nForce4 SLI), a jeśli już takową mamy, to jest to rozwiązanie przyszłościowe - za jakiś czas możemy dokupić drugą taką samą kartę 6800 GT, czym ponownie przyspieszymy nasz system.

Kolejna sprawa to pobór prądu. Dwie karty graficzne, nawet 6600 GT, wymagają silnego zasilacza. 400-watowa, markowa jednostka to minimum, poniżej którego nie powinniśmy w ogóle schodzić. Najlepiej zaś zaopatrzyć się w zasilacz o mocy 500 W lub więcej. Dobrze, by miał certyfikat SLI Ready. Niestety ceny takich zasilaczy zaczynają się od 400 zł, a za mocniejsze jednostki przyjdzie nam zapłacić nawet i 800 złotych.

Wreszcie sprawa wyboru spośród opisanych przez nas płyt głównych i kart graficznych. Zwolennicy procesorów Intela nie mają zbyt dużego wyboru. W chwili obecnej w sprzedaży nie są jeszcze dostępne płyty główne z chipsetem nForce4 SLI Intel Edition. Pierwsze modele, które trafią na rynek, pochodzić będą od firm MSI, ASUS i Gigabyte. Na razie w naszym laboratorium przetestowaliśmy płyty Gigabyte i MSI. Oferują one podobne możliwości, więc ciężko byłoby nam się zdecydować, którą z nich lepiej wybrać, zwłaszcza że nie znamy jeszcze ceny płyty Gigabyte. Płytę MSI P4N Diamond wyceniono aż na 1140 złotych. To produkt przeznaczony raczej dla zamożnych fanów procesorów Intela.

Użytkownicy procesorów AMD Athlon 64 są w o wiele lepszej sytuacji. Na polskim rynku dostępnych jest już wiele różnych modeli płyt głównych z chipsetem nForce4 SLI. W naszej redakcji przetestowaliśmy te najbardziej popularne, ASUS, Gigabyte i MSI (hmm... ASUS spalił się po złożeniu zestawu testowego). Najszybsza i najbardziej bogato wyposażona jest płyta MSI K8N Diamond. Jej standardowe wyposażenie obejmuje sieciówkę WLAN i moduł Bluetooth, a także kartę dźwiękową Sound Blaster Live! 24-bit. Niestety produkt jest też najdroższy - przyjdzie nam za niego zapłacić ponad 930 złotych. Tańsze są płyty ASUS (700 złotych za model A8N-SLI Deluxe) i Gigabyte (740 złotych za GA-K8NXP-SLI).

Jeśli zaś chodzi o same karty graficzne - najszybszy tandem NVIDII to dwie karty GeForce 6800 Ultra pracujące w trybie SLI. Rozwiązanie to zapewnia najwyższą wydajność i umożliwia uzyskanie ponad 20 tys. punktów w 3DMark03. W chwili obecnej ATI nie posiada karty graficznej, która byłaby w stanie uzyskać tak wysokie wyniki w testach i grach. RADEON X850 XT PE jest szybszy od GeForce 6800 Ultra SLI jedynie w Half-Life 2 i Chronicles of Riddick - z gier, które przetestowaliśmy. W pozostałych tytułach dominuje rozwiązanie NVIDII. Gdyby jednak odnieść uzyskane wyniki do kosztów, jakie musimy ponieść na złożenie zestawu, okazuje się, że są bardzo wysokie. Dwie karty GeForce 6800 Ultra to wydatek powyżej 4 tysięcy złotych. Plus przynajmniej 600 złotych za płytę nForce4 SLI. To już zabawa tylko dla zamożnych entuzjastów komputerów.

Nieco tańsze rozwiązanie to dwie karty GeForce 6800 GT, jak na przykład ASUS N6800GT Extreme (kosztują ok. 1600 zł za sztukę). Kupno dwóch takich kart wiąże się z kosztami rzędu 3 tysięcy złotych. Nadal bardzo drogo, zwłaszcza że taki tandem nie jest już tak znacząco szybszy od pojedynczej karty GeForce 6800 Ultra czy RADEON X850 XT Platinum Edition, które kosztują "tylko" około 2 tysięcy złotych. Składanie zestawu 6800 GT SLI rozłożylibyśmy raczej na dwa etapy: kupujemy na razie jedną kartę, a za jakiś czas (pół roku, może rok) dokupujemy drugą, identyczną kartę - za rok kosztować będzie połowę obecnej ceny. Natomiast raczej nie widzimy sensu kupowania dwóch kart 6800 GT "za jednym zamachem". Racjonalnie lepszym rozwiązaniem będzie pojedynczy 6800 Ultra lub X850 XT PE, a jeśli chcemy zaszaleć, to już lepiej dołożyć tego "marnego" tysiaka i kupić dwie karty 6800 Ultra ;-).

Co prawda nie uwzględniliśmy takich kart w naszym artykule, ale należy o nich wspomnieć - chodzi o GeForce 6800. Akceleratory te także można spiać w tryb SLI. Jak nietrudno odgadnąć, oferują wydajność na poziomie pomiędzy 6600 GT SLI a 6800 GT SLI. Podobnie jak w przypadku 6800 GT i 6600 GT, kupno 6800 SLI rozłożylibyśmy w czasie na dwa etapy. Z GeForce 6800 jest też inny problem. Są to produkty bardzo trudno dostępne. Niech na dowód poświadczy fakt, że nie udało nam się zdobyć w Polsce dwóch identycznych kart GeForce 6800 PCI Express. Niektóre firmy miały pojedyncze sztuki, niestety różnych producentów. A te nie chcą ze sobą poprawnie współpracować, chociaż czasem można je do tego zmusić po wymianie BIOSu.

Sprawę GeForce 6600 GT SLI poruszaliśmy już wcześniej. Jak pisaliśmy, lepiej wziąć pojedynczy akcelerator GeForce 6800 GT. Natomiast jeśli zdecydujemy się na budowanie zestawu SLI w dwóch etapach, wówczas warto wziąć obecnie jedną kartę GeForce 6600 GT, a za jakiś czas dokupić następną. Z opisanych przez nas kart najwyższą wydajność zapewnia zestaw Leadtek PX6600 GT TDH Extreme SLI Premium Pack, gdzie wykorzystano karty z przetaktowanym układem graficznym i pamięciami. O kilka procent wolniejsza jest karta Gigabyte GV-3D1 czy zestaw Gigabyte GV-NX66T128VP SLI. Wszystkie trzy rozwiązania oferują w niektórych testach wyższą wydajność od pojedynczych kart RADEON X850 XT Platinum Edition lub GeForce 6800 Ultra!

Jeśli cenimy ciszę, warto zainteresować się chłodzonymi pasywnie kartami Gigabyte (kosztują 850 zł za sztukę). Pamiętajmy jednak, by zapewnić bardzo dobry obieg powietrza wewnątrz obudowy. Karty Gigabyte bardzo się nagrzewają i jeśli nie zapewnimy im odpowiedniego chłodzenia, mogą ulec uszkodzeniu.

Wreszcie dochodzimy do karty Gigabyte GV-3D1. Produkt ten oferuje wydajność praktycznie identyczną, jak akceleratory Gigabyte GV-NX66T128VP TurboForce Edition. Jest przy tym od nich tańszy o jakieś 230 złotych - to całkiem sporo. Dużą wadą 3D1 jest zgodność wyłącznie z dwoma płytami głównymi (Gigabyte GA-K8NXP-SLI i 8N-SLI Royal), co oznacza, że musimy się ograniczyć tylko do tych płyt przy budowie komputera. Możemy też napotkać na problemy przy sprzedaży karty za jakiś czas - chyba że pozbędziemy się jej razem z płytą główną.

SLI na pewno jest rozwiązaniem ciekawym, oferującym bardzo wysoką wydajność, chociaż wymaga dużych nakładów finansowych (zwłaszcza przy instalacji dwóch kart GeForce 6800 Ultra czy 6800 GT). Wymaga także wsparcia zarówno ze strony sterowników, jak i - tak naprawdę - producentów gier. Ponieważ jednak zestawy SLI bardzo dobrze się sprzedają, twórcy gier dużą uwagę przywiązują do tego, by ich tytuły poprawnie współpracowały ze SLI. Już za kilka tygodni także ATI przedstawi rozwiązanie podobne do SLI. Natomiast nadchodzące układy graficzne wyposażone będą w dwa (lub więcej) rdzenie, które będą się dzielić między sobą pracą na zasadzie podobnej do SLI. A więc systemy z dwoma kartami graficznymi to jakby preludium do układów dwurdzeniowych, które zobaczymy jeszcze w tym roku.

Do testów sprzęt dostarczyły firmy:

ASUS (karty graficzne i płyta ASUS)
ATI (karty graficzne RADEON X850 XT PE i X800 XL)
Gigabyte (karty graficzne i płyty Gigabyte)
Leadtek (zestaw WinFast PX6600 GT TDH Extreme SLI Premium Pack)
MSI (płyty główne MSI)
NTT System (płyta główna Gigabyte GA-8I915P Dual Graphic)
NVIDIA (karty graficzne GeForce 6800 GT i 6800 Ultra)