Procesory
Artykuł
Mateusz Brzostek, Wtorek, 25 lipca 2017, 20:00

Nie od dziś wiemy, że platforma oparta na procesorze z serii Ryzen działa zauważalnie lepiej, gdy zostanie zastosowana szybka pamięć. Sprawdzamy, o ile realnie wzrasta wydajność całego układu, jakie zachodzą zależności i które moduły poprawnie współpracują z chipsetami AMD i najnowszym mikrokodem AGESA 1.0.0.6. 

AM4 i procesory Ryzen to jedna z platform, które dają entuzjastom duże możliwości „tweakowania” – osiągnięcia znacznie większej wydajności, niż zapewniają fabryczne ustawienia, za pomocą kilku środków wykraczających poza proste podkręcanie rdzeni procesora.

Rdzenie procesora Ryzen są zorganizowane w dwie grupy (CCX – Core Complex) i połączone ze sobą oraz z kontrolerem pamięci siecią łączy Infinity Fabric. Te mają takie samo taktowanie jak taktowanie pamięci – przyspieszanie RAM-u usprawnia zatem również komunikację między rdzeniami oraz między każdym rdzeniem a pamięcią podręczną L3.

Asus Prime B350-Plus, Ryzen 7, G.Skill Flare X, SilentiumPC Fera 3

W tym artykule przedstawimy pierwsze kroki, które trzeba podjąć, żeby wydobyć największą wydajność z maszyny z procesorem Ryzen.

Podkręcanie procesora

Niewiele jest prostszych procedur. Ponieważ wszystkie modele Ryzen mają odblokowany mnożnik, a tylko nieliczne płyty umożliwiają regulację zegara bazowego, w większości przypadków mamy do dyspozycji tylko najłatwiejszy sposób podkręcania: przez podnoszenie mnożnika.

Każdy Ryzen, jakim dysponowaliśmy do tej pory, umożliwiał przyspieszenie do około 3,9 GHz. Zdarzają się gorsze egzemplarze, ale są rzadkością. Dobrym punktem wyjścia są ustawienia:

  • mnożnik procesora: ×39,00
  • napięcie VCORE: 1,35 V.

Po sprawdzeniu stabilności można przyspieszać taktowanie albo obniżać napięcie.

Wiele płyt głównych (szczególnie z chipsetem B350) umożliwia ustawianie napięcia nie bezpośrednio, a jedynie w trybie offset, w którym napięcie zmienia się zgodnie z funkcjami oszczędzania energii procesora, ale jest wyższe o zadaną wartość. Odpowiednie opcje nazywają się różnie na różnych płytach: na płytach firm ASRock i Gigabyte – CPU Vcore Voltage, Asus – VDDCR CPU Voltage, MSI – CPU Core Voltage.

Po uruchomieniu komputera w domyślnych ustawieniach wystarczy sprawdzić, jakie jest w przybliżeniu napięcie zasilania rdzeni CPU, i dodać w trybie offset tyle, ile brakuje do pożądanej wartości.

Napięcie w trybie offset czy na stałe?

Główną zaletą trybu offset jest zachowanie mechanizmu obniżania napięcia, kiedy procesor nie jest obciążony. Z kolei ustawienie napięcia „na sztywno” zapewnia lepszą kontrolę – zawsze wiemy, ile dokładnie ustawiliśmy. Podczas szukania maksymalnych możliwości swojego procesora łatwiej skorzystać z ustawienia „na sztywno”, a na co dzień używać trybu offset. Ma to jednak niewielkie znaczenie, bo mechanizmy oszczędzania energii w dzisiejszych procesorach polegają głównie na odłączaniu zasilania od nieaktywnych podsystemów (power gating), a obniżanie napięcia w spoczynku pozwala zaoszczędzić nie więcej niż kilka watów. Poza tym tylko najdroższe płyty AM4 mają oba mechanizmy ustawiania napięcia.

Podkręcanie „na sztywno” czy za pomocą p-stanów?

Wiele płyt umożliwia określenie własnych p-stanów, czyli stanów energetycznych procesora. Każdy z nich to kombinacja napięcia i mnożnika CPU. P-stany są mechanizmem oszczędzania energii, ale działają niezależnie od wbudowanych w procesor sprzętowych mechanizmów odcinania zasilania i sygnału zegarowego. Są przydatne głównie przy downclockingu, czyli obniżaniu napięcia i taktowania względem domyślnych. Podkręcanie bez p-stanów nie wyłącza wszystkich mechanizmów oszczędzania energii – procesor i tak będzie spowalniał taktowanie w spoczynku. Różnica w poborze energii również jest niewielka.

Testowanie stabilności

Po podkręceniu trzeba sprawdzić, czy procesor może stabilnie działać z wybranymi ustawieniami. Są setki sposobów sprawdzania stabilności, zacięcie bronionych przez ich zwolenników.

Nie ma czegoś takiego jak po prostu „stabilne podkręcenie” – zawsze trzeba określić, jakie było kryterium stabilności. W naszych testach kryterium jest proste: jeśli komputer bez problemów ukończy wszystkie testy z procedury testowej procesorów, to uznajemy ustawienia za stabilne. W sumie trwa to około 3–5 godzin (zależnie od wydajności procesora). Dla procesorów pracujących na granicy swoich możliwości najtrudniejsze do ukończenia są testy kodowania wideo w Adobe Media Encoder i x264. Kto chciałby sprawdzić możliwości schładzacza i układu zasilania procesora, może użyć narzędzia typu power virus, takiego jak: LinX, Intel Burn Test, OCCT. To programy specjalnie zaprojektowane po to, by procesor pobierał jak największą ilość energii, często niespotykaną podczas zwykłego użytkowania. Niestety, nie są one dobrymi wyznacznikami stabilności. IBT albo OCCT włączony na 24 godziny nagrzeje, owszem, pomieszczenie, ale nie da pewności, że w typowym użytkowaniu nie pojawią się niebieskie ekrany śmierci.

Najlepszym testem stabilności jest po prostu długie użytkowanie komputera w zwykły sposób. Żeby jak najszybciej wykryć niestabilność bez pomocy syntetycznych testów, warto użyć testu stabilności wbudowanego w program RealBench.

Pozostałe napięcia mają marginalny wpływ na podkręcanie samego procesora. VSOC to napięcie zasilania części procesora odpowiedzialnej za zewnętrzne i wewnętrzne interfejsy komunikacyjne: kontrolera pamięci, kontrolera PCI-E, łączy Infinity Fabric (więcej piszemy o nim na dalszych stronach). CPU 1.80 Voltage (lub podobne na innych płytach) to napięcie odniesienia wykorzystywane przez generator sygnału zegarowego; jego regulacja pomaga w podkręcaniu z użyciem chłodzenia ekstremalnego, ale nie jest konieczna w zwykłych warunkach.

Ocena artykułu:
Ocen: 90
Zaloguj się, by móc oceniać
Duke Nukem (2017.07.25, 20:28)
Ocena: 31

33%
Uuu, chciałem ocenić na 5 ale mam zablokowane ocenianie.
W każdym razie dobry art.
BluFox (2017.07.25, 20:55)
Ocena: 26

0%
Pierwsze - to aktualizacja biosów, artykuł mocno pomocniczy, czasem odkrywczy no bo czyta się to i tamto o Ryzenach, ale nie w formie kompendium wiedzy. Good job!
MozgotrzepPL (2017.07.25, 21:24)
Ocena: 24

0%
Sprawdźcie jeszcze wydajność kontrolerów USB i interfejsów Serial ATA w porównaniu z Intelem. Podobno są zintegrowane z procesorem...
Spioszek1985 (2017.07.25, 21:28)
Ocena: 19

0%
Fajny artykuł, dodałbym że szybkość pamięci RAM daje sporego kopa w minimalnym FPS w grach ;)
Asteroid (2017.07.25, 21:31)
Ocena: 15

0%
Dzięki chłopaki.
kukix (2017.07.25, 21:38)
Ocena: 12

0%
AMD górą :) fajny art
Zaloguj się, by móc komentować
Artykuły spokrewnione
Facebook
Ostatnio komentowane