Procesory
Artykuł
Mateusz Brzostek, Wtorek, 25 lipca 2017, 20:00

Przepis na podkręcanie – pamięć operacyjna

Starsi Czytelnicy zapewne pamiętają czasy, kiedy do osiągnięcia sukcesu w podkręcaniu konieczny był bardzo dobry zestaw pamięci. W początkowym okresie popularności procesorów Core 2 zapaleńcy podkręcania kupowali szybki RAM nie dlatego, że zapewniał lepszą wydajność samemu podsystemowi pamięci, ale dlatego, że pozwalał mocniej przetaktować sam procesor. Pamięć nie mogła działać wolniej niż synchronicznie z magistralą FSB, więc żeby przyspieszyć procesor o fabrycznym taktowaniu FSB = 333 MHz, trzeba było przetaktować FSB do 500 MHz, a pamięć – do DDR-1000 lub więcej. DDR-1000 to już dużo, jak na pamięć DDR2; popularne były na przykład zestawy o standardowej prędkości DDR-800 CL4 i gwarantowanej możliwości przetaktowania do DDR-1000 CL5.

W erze DDR3 i DDR4 właściwie wszystkie procesory i kontrolery pamięci zapewniają na tyle elastyczne mnożniki RAM, że szybkie moduły nie są niezbędne do podkręcania procesora.

Asus Prime B350-Plus, Ryzen 7, G.Skill Flare X, SilentiumPC Fera 3

W przypadku procesorów Ryzen szybkie moduły nie są niezbędne, ale są przydatne – głównie ze względu na to, że podkręcanie pamięci przyspiesza też łącza Infinity Fabric.

Czy muszę mieć drogi zestaw pamięci?

Niekoniecznie – ale każdy powinien mieć najnowszą wersję UEFI. Od kilku dni do wszystkich płyt głównych X370 i B350 (jak twierdzi AMD) jest dostępne UEFI z blokiem AGESA 1.0.0.6 lub nowszym. AGESA to część kodu UEFI przygotowywana przez AMD i dostarczana producentom płyt głównych. Odpowiada między innymi za uruchomienie i konfigurację procesora, łącza z mostkiem południowym, interfejsu pamięci i wbudowanego układu bezpieczeństwa (PSP). Ponieważ AGESA określa pewien podstawowy zestaw funkcji UEFI, na płytach głównych różnych producentów znajdziemy te same opcje, często nawet pogrupowane w ten sam sposób – w zakładce AMD CBS (Common BIOS Specification).

Najważniejszą dla większości zmianą w UEFI z blokiem AGESA 1.0.0.6 jest „poprawiona kompatybilność z pamięcią RAM”. Tak to opisują producenci, chociaż to nieco mylące sformułowanie. Powinni raczej pisać „poprawione możliwości podkręcania pamięci”. Pamiętajmy, że najnowsze platformy Intela i AMD oficjalnie obsługują tylko pamięć o prędkości do DDR-2666. Wszystko powyżej jest traktowane jako podkręcanie – czyli nigdy nie jest gwarantowane! Zakup zestawu pamięci reklamowanego przez producenta na przykład jako DDR-3200 nigdy nie daje pewności, że w danym komputerze zestaw będzie działał właśnie z taką prędkością.

Co więcej, w przytłaczającej większości przypadków po pierwszym uruchomieniu komputera prędkość pamięci zostanie ustawiona na DDR-2133 lub DDR-2400. Uzyskanie większej prędkości wymaga ingerencji użytkownika. Na niektórych płytach głównych umieszczono przyciski pozwalające na automatyczne załadowanie profilu XMP, na innych profil XMP trzeba wybrać w UEFI, a na niektórych – lub jeśli pamięć nie ma profilu XMP – trzeba ręcznie wybrać kilka podstawowych parametrów w UEFI.

Żeby osiągnąć taktowanie DDR-3200 i więcej, wciąż trzeba mieć odpowiedni zestaw pamięci – i nie chodzi o jego fabryczne parametry, ale o budowę. Więcej piszemy o tym na dalszych stronach.

Sprawdziliśmy kilka zestawów pamięci na stosunkowo taniej płycie Asus Prime B350-Plus z procesorami Ryzen 7 1800X oraz Ryzen 5 1500X. 

Asus Prime B350-Plus, Ryzen 7, G.Skill Flare X, SilentiumPC Fera 3

 

Pamięć z korekcją błędów – ECC

Procesory Ryzen obsługują niebuforowaną pamięć z korekcją błędów (ECC). Niebuforowane moduły pamięci są oznaczone jako UDIMM. Pamięć RDIMM (Registered DIMM) oraz FB-DIMM (Fully Buffered DIMM) nie działa z Ryzenami – trzeba na to zwrócić uwagę, bo większość dostępnych modułów z korekcją ECC występuje właśnie w tych dwóch wariantach.

Pamięć LR-DIMM (Load Reduced DIMM – umożliwia budowę bardzo pojemnych modułów stanowiących małe obciążenie dla kontrolera pamięci) teoretycznie jest obsługiwana przez desktopowe procesory Ryzen, ale nie znamy żadnej płyty głównej, która miałaby taką możliwość.

Nawet moduły ECC UDIMM nie są obsługiwane na każdej płycie głównej – na przykład na Asus Crosshair VI Hero nie działa pamięć ECC. Udało nam się uruchomić taką pamięć na płytach: ASRock X370 Killer SLI, ASRock X370 Gaming 4, Asus B350-Plus.

Ocena artykułu:
Ocen: 89
Zaloguj się, by móc oceniać
Artykuły spokrewnione
Facebook
Ostatnio komentowane