Karty graficzne
Artykuł
Michał Grzegorz Wójcik, Środa, 13 lipca 2011, 07:33
Standard Nvidii, zaawansowane układy chłodzenia powietrzem czy blok wodny? Co będzie najwydajniejsze na najmocniejszej jednoukładowej karcie graficznej? Oto cztery schładzacze powietrzne: referencyjny (PNY), tani i wydajny (Sparkle), markowy (Zotac) oraz „kosmicznie wypasiony” (Gigabyte), stają w szranki z blokiem wodnym AquagraFX firmy Aqua Computer współpracującym z układem chłodzenia wodą Innovateka, zamontowanym na karcie Point of View podkręconej przez TGT. Czy konwencjonalne konstrukcje na kartach graficznych osiągnęły już taką wydajność i „kulturę” działania, aby odesłać do lamusa odwieczny dylemat, czy warto „wodować” GPU?

Misja: schłodzić GTX-a 580

Najpotężniejszy pojedynczy układ graficzny potrafi nieźle namieszać. Nie dość, że „wciąga” 250 W z gniazdka elektrycznego, to jeszcze co najmniej równie dużo musi wydalić w postaci ciepła. Odprowadzenie tak dużej jego ilości nie jest proste. Żeby radiator zmieścił się w obudowie komputera, a przy tym nie był przesadnie szeroki, należy powziąć odpowiednie kroki. Wśród producentów najpopularniejszą metodą jest zastosowanie rozwiązania opracowanego i przetestowanego przez wytwórcę układu graficznego. Można także zdać się na konstrukcje zaprojektowane przez firmy specjalizujące się w układach chłodzenia powietrznego (jak Zalman i Arctic) czy wodnego (jak AquaComputer i EK). Tylko najwięksi producenci sprzedający swoje produkty na wielką skalę mogą pozwolić sobie na własne modele schładzaczy. 

Taki radiator wykorzystuje różne nośniki ciepła. Gdy karty graficzne i procesory jeszcze nie były tak prądożerne (i gorące!), wystarczyło zamontować na rdzeniu graficznym sam radiator wykonany z metalu o dużej przewodności cieplnej (z aluminium lub miedzi) i zapewnić odpowiedni obieg powietrza. Obecnie w mocniejszych kartach graficznych nie może obejść się bez zaawansowanych nośników energii cieplnej, np. ciepłowodów (ang. heat-pipe) czy komór odparowania (ang. vapor chamber). Wewnątrz nich umieszcza się pod odpowiednim ciśnieniem gaz (np. parę wodną) lub ciecz, które przy zadanej temperaturze parują i transportują ciepło na zimniejszy koniec, gdzie jest ono odbierane przez radiator.

Rurki cieplne. Tutaj zastosowane w technice Direct Touch
O ile rurki cieplne stosowane są w droższych produktach już od dłuższego czasu, to komory odparowania, które teoretycznie zapewniają większą pojemność cieplną i szybsze odprowadzanie energii cieplnej, dopiero zadomawiają się na rynku. Na papierze widać same plusy z użycia komory odparowania na tak gorącym układzie graficznym, jednak w praktyce bywa różnie. 
Ostatni krzyk mody: radiator zamocowany na komorze odparowania 
Tradycyjnie za najwydajniejsze uważa się chłodzenie wodne. Na najmocniejszych kartach graficznych (pokroju GTX 580) stosuje się najczęściej bloki wodne typu full cover, które przykrywają także kości pamięci i elementy zasilające. Cały układ chłodzenia wodnego można oprzeć jedynie na bloku przeznaczonym do karty graficznej, ale większość użytkowników „woduje” jeszcze co najmniej procesor, a czasem także mostek północny. Do efektywnego działania systemu potrzebna jest wydajna chłodnica z zamontowanymi wolnoobrotowymi wentylatorami (najczęściej 120-milimetrowymi) i cicha pompa. Systemy chłodzenia wodnego osiągają lepszą wydajność od powietrznych odpowiedników ze względu na większą pojemność cieplną cieczy.
Budowa bloku wodnego typu full cover. Oprócz GPU chłodzone są także kości pamięci i elementy sekcji zasilania
Sprawdziliśmy, czy układ chłodzenia wodnego nadal może dzierżyć miano najwydajniejszego w obliczu tak zaawansowanych systemów chłodzenia powietrzem. 

W niniejszym artykule skupiliśmy się na tematyce konwencjonalnego chłodzenia kart graficznych powietrzem i wodą, gdyż metod niekonwencjonalnych (w tym „ekstremalnych”), takich jak: agregaty wykorzystujące fazową przemianę gazów, suchy lód, ciekły azot, niezwykle trudno jest używać na co dzień. Stosowane są niemal wyłącznie okazjonalnie do osiągania wysokich wyników w programach testujących.
Ocena artykułu:
Ocen: 16
Zaloguj się, by móc oceniać
Thorns (2011.07.13, 08:23)
Ocena: 0

0%
Szkoda ze do kompletu i porównania zabrakło kart 2 marek które cieszą się największą popularnością: ASUS & MSI (tylko częściowo na wykresach) , a tak widzimy Sparkle i PNY ktoś to kupuje? ;> Point of View WC robi wrażenie, ale cena powala :)
Dideq (2011.07.13, 08:30)
Ocena: 9

0%
W tekście napisaliście że na Gigabyte ostatni wiatrak obraca się w druga stronę... to co on odsysa powietrze od karty?? Bo łopatki ma ułożone w taki sam sposób jak pozostałe wiatraczki.
Mglisty (2011.07.13, 08:33)
Ocena: 13

0%
Za tą najszybszą kartę mam dwa najtańsze GTXy - komuś lekko odbiło:E
JamBo (2011.07.13, 08:47)
Ocena: 4

0%
Właśnie rozglądam się za kartą mniej więcej z tego segmentu i mam pytanie czy ten model sparkle w ogóle czy ta firma to dobry pomysł na inwestycje w ich produkt?
SkynetPL (2011.07.13, 08:52)
Ocena: 6

0%
Ciekawe jak wyglądałaby głośność i temperatura modelu Sparkle, gdyby ręcznie zmniejszyć obroty wentylatorów. Patrząc na temperatury widać, że jest na to spory zapas.
losiu (2011.07.13, 09:30)
Ocena: 3

0%
Oceniłem na 4/5 bo test wpływu dodaktowego ramu na wydajność jest po prostu spartolony na całego. Testować 3GB ramu w rozdzielczości 1900x1200 (nawet AAx8 nie wyciągnie ostatnich potów z tej ilości ramu przy tej rodziałce) na jednym monitorze....kto wpadł na taki świetny pomysł? Oczywistą oczywistością jest to, że ten ram został dodany dla używających rozdzielczości 2560/3D/Konfiguracji wielomonitorowych, a nie rodziałki HD na 22-24 calowym monitorze.
SuLac0 (2011.07.13, 09:33)
Ocena: -1

0%
do 'zestawu' brakuje jakiegos lightinga z msi
samo 3GB w fps nic nie pokaze, no chyba, ze ewidentnie pamiec sie skonczy, ale gry alokujac sobie wiecej pamieci graf. moga dzialac plynniej niz na karcie z mniejsza jej iloscia. i tego glownei brakuje w tescie - informacji ile realnie zuzytej jest pamiec na grafiei
mbrzostek (2011.07.13, 09:33)

0%
losiu @ 2011.07.13 09:30  Post: 491167
Testować 3GB ramu w rozdzielczości 1900x1200 (nawet AAx8 nie wyciągnie ostatnich potów z tej ilości ramu przy tej rodziałce) na jednym monitorze...

Przecież jest 2560x1600 - przełącz sobie po prostu wykresy. A z 1920x1200 nie można zrezygnować, bo jest sto tysięcy razy bardziej popularne od 30'.
Mery84 (2011.07.13, 09:45)
Ocena: 5

0%
@ Autor
Cały tekst w porządku, sympatycznie się czytało i wszystko trzyma się kupy ale tym akapitem zrzuciłeś mnie z fotela:

Warto dodać, że choćby chwilowe odłączenie zasilania w pompce zestawu chłodzenia wodnego powoduje momentalny wzrost temperatury do około 80 stopni pod obciążeniem, a po kilku chwilach – jeszcze większy.

Kto przy zdrowych zmysłach odłącza pompę w czasie pracy? Taki jump temperatury jest przecież oczywisty - blok wodny sam się nie schłodzi jak nie ma obiegu.
Zaloguj się, by móc komentować
Artykuły spokrewnione
Aktualności spokrewnione
Facebook
Ostatnio komentowane