Test czterech zestawów głośników komputerowych z najwyższej półki: Creative Gigaworks T40 Series II, Creative Gigaworks T3, Logitech Z520 i Logitech Z-2300

Subwoofer Gigaworksów T3 wyposażono w jeden 13-centymetrowy przetwornik niskotonowy (z przodu) i dwie 13-centymetrowe membrany bierne po bokach. W świecie hi-fi kolumny z membraną bierną to już w zasadzie gatunek na wymarciu, skutecznie wyparty przez prostsze w strojeniu i znacznie tańsze w opracowaniu kolumny w obudowach typu bass-reflex. Kolumna z dwiema membranami biernymi to już absolutny biały kruk, zwłaszcza w zestawie przeznaczonym do pecetów, co nie zmienia tego, że Creative powinien poważniej podejść do informacji podawanych na temat własnych produktów.

Podkreślamy raz jeszcze: membrana bierna nie jest przetwornikiem elektroakustycznym. Po pierwsze, nie jest wyposażona w zespół elementów elektrycznych, po drugie – niczego nie przetwarza. Jak sama nazwa wskazuje, jest to element bierny, który falę akustyczną wytworzoną we wnętrzu kolumny przez tylną stronę membrany właściwego głośnika niskotonowego „przekształca” w... falę akustyczną wychodzącą na zewnątrz kolumny.

Niestety, Baza Wiedzy wsparcia technicznego Creative również raczy nas mocno rozbieżnymi informacjami. Obrazek w opisie techniki SLAM przedstawia kolumnę pasmowo-przepustową (ang. band-pass), w której tunel bass-reflex zastąpiono właśnie membraną bierną... Jest to typ obudowy całkiem inny od wykorzystanego w konstrukcji T3; najprawdopodobniej zastosowano go w subwooferze zestawu Inspire 5.1 Digital 5700, niedostępnego na rynku już od wielu lat. Wychodzi więc na to, że logo SLAM na kolumnach Creative ma oznaczać, że w ich budowie po prostu wykorzystano membrany bierne – inne szczegóły konstrukcyjne wydają się dla producenta nieistotne.

Wymyślanie własnych, poważnie brzmiących marketingowych nazw dla rozwiązań, które nierzadko od kilkudziesięciu lat swoją nazwę już mają, zdarzało się producentowi wcześniej. Żeby daleko nie szukać: BasXPort to nic innego jak stary, poczciwy bass-reflex. Symmetrically Loaded Acoustic Module (SLAM) brzmi może dostojniej niż angielska nazwa membrany biernej, czyli passive radiator (komputerowcom kojarząca się raczej z chłodzeniem procesorów niż z akustyką), jednak zamieszanie to jedyny efekt, jaki tego typu sytuacje mogą powodować. Oszczędzimy Wam dalszych komentarzy na ten temat, mamy jednak nadzieję, że Creative weźmie pod rozwagę nasze sugestie.

Swoją drogą, mocno zastanawia to, że producent w ogóle zdecydował się na użycie membran biernych. Żeby kolumna tego typu spełniała swoje zadanie, to jest zwiększała efektywność i pasmo przenoszenia w zakresie niskich tonów, membrany bierne powinny poruszać się w fazie zgodnej z przetwornikiem, który wymusza ich ruch. Jak nietrudno sobie wyobrazić, naturalnym zjawiskiem towarzyszącym rozprężaniu powietrza wewnątrz kolumny, powodowanym przez wychylenie membrany przetwornika do przodu, będzie „wessanie” membran biernych do wewnątrz obudowy kolumny – i na odwrót: przy ruchu przetwornika do wewnątrz, powodującym sprężanie powietrza w kolumnie, membrany bierne będą wypychane do przodu. Zgodny fazowo ruch membran czynnych i biernych uzyskuje się głównie przez dobranie objętości kolumny i odpowiednie utorowanie fali akustycznej w jej wnętrzu; osiągnięcie właściwego efektu nie należy do najprostszych, co zdają się potwierdzać największe firmy świata audio, które uznały rozwiązanie za nieopłacalne i skupiły się na znacznie mniej skomplikowanych kolumnach bass-reflex oraz (już coraz rzadziej) zamkniętych. Creative postanowił jednak zrobić na przekór – zobaczymy, czy słusznie.