Antec TruePower NEW 550 W, Be quiet! Straight Power CM 580 W oraz Enermax MODU87+ 500 W – starcie z wykorzystaniem PTZ

Na początek nieco historii zasilaczy. Zapotrzebowanie na prąd domowych komputerów na przestrzeni kilku ostatnich lat utrzymuje się na podobnym poziomie, choć można uznać, że zasadniczo powoli rośnie. Nikogo to jednak nie powinno dziwić: zarówno rynek procesorów, jak i kart graficznych ciągle się rozwija. Prawo Moore'a mówiące, że liczba tranzystorów w układach scalonych podwaja się w niemal równych odcinkach czasu, jest cały czas spełniane (choć już w tym roku może być inaczej). Nowe konstrukcje mają coraz więcej tranzystorów i obniżanie procesu technologicznego, w jakim są wykonane, nie zawsze idzie w parze ze stałym zapotrzebowaniem na energię. Dziś w typowym komputerze znajduje się zasilacz o mocy 400 W, a w przypadku wydajniejszych jednostek – nawet 500–550 W. Jednak w ciągu ostatnich pięciu lat jakość zasilaczy znacznie się poprawiła i trudno obecnie spotkać model renomowanej marki, który nie spełniałby norm ATX przy obciążeniu prądowym widniejącym na tabliczce znamionowej. Producenci rywalizują ze sobą jakością systemu chłodzenia zasilacza, walcząc w ten sposób o jak najmniejszą głośność wentylatora. Jednak aby zasilacz był cichy, musi spełniać kilka warunków :

• Wentylator znajdujący się w środku musi być dobrej jakości, aby przy niskiej prędkości obrotowej tworzyć jak największy przepływ powietrza.
• Radiatory w zasilaczu muszą być optymalnie rozmieszczone, aby rozpraszać ciepło na jak największej powierzchni.
• Sprawność energetyczna zasilacza musi być wysoka, aby jak najmniej energii było odprowadzane w postaci ciepła.

Sprawność energetyczna zasilacza jest stosunkiem ilości energii elektrycznej, którą pobiera w danym momencie komputer, do ilości energii pobieranej z gniazdka przez zasilacz. Była ona przez długie lata w zasadzie pomijana przez producentów i jeszcze kilka lat temu jednostki o sprawności na poziomie 55–60% nie należały do rzadkości. Powodowało to, że komputer, który w danym momencie pobierał 200 W, w rzeczywistości musiał pobierać z gniazdka 280, a nawet 300 W. Producenci zareagowali jednak właściwie: obecnie sprawność tych urządzeń waha się w granicach 75–93% (dane szacunkowe).

Trzeba jednak pamiętać, że sprawność zmienia się w zależności od obciążenia jednostki, dlatego musiały powstać normy i certyfikaty pozwalające informować klienta końcowego o sprawności już w momencie zakupu. Powstała norma 80 PLUS (której założenia zostały opublikowane w marcu 2004 roku), która określiła minimalną sprawność zasilacza przy 20, 50 i 100% obciążeniu.

Już na początku 2005 roku firma Seasonic zaprezentowała pierwszy spełniający ją zasilacz, a później na używanie certyfikowanych zasilaczy zdecydowali się najwięksi producenci komputerów, jak Dell i HP. Norma ta została później udoskonalona, powstały certyfikaty 80 PLUS z dopiskami: Bronze, Silver, Gold oraz Platinum. Należy też pamiętać, że są one nieco inne w przypadku zasilania napięciem 115 V (Stany Zjednoczone), a inne dla 230 V (Europa).

Obecnie wybór zasilaczy jest spory, nawet jeśli ograniczyć się do jednego producenta. Najczęściej jednak o tym, jaki zasilacz kupimy, decydują względy ekonomiczne. Zasilaczy spełniających normę Platinum jest na rynku dosłownie kilka i bardzo trudno je kupić ze względu na bardzo wysokie ceny. Niewiele lepiej jest z tymi spełniającymi normę Gold: za model 500 W trzeba zapłacić nawet 500 zł. Norma Silver jest mało popularna w przypadku producentów zasilaczy kierujących swoje modele na rynek detaliczny. Zgodne z nią konstrukcje można spotkać w markowych komputerach PC, np. Della.

Dużo modeli spełnia standard Bronze i tutaj ceny są już nieco niższe (model 500–550 W to wydatek około 300–350 zł). Co ciekawe, wiele zasilaczy jest także certyfikowanych dla zwykłej normy 80 PLUS, która jest aktualna jedynie za oceanem, gdyż nie została zdefiniowana dla napięcia sieciowego 230 V. Jeśli dany model ją spełnia, jest to jakaś wątła gwarancja wysokiej sprawności urządzenia, ale niekoniecznie akurat 80% w europejskich warunkach.

Przed właściwymi testami warto przypomnieć także, że zgodnie z normą ATX12V v2.3 dopuszczalne wartości napięć oraz tolerancje wynoszą :  

Zasilacze, które mocno obciążone przekraczają normy, należy z góry traktować jako produkty wątpliwej jakości lub po prostu uszkodzone.  W naszych warunkach testowych, przy użyciu opisanego już przyrządu PTZ, zdarzył się jeden uszkodzony zasilacz, który po mocnym obciążeniu linii +12 V podawał na nią napięcie 10,2 V i wydawał z siebie dziwne odgłosy. Jeśli ktoś zauważy podobny defekt w swoim komputerze, powinien natychmiast zwrócić uwagę na zasilacz oraz na sensory napięcia płyty głównej, których wskazania bardzo często są źle odczytywane przez programy do monitoringu.