Test płyt LGA1156 z układem Intel P55 – 21 konstrukcji

Producenci polubili podkręcanie

Kiedyś, w czasach gdy w komputerach dominowały dyski twarde o pojemnościach mierzonych w dziesiątkach megabajtów, a polonez na drodze nie był białym krukiem – podkręcanie podzespołów komputerowych było tematem tabu. Fabryczny tryb „turbo”, z uruchamiającym go guzikiem w obudowie, był jedynym sposobem na przyspieszenie komputera. Umiejętność zmiany prędkości szyny procesora była wiedzą niemalże tajemną i wymagała dogłębnej znajomości sprzętu. Śmiałek, który odważył się uczynić swój komputer szybszym bez wydawania pieniędzy na nowy procesor, musiał przestawiać zworki na płycie głównej. Czasami trzeba było wspomagać się przeróbkami samych procesorów – ingerując w mostki lub piny służące do ustawienia odpowiednich wartości.

Powstawał również specjalistyczny, dodatkowy osprzęt do podkręcania (jak specjalne karty, które zintegrowane z Athlonami do gniazda Slot A pozwalały zmieniać mnożnik i napięcie zasilające procesor). Najwięksi zapaleńcy modyfikowali układy na płytach głównych, właśnie po to, żeby zyskać kontrolę nad szyną czy mnożnikami (a czasem też po to, by móc kontrolować dzielniki, np. PCI/AGP). Aby brylować na salonach OC, trzeba było mieć sporą wiedzę i pewną smykałkę do techniki.

FreeSpeed Pro, dodatek do procesorów Slot A umożliwiający zmianę napięcia zasilającego rdzeń i mnożnik procesora

Producenci płyt głównych zauważyli w pewnym momencie, że możliwości podkręcania na poszczególnych modelach płyt przekładają się w jakimś stopniu na sprzedaż. Rozpoczęła się era cichego przyzwolenia na przyspieszanie podzespołów. Oficjalnie wszyscy nadal twierdzili, że to be, jednak w BIOS-ach pojawiało się coraz więcej opcji ważnych przy podkręcaniu. Szybko okazało się, że łatwość, z jaką to się robi, kręci samych użytkowników, niezależnie od tego, czy ich maszyny wymagają przyspieszenia czy nie. Było w modzie mieć komputer z niezbyt wysokim modelem procesora i przyspieszyć go tak, żeby był szybszy od droższego. Na forach komputerowych szybko się rozniosło, które płyty nadają się do tego, a które nie bardzo. Zapewne znowu przełożyło się to na sprzedaż.

Producenci płyt zaczęli promować podkręcanie. Zaczęli stosunkowo niedawno, ale mamy do czynienia z efektem kuli śniegowej. Teraz to istotny element marketingu. Oprócz narzędzi do ręcznego podkręcania zaczęły się pojawiać opcje przyspieszania automatycznego. Są już piloty, którymi można podbijać zegar procesora czy karty graficznej. Można to już robić telefonem komórkowym z Bluetooth. Wystarczy kupić zestaw, złożyć go – i już. Trzeba jedynie zapewnić odpowiednią temperaturę działania podkręcanych podzespołów. Część magii nieodwracalnie prysła...

MSI od kilku miesięcy promuje automatyczny system do podkręcania OC Genie. Według zapewnień producenta wystarczy sekunda. Spróbowaliśmy: jedna nie wystarczy, ale już około 10 – tak. Jak to działa? Uruchamiamy funkcję OC Genie przyciskiem na płycie i po restarcie ukazuje się ekran ze stosownym komunikatem. Mija kilka sekund i płyta sama znajduje optymalne parametry działania podkręconego komputera (przyspieszany jest nie tylko procesor, ale i pamięć). Chociaż nie działa to jeszcze idealnie, trzeba przyznać, że sam zamysł, jak i szybkość działania są bardzo dobre. Na płycie MSI Big Bang Trinergy automat wybrał, niestety, za wysoką szynę (197 MHz BCLK), co uniemożliwiło działanie systemowi operacyjnemu (powyżej BCLK 192 MHz przestawał działać kontroler SATA na płycie). Na MSI P55-GD55 OC Genie zadziałał lepiej: ustawił stabilne 3240 MHz dla procesora i 1440 MHz dla modułów pamięci. System podczas działania dobiera również stosowne poziomy napięć zasilających.

Włączyliśmy autopodkręcanie OC Genie

Po kilku sekundach system stwierdził, że ustawienia 180×18 (3,24 GHz) są najlepsze

W BIOS-ie można podejrzeć ustawione parametry, ale do momentu wyłączenia OC Genie nie można ich zmieniać

Podobne systemy automatycznego podkręcania znajdziemy na płytach innych producentów, jednak nie są one tak szybkie w określaniu optymalnych ustawień podkręconego sprzętu. ASUS-owi zajmuje to dobrych kilka minut. Często autopodkręcanie współdziała z programem, który w systemie operacyjnym sprawdza stabilność; jeśli ją stwierdzi, komputer restartuje się, podbija zegar procesora i ponownie bada stabilność. To wydłuża czas potrzebny na znalezienie optymalnych ustawień.

Pilot dołączany do niektórych modeli płyt firmy ASUS również umożliwia podkręcanie (programowo)

MSI do płyty MSI Big Bang Trinergy dodaje OC Dashboard – pilota z wyświetlaczem, za pomocą którego można monitorować napięcia, temperatury itd. oraz podkręcać (sprzętowo)

ASUS wymyślił podkręcanie z drugiego komputera poprzez kabel USB RC TweakIT (odbywa się to sprzętowo na komputerze podkręcanym, z użyciem wygodnego oprogramowania na komputerze sterującym)

Można powiedzieć, że podkręcanie stało się istotne z handlowego punktu widzenia. Producenci płyt głównych docenili jego znaczenie i sami wyposażyli swoje produkty w odpowiednie narzędzia, często automatyzujące cały proces. Działa to raz lepiej, raz gorzej – ale działa. Zaawansowany użytkownik jest jednak w stanie osiągnąć lepsze wyniki niż automaty, często przy dużo niższych napięciach, ale co będzie za kilka miesięcy? Jakby tego było mało, w „fabryczne” podkręcanie zaczęli bawić się producenci procesorów. Bo czym jest nowa funkcja Turbo w procesorach Intela, zmieniająca dynamicznie zegar procesora (ba, nawet poszczególnych rdzeni), czy technika BEMP u AMD (podkręca część procesora i pamięć)? Świat się zmienia, a podkręcanie wraz nim.