Radeon HD 4890 kontra GeForce GTX 275 – pojedynek kart za tysiaka

Przed premierą byliśmy bombardowani nie tylko informacjami o zmieniających się datach premier, ale także o tym, że zarówno jeden, jak i drugi producent ma pewne asy w rękawie, które powodują, że „jego produkty są bezkonkurencyjne”.

Przede wszystkim chodzi tutaj o CUDA i Stream, czyli sposoby wykorzystywania karty graficznej do zadań niezwiązanych z grami. NVIDIA jest szczególnie aktywna pod tym względem i na każdym kroku stara się to podkreślać. Wśród programów korzystających z tej technologii NVIDIA wymienia znany już wszystkim Badaboom, Motion DSP vReal (program do polepszania jakości filmów nagrywanych słabszymi kamerami cyfrowymi), Pegasys TMPGEnc 4, CyberLink PowerDirector 7 i ArcSoft TotalMedia Theatre. Poza tym wspomina o kilku innych, mniejszych lub większych programach oraz wykorzystywaniu tej technologii przez firmy do obliczeń związanych z analizami finansowymi itp.

Z drugiej strony AMD mówi o tym, że ze Stream korzystają takie programy, jak: Pegasys TMPGEnc 4, CyberLink PowerDirector 7, ArcSoft TotalMedia Theatre. Poza tym wspomina o kilku innych, mniejszych lub większych programach oraz wykorzystywaniu tej technologii przez firmy do obliczeń związanych z analizą finansową itp.

Powyższe akapity brzmią podobnie? Tak w praktyce jest. Wygląda na to, że firmy, które decydują się na współpracę z jednym z rywali, współpracują także z drugim, dzięki czemu zyskujemy obsługę rozwiązań z obu obozów. Różnica polega na tym, że NVIDIA stara się finansować działania mniejszych firm i nakłaniać deweloperów do wykorzystywania jej rozwiązań. Dzięki temu mamy takie programy, jak: Badaboom, Motion DSP vReal oraz nadchodzący loiloscope. Ciężko przewidzieć, jak rozwinie się ta sytuacja. Można przypuszczać, że wszystkie większe firmy tworzące oprogramowanie będą to robiły z uwzględnieniem kart graficznych obu producentów, ale w przypadku kart NVIDI-i można się spodziewać większej liczby mniejszych projektów. Wszystko może się jednak zmienić po wdrożeniu OpenCL. Bardzo nas zastanawia, w jaki sposób wpłynie on na rozwój oprogramowania korzystającego z funkcji GPGPU.

Druga kwestia do omówienia to fizyka w grach. Większość osób interesujących się sprzętem słyszała o PhysX. NVIDIA stale podkreśla wagę tej technologii. Pozwala ona przenieść obliczenia związane z fizyką na kartę graficzną GeForce serii 8 lub nowszą. Umożliwia to między innymi szczegółową animację ubrań i tkanin, zwiększenie liczby niezależnych obiektów poruszających się w pełni zgodnie z zasadami fizyki (na przykład odłamków szkła), lepszą symulację wiatru i efektów pogodowych czy zwiększenie szczegółowości efektów cząsteczkowych. Niestety, często dochodzi tu do dezinformacji. NVIDIA mówi o ponad 100 grach korzystających z PhysX. Osoba niezorientowana mogłaby dojść do mylnego wniosku, że we wszystkich tych grach akceleracja fizyki na GPU daje wymierne korzyści i pozwala obserwować wspomniane przed chwilą efekty. Niestety, tak nie jest. PhysX to nie tylko akceleracja fizyki na GPU, ale również odpowiedni zestaw narzędzi i bibliotek związanych ze „zwykłą” fizyką w grach, która od lat bez problemu działa przy wykorzystaniu jedynie CPU i niczym nie różni się od tego, co da się zaobserwować, gdy ma się w komputerze najnowszą kartę NVIDI-i. W praktyce gier korzystających w pełni z GPU PhysX jest kilka: Unreal Tournament 3, Mirror's Edge, Ghost Recon: Advanced Warefight 2, Cryostasis oraz od niedawna Sacred 2. Niestety, nie wszędzie działa to tak jak trzeba. Na przykład w Unreal Tournament 3 po zaktualizowaniu gry do najnowszej wersji (2.0) większość z map PhysX nie działa. W Mirror's Edge przy braku szczęścia może się okazać, że włączenie GPU PhysX będzie powodowało regularne zawieszanie się gry. NVIDIA cały czas nad tym pracuje, zachęca twórców gier do korzystania z jej rozwiązań i tworzy odpowiednie narzędzia ułatwiające implementację odpowiednich efektów (takie jak APEX). Jednak na razie nie można powiedzieć, że jest to wyraźna przewaga kart NVIDI-i nad kartami AMD, tym bardziej że...

... niedawno drugi wielki gracz na rynku fizyki w grach, czyli Havok, ogłosił, że najnowsza wersja Havoka będzie akcelerowana przez GPU dzięki temu, że będzie korzystała z OpenCL. Jest to wielka szansa dla AMD, bo dzięki współpracy z Havokiem (którego właścicielem jest Intel) zyskuje możliwość akcelerowania efektów fizycznych na swoich kartach graficznych.

Poniżej zamieszczamy dwa dema prezentujące możliwości nowego Havoka, które zresztą są bardzo podobne do tego, co pokazuje NVIDIA na prezentacjach PhysX.

AMD wspomina w swoich prezentacjach o ponad 200 grach korzystających z Havoka, co jest równie mylącą informacją jak 100 gier, o których mówi NVIDIA. Na razie nie ma ani jednej gry korzystającej z akceleracji fizyki Havok na GPU.

Ciężko jest nie kibicować na tym polu Havokowi zamiast NVIDI-i i PhysX. Havok będzie otwarty i będzie mogła z niego korzystać każda firma i każdy użytkownik, niezależnie od tego, czy ma w komputerze GeForce'a czy Radeona. Krokiem firmy NVIDIA w stronę konsumenta byłoby  przeniesienie PhysX na OpenCL, aby mogli z niego korzystać wszyscy. Czy tak się stanie? Mamy nadzieję, że tak.

Pozostaje jeszcze kwestia DirectX 10.1. Gier korzystających z tej funkcji kart AMD jest bardzo niewiele. Do niedawna w pełni robił to tylko S.T.A.L.K.E.R.: Clear Sky. Teraz dołączają do niego: Tom Clancy's HAWX, Battleforge i Stormrise, ponadto AMD zapowiada dalsze tytuły.

Na zakończenie chcieliśmy jeszcze wspomnieć o pewnym dodatku związanym z najnowszymi sterownikami NVIDI-i w wersji 185. Umożliwiają one włączenie funkcji SSAO (ang. Screen Space Ambient Oclussion) w niektórych grach, które domyślnie nie mają takiej możliwości. W praktyce wygląda to tak:

Pojawiają się dodatkowe cienie w miejscach, gdzie powinny one być, ale nie było ich ze względu na to, że światło otoczenia (ang. ambient light) normalnie w grach cienia nie rzuca. Oczywiście są silniki, które robią coś takiego domyślnie, jednak NVIDIA dzięki nowym sterownikom oferuje to w szeregu gier, które normalnie takich efektów nie mają. Na razie NVIDIA mówi o 22 grach, głównie korzystających z silnika Source. Nie mieliśmy czasu sprawdzić tego sami, ale na pewno to zrobimy.

W ten sposób pokrótce omówiliśmy, jakie „asy” mają w rękawach NVIDIA i AMD. Wszystko to są bardzo obszerne tematy. Na pewno do nich wrócimy w bardziej sprzyjających okolicznościach.