Technologie i wydarzenia
Artykuł
Wojtek Żuchowski, Sobota, 4 kwietnia 2009, 14:36

Szachy są dla szarych komórek tym, czym dla procesora program Orthos. W czasach zimnej wojny były wręcz potwierdzeniem statusu intelektualnego „narodu” sowieckiego, a apogeum ich popularności nastąpiło w 1972 roku, gdy z Borysem Spasskim zmierzył się na Islandii, w meczu o mistrzostwo świata, Amerykanin Robert James Fischer. Nic dziwnego, że próby wykorzystania komputerów do gry w szachy mają swój początek ponad pół wieku temu.

Gra w szachy, trening i sposób kibicowania najbardziej zmieniły się w ciągu ostatnich kilkunastu lat. Dzisiaj nawet domowe pecety mogą obliczać miliony pozycji na sekundę. Oprogramowanie szachowe jest powszechnie dostępne i już całkiem „inteligentne”, choć pod wieloma względami ludzkiego mózgu wciąż nie zastąpi. Internet pozwala grać w hotelowym pokoju w Tokio z naukowcem z bazy na Antarktydzie, i to w czasie rzeczywistym, albo śledzić, jak najbardziej na żywo, cudze partie (w programie lub na stronie internetowej).

Postaram się możliwie przystępnie pokazać zastosowanie komputerów w szachach. Będzie trochę historii, przedstawię różne rodzaje oprogramowania szachowego i możliwości gry w sieci, wyjaśnię sposób działania silników (łącznie z przykładami ich słabych stron), nie zabraknie też skandali związanych z komputerowym albo... ludzkim wspomaganiem.

Artykuł jest kierowany przede wszystkim do Czytelników zainteresowanych wykorzystaniem technik informatycznych w różnych dziedzinach, nie do zawodników chcących skuteczniej ich użyć w swoim treningu, choć pewnie okaże się przydatny wielu niedzielnym graczom. Nie znajdziecie w nim szczegółowych instrukcji, jak korzystać ze statystyk szachowej bazy danych albo ustawić parametry silnika do gry z innym silnikiem, nie będzie też zbyt wiele o programowaniu silnika ani szczegółach protokołów serwerów do gry w szachy.

Niektóre rozdziały wymagają znajomości reguł gry i zasad ustalania wyniku. Wprawdzie jest to wiedza łatwo dostępna w internecie, choćby na stronach Wikipedii, ale postanowiłem omówić podstawy (ostatni rozdział). Nie tylko przedstawiłem możliwie zwięźle zasady wykonywania posunięć i cel partii, ale także opisałem mniej znane zasady kończenia partii (niekiedy należące nie tyle do reguł gry, co do regulaminu zawodów), co też jest niezbędne do pełnego zrozumienia rozdziału o słabych stronach silników. W artykule znalazł się także opis notacji szachowej, zarówno podstawowej, jak też w postaci zrozumiałej dla oprogramowania, i słowniczek wybranych pojęć, których nawet osoby umiejące grać w szachy (znające zasady) nie muszą znać lub rozróżniać.

Rozdziały poświęcone działaniu silników to przede wszystkim efekt kilku lat kibicowania z włączonym silnikiem oraz treningu. Czasem podpierałem się analizami z raportów na stronie firmy ChessBase, w jednym miejscu skorzystałem ze strony Gamedev.net. Korzystałem też ze stron producentów sprzętu i silników oraz wywiadów z ich programistami. W przypadku historii starszej niż ostatnia dekada korzystałem m.in. ze stron: Computerhistory.org, Chessbase.com i Wikipedii.

 

 

Diagramy zamieszczone w artykule zostały wykonane w programach Fritz i ChessBase Light firmy ChessBase, z wyjątkiem tych we wprowadzeniu do reguł gry, które ze względu na możliwość ustawiania nieprawidłowych pozycji powstały przy użyciu skryptu forum „Magazynu Szachista” (za zgodą administratora forum, za co serdecznie dziękuję).

Ocena artykułu:
Ocen: 54
Zaloguj się, by móc oceniać
przemek_ag (2009.04.04, 14:52)
Ocena: 0

0%
Ciekawy artykuł... :p
scooby91 (2009.04.04, 14:54)
Ocena: 0

0%
Takiego artykułu się nie spodziewałem. 5
HΛЯPΛGŌN (2009.04.04, 14:59)
Ocena: -1

0%
http://pclab.pl/zdjecia/artykuly/wojtzuch/...dstawy/pion.png
Na tym obrazku jest błąd. Biały pion nie może pójść na ukos w wolne miejsce.
No chyba ze ta wydłużona strzałeczka oznacza, że tam stanie czarny pion i biały moze go zbić.

Bardzo dobry artykuł, nietypowy :)
wojtzuch (2009.04.04, 15:09)

0%
HΛЯPΛGŌN @ 2009.04.04 14:59  Post: 264496
http://pclab.pl/zdjecia/artykuly/wojtzuch/...dstawy/pion.png
Na tym obrazku jest błąd. Biały pion nie może pójść na ukos w wolne miejsce.
No chyba ze ta wydłużona strzałeczka oznacza, że tam stanie czarny pion i biały moze go zbić.


Spójrz na podpis rysunku. Z prawej strony jest bicie w przelocie! Czarny pion nie musi stanąć na tym polu, wystarczy że w pierwszym ruchu pójdzie o dwa.
*Konto usunięte* (2009.04.04, 15:14)
Ocena: 0
HΛЯPΛGŌN, to jest 'bicie w przelocie'
http://pl.wikibooks.org/wiki/Szachy/Bicie_w_przelocie
johny_94 (2009.04.04, 16:18)
Ocena: 0

0%
no no co za art ;)
Andree (2009.04.04, 16:20)
Ocena: 0

0%
Wreszcie jest co poczytać :thumbup:
Świetny artykuł.
Moim zdaniem przydałoby się więcej artykułów o interesujących zastosowaniach komputerów, a nie tylko o tym który podzespół jest lepszy.
HΛЯPΛGŌN (2009.04.04, 16:42)
Ocena: 0

0%
satyr @ 2009.04.04 15:14  Post: 264500
HΛЯPΛGŌN, to jest 'bicie w przelocie'
http://pl.wikibooks.org/wiki/Szachy/Bicie_w_przelocie
Nie wiedziałem tego, dzięki za informację :)
MASTER-K (2009.04.04, 16:44)
Ocena: 0

0%
Widać ,że Autor poświęcił temu tematowi więcej niż chwile.Świetne dawno mnie tak szachy nie zaciekawiły :)
Atomowa Sprawiedliwość (2009.04.04, 17:19)
Ocena: 0

0%
Brawa dla Autora za art!
Zaloguj się, by móc komentować
Artykuły spokrewnione
Facebook
Ostatnio komentowane