Platforma Testowa Zasilaczy już w redakcji PCLab.pl

Oprogramowanie sterujące

Do obsługi PTZ zostało napisane oprogramowanie działające pod kontrolą systemu Windows:

Obsługa programu jest bardzo prosta. Najpierw wprowadzamy markę oraz model testowanego zasilacza:

Następnie wprowadzamy dopuszczalne obciążenie dla poszczególnych linii (spisane z tabliczki znamionowej zasilacza):

Wartości prądów podajemy dla obciążeń ciągłych (ang. maximum continuous current). Dla linii +12 V podajemy wartość łącznego prądu ciągłego (ang. maximum combined current), który jest mniejszy od sumy maksymalnych prądów poszczególnych linii 12 V 1...5. Z rozwijanej listy można wybrać prądy i moce określone w standardach:

Na koniec uruchamiamy procedurę testową. Program na bieżąco informuje użytkownika, na jakim etapie procedury obecnie się znajduje.

Procedura testowa

Nasza procedura przewiduje badanie zasilaczy przy obciążeniu ciągłym. Powstała ona na podstawie specyfikacji ATX, doświadczenia autorów oraz zdrowego rozsądku. Przewiduje testowanie zasilacza przy różnych obciążeniach linii +12 V oraz łącznie +5 V i +3,3 V. Pozwala to lepiej symulować pracę zasilacza w rzeczywistych warunkach. Tabelka przedstawia procent obciążenia poszczególnych linii w kolejnych krokach procedury:

Z tabelki można odczytać, że w trzecim kroku linie +12 V (łącznie) są obciążane maksymalnym dopuszczalnym prądem, podczas gdy linie +5 V i +3,3 V są obciążone w niewielkim stopniu. Tabelka tego nie wyszczególnia, ale w krokach piątym i szóstym najpierw maksymalnie jest obciążana linia +5 V, a następnie +3,3 V. Ze względu na zasadę działania przetwornic napięcia w zasilaczu impulsowym napięcie „biegu luzem” jest odczytywane przy jego pewnym minimalnym obciążeniu, gwarantującym jego poprawne działanie. Ze względu na czasy przełączania tranzystorów mocy prąd w każdym kroku procedury narasta stopniowo, a nie impulsowo. Po osiągnięciu założonej wartości procedura pozostawia 10 s na ustabilizowanie się napięcia i dopiero wtedy przez sekundę pobiera 100 próbek jego wartości, z których wyciąga średnią, zapisywaną jako wartość napięcia. Tętnienia są obliczane jako różnica pomiędzy obliczoną wartością średnią maksymalnego i minimalnego napięcia, które pojawiło się na linii zasilającej. Ta procedura testuje wydajność prądową zasilacza, nie sprawdza natomiast jego odporności na obciążenie termiczne.

W razie potrzeby procedurę można oczywiście dowolnie zmodyfikować. Obecnie nie przewiduje ona badania zasilaczy przy obciążeniu impulsowym, niemniej konstrukcja PTZ daje taką możliwość. Jest to jedynie kwestia modyfikacji oprogramowania oraz wykorzystania oscyloskopu do „podglądania” napięć na poszczególnych liniach zasilacza. Taki test przy obciążeniu impulsowym polega na cyklicznym włączaniu i wyłączaniu obciążenia w zakresie 50–80% mocy maksymalnej. Czyli wiedząc, że linia +5 V ma wydajność 20 A, kluczujemy ją na zmianę prądem np. 10 i 16A, z częstotliwością przykładowo 10 Hz, 100 Hz oraz 1 kHz. Na linii +5 V zaobserwujemy niewielkie tętnienia napięcia. Im są one mniejsze, tym lepiej świadczy to o zasilaczu.