Płyty główne i pamięć RAM
Artykuł
Tomasz Jadczak, Wtorek, 25 listopada 2008, 11:14
Podkręcanie

Oczywiście musieliśmy sprawdzić, czy pierwsze dostępne płyty nadają się do przyspieszenia Nehalema. Podkręcanie najnowszego dziecka Intela różni się nieco od podkręcania dotychczasowych procesorów tej firmy, głównie za sprawą wbudowanego kontrolera pamięci, QPI i pamięci podręcznej L3.
BCLK (ang. Base Clock) to częstotliwość bazowa złącza komunikacyjnego QPI. Domyślnie wynosi ona 133 MHz (dokładnie 133,33 MHz).
Uncore to część procesora, na którą składają się kontroler pamięci IMC (ang. Integrated Memory Controller), pamięć podręczna L3 oraz nowe złącze komunikacyjne QPI (ang. QuickPath Interconnect). Uncore nie musi być taktowana synchronicznie z resztą procesora.

Częstotliwość działania bloku Uncore możemy obliczyć według wzoru:

Prędkość Uncore = BCLK x mnożnik Uncore

 


Trzeba pamiętać, że częstotliwość działania Uncore musi być większa lub równa podwojonej częstotliwości działania pamięci. Dla przykładu:
Pamięci działają jako DDR 1066, co przy BCLK=133 MHz oznacza mnożnik x4 (x8 w niektórych BIOS-ach) dla pamięci, co daje 533 MHz, czyli 1066 MHz jako DDR. Wartość mnożnika Uncore wynosi 4x wartość mnożnika pamięci (lub 2x na płytach pokazujących mnożnik pamięci dla trybu DDR), czyli w tym przypadku ma wartość 16, więc częstotliwość Uncore = BCLK*16.

Prędkość Uncore ≥ 2x prędkość pamięci (DDR)
Prędkość Pamięci = mnożnik pamięci x BCLK

Złącze komunikacyjne działa nominalnie z prędkością 18*BCLK (133 MHz), co daje 2,4 GHz.
Częstotliwość, z jaką działa procesor, wyznacza iloczyn mnożnika procesora i BCLK. Dla procesora Core i7-920 mnożnik ma wartość 20, co po przemnożeniu przez BCLK daje wartość 2,67 GHz (20*133,33 = 2666,6 MHz).

Prędkość CPU = mnożnik procesora*BCLK

Dla procesora Core i7-920 domyślne wartości mnożników wynoszą:
  • 133*20 = 2666 MHz CPU
  • 133*18 = 2400 MHz QPI (4,8 GT/s)
  • 133*16 = 2133 MHz Uncore
  • 133*4 = 533 MHz pamięci (DDR3 1066)
Oprócz zależności w taktowaniu Uncore/ pamięci/ CPU ważną kwestią są poziomy napięć zasilających poszczególne partie procesora i nie tylko. W związku z przeniesieniem układu kontrolera pamięci z mostka północnego do procesora poziom napięcia zasilającego moduły pamięci dotyczy również procesora. Zbyt wysokie napięcie podawane na pamięć może spowodować uszkodzenie procesora (lub jego części). Intel ostrzega, że napięcie zasilające pamięć powyżej poziomu 1,65 V może spowodować uszkodzenie procesora. Oprócz napięcia Vcore, które zasila rdzenie procesora, procesor potrzebuje zasilania bloku Uncore napięciem Vtt (zwanym też QPI). Przy próbach przetaktowania procesora i pamięci należy mieć na uwadze poniższe zestawienie kluczowych napięć, które powstało na podstawie nieoficjalnych danych i pierwszych doświadczeń z architekturą Nehalem. Oczywiście nie dajemy żadnej gwarancji, że podane dopuszczalne napięcia nie spowodują uszkodzenia procesora lub innych komponentów.
Kluczowe napięcia:
  • Vcore – napięcie zasilania rdzeni procesora, do wartości 1,35 V całkowicie bezpieczne w długim okresie. Krótkotrwale można zasilić procesor napięciem do 1,55 V i nie powinno to doprowadzić do jego uszkodzenia (oczywiście przy założeniu, że zapewniono skuteczne chłodzenie).
  • Vtt – napięcie zasilania bloku Uncore. Zwiększenie tego napięcia pozwala osiągnąć szybszy BCLK. Poziom bezpieczny to 1,45 V; w krótkim okresie wartość 1,65 V nie powoduje uszkodzeń czy degradacji procesora. Ważne jest, żeby różnica pomiędzy Vdimm a Vtt wynosiła do 0,5 V (większa może być niebezpieczna dla procesora).
  • Vdimm – napięcie zasilania pamięci. Według Intela niebezpieczne są wartości powyżej 1,65 V. Wydaje się jednak, że poziom 1,80 V jest całkowicie bezpieczny. W krótkim okresie poziom 2 V nie powinien spowodować uszkodzenia procesora (należy pamiętać o zachowaniu różnicy do 0,5 V pomiędzy Vdimm a Vtt).
Tańsze procesory z serii Core i7 będą miały zablokowaną możliwość zmiany mnożnika ponad nominalny (jedynie w trybie Turbo mnożnik osiąga w sprzyjających warunkach wartość o jeden lub dwa większą od nominalnej). Dla przeciętnego użytkownika, którego nie stać na wersję Extreme Edition (lub z jakichś innych powodów nie chce kupować bardzo drogiego procesora z odblokowanym w górę mnożnikiem), oznacza to, że jedyną możliwością przyspieszenia procesora będzie zwiększenie wartości BCLK. Dlatego też szczególną uwagę poświęciliśmy zbadaniu, w jakim zakresie testowane płyty główne pozwalają na przyspieszenie częstotliwości bazowej BCLK. Przyjęliśmy krok 5 MHz. Przy windowaniu wartości częstotliwości bazowej należy pamiętać o zachowaniu taktowania QPI, Uncore i pamięci na rozsądnych poziomach. Chodzi o to, żeby zwiększając BCLK, w razie potrzeby zmniejszyć mnożnik QPI, Uncore i pamięci.
Schemat ustawień pomocnych przy szukaniu granicznej wartości BCLK:
  • mnożnik procesora x12 do x16,
  • mnożnik Uncore x16,
  • mnożnik złącza komunikacyjnego QPI x18,
  • mnożnik pamięci x3 lub x4,
  • napięcie Vcore = 1,35 V,
  • napięcie Vtt = 1,45 V,
  • napięcie Vdimm = 1,65 V (do 1,80 V).
Do sprawdzenia stabilności przetaktowanego komputera użyliśmy programu OCCT, który jak wynika z naszych doświadczeń, znacznie szybciej wykrywa oznaki niestabilności systemu od programu Prime czy Orthos. Testy przeprowadziliśmy przy napięciu zasilającym procesor 1,45 V (w BIOS-ie) i 1,45 V dla VTT/QPI. Niestety, procesor, który otrzymaliśmy do testów, nie okazał się szczególnie podatny na podkręcanie. Musimy w tym miejscu zaznaczyć, że napięcia ustawione w BIOS-ie dają różne napięcia wynikowe podawane przez programy monitorujące. Należy mieć to na uwadze, porównując osiągnięty poziom stabilnego taktowania procesora.
Tak wyglądają napięcia zasilające procesor po ustawieniu w BIOS-ie wartości 1,45 V


MSI Eclipse SLI

Intel DX58SO "Smackover"

Gigabyte GA-EX58 Extreme

ASUS P6T Deluxe OC Palm Edition

ASUS Rampage II Extreme

Brawo ECS X58B-A! Płyta osiągnęła rekordową wartość BCLK – 215 MHz

Niespodziewanie ECS X58B-A bryluje

Jak widać, już w momencie wprowadzenia na rynek płyty główne z chipsetem Intel X58 pozwalają znacznie zwiększyć wartość BCLK. Każda z testowanych płyt bez większych problemów mogła działać ze zwiększoną o minimum 50% częstotliwością bazową, a rekordowa pod tym względem płyta ECS X58B-A działała z parametrem BCLK zwiększonym o 61% (osiągając poziom BCLK 215 MHz).


Ocena artykułu:
Ocen: 12
Zaloguj się, by móc oceniać
Artykuły spokrewnione
Poradniki spokrewnione
Facebook