Crucial, OCZ, Corsair i A-Data – miniprzegląd pamięci DDR3

Wstęp. Potańcówka na sześć par

Branża komputerowa należy do jednej z najszybciej rozwijających się dziedzin nauki i techniki. Technika komputerowa pędzi do przodu w zawrotnym tempie. Zapewne duże znaczenie ma tutaj Prawo Moore'a, mówiące, że ekonomicznie optymalna liczba tranzystorów w układzie scalonym podwaja się co 18–24 miesiące. Zgodnie z tym prawem, którego autorem jest jeden z założycieli korporacji Intel, co dwa lata układ scalony podwaja swoje możliwości. Przekłada się to na zwiększenie prędkości procesorów czy pojemności pamięci. Jak rozwijała się pamięć komputerowa o dostępie swobodnym (ang. Random Access Memory, RAM) w epoce komputera osobistego, przedstawiamy poniżej:

Jak wynika z tabeli, rozwój pamięci komputerowych stara się dotrzymać kroku rozwojowi procesorów. Pojemność i szybkość pamięci zwiększają się, tak by komputery były coraz sprawniejsze.

Dobry, nowoczesny komputer powinien być wyposażony w dobrą pamięć. Co znaczy: dobrą? Odpowiednio pojemną i szybką, tak żeby pamięć nie stanowiła najsłabszego ogniwa w komputerze. Dobór odpowiednich modułów tylko pozornie jest prosty. Rynek obfituje w wiele modeli o różnych pojemnościach i szybkościach. Możemy zaopatrzyć się zarówno w wyroby mniej znanych producentów, jak i tych z ustaloną, wysoką renomą. W tym miniprzeglądzie zajęliśmy się modułami pochodzącymi od tej drugiej grupy producentów. Ponieważ najnowsza generacja modułów DDR3 SDRAM powoli wypiera starsze, postanowiliśmy przyjrzeć się pamięciom w najnowszej technologii.

Do naszego laboratorium zawitało sześć par pamięci DDR3:

• Crucial Ballistix DDR3 2000 2 GB kit (2x 1 GB),
• OCZ DDR3 1800 Platinum Edition (2x 1 GB),
• OCZ DDR3 1333 Platinum Edition (2x 1 GB),
• Corsair TWIN4X2048-1800C7DF (2x 1 GB),
• Corsair TW3X4G1600C9DHXNV (2x 2 GB),
• A-Data DDR3 1600 X-series Overclocking memory (2x 1 GB).

Jak widać, do naszego laboratorium trafiły również moduły DDR3 2000. Tak szybkie pamięci mogą osiągnąć nominalną prędkość działania (bez podkręcania procesora) jedynie na płytach głównych z chipsetem NVIDI-i, a to za sprawą liczby dostępnych dzielników. Chipsety Intela mogą pochwalić się maksymalnym dzielnikiem 1:2 (FSB – pamięć), co przy najnowszym procesorze Intela Core 2 Extreme QX9770 pozwala pamięci na działanie z zegarem jedynie 1600 MHz. Do testów użyliśmy więc płyty głównej na stosownym chipsecie NVIDI-i – nForce 790i Ultra. Umożliwiło nam to stosowanie większej liczby dzielników.

Pamięci postanowiliśmy porównać pod względem możliwości przetaktowania, ale wszystko w ramach dopuszczalnego przez producentów napięcia zasilającego moduły. Skupiliśmy się nie na biciu rekordów i szukaniu ustawień do testowania, a raczej na znalezieniu ustawień pozwalających na codzienną pracę – bez obaw o żywotność pamięci. Dla miłośników ekstremalnych doznań pozostaje więc duże pole do eksperymentów. Jako kryterium stabilności przyjęliśmy przeliczenie próbki 32M w programie Super Pi. Aby było trudniej, jednocześnie uruchamialiśmy dwie kopie programu i tę próbkę liczyliśmy w każdej z nich. Pozytywne ukończenie takiego testu gwarantuje niemal 100% stabilność pamięci. Inne metody badania stabilności pamięci są bardziej czasochłonne (windowsowy MemTest powinien działać około godziny lub więcej, podobnie jak program Orthos z ustawieniami do testowania pamięci), a uzyskany wynik rzadko jest rozbieżny z testem Super Pi dual 32M.

Moduły sprawdziliśmy przy opóźnieniach 7-7-7-20 oraz 8-8-8-24. Możliwości działania przy mniejszych opóźnieniach sprawdziliśmy od poziomu DDR3 1600. Po znalezieniu najwyższego stabilnego taktowania zwiększaliśmy opóźnienia do 8-8-8-24-1T i badaliśmy stabilność przy takich ustawieniach. Po znalezieniu następnego maksimum zmienialiśmy wartość parametru Command Rate z 1T na 2T. Taktowanie zwiększaliśmy stopniowo o 25 MHz (czyli 50 MHz DDR; na przykład DDR3 1600 – DDR3 1650 – DDR3 1700 itd.).