Radeon HD 4870 i HD 4850 pojedynczo i w CrossFireX

Podkręcanie

Obecnie jedyną aplikacją, która umożliwia podnoszenie zegarów nowym Radeonom, jest panel OverDrive wbudowany w Catalyst Control Center. Nawet najnowszy RivaTuner 2.09 nie rozpoznaje jeszcze Radeonów HD 4000. Problem z OverDrive jest taki, że aplikacja dość mocno ogranicza nas w podkręcaniu. Wartości domyślne można podnieść bardzo nieznacznie i nierzadko zdarza się, że nawet po ustawieniu maksymalnych wartości akcelerator graficzny wciąż działa poprawnie. Chciałoby się mu jeszcze wyżej podbić zegary... ale już się nie da.

Na szczęście takiego „problemu” nie mieliśmy z kartami Radeon HD 4850. Fabryczny, jednoslotowy system chłodzenia jest co prawda cichy, ale mało wydajny, i GPU rozgrzewa się do 80°C nawet w trybie spoczynku. I właśnie temperatura mocno ogranicza podatność kart na podkręcanie.

Domyślne taktowanie kart Radeon HD 4850, przypomnijmy, wynosi: GPU – 625 MHz, pamięć – 993 MHz (1,8 GHz efektywnie).

Testy podkręcania przeprowadziliśmy z użyciem kart pochodzących od trzech producentów: ASUS, Sapphire i Gigabyte. Wszystkie karty są identyczne, różnią się jedynie nalepkami na systemach chłodzących.

Najwyżej udało nam się podkręcić kartę Sapphire, co nie oznacza wcale, że akurat karty pochodzące od Sapphire’a będą się lepiej podkręcać od kart ASUS czy Gigabyte. Taktowanie GPU podnieśliśmy z 625 do 670 MHz, a pamięci – z 993 do 1100 MHz. Powyżej tych wartości „Crysis” się zawieszał (jest mniej odporny na nadmierne przetaktowanie niż 3DMarki). Przy podniesionych ustawieniach (670/1100 MHz) karta paskudnie się grzała – jej spód osiągał temperaturę ponad 90°C! Jeszcze trochę i można by na karcie zagotować wodę na herbatę!

Na pewno pomogłaby zmiana chłodzenia. Nie dysponowaliśmy jednak żadnym zamiennikiem w laboratorium w Warszawie – testowane przez nas systemy chłodzenia kart graficznych są teraz w rękach jednego z naszych testerów w Słupsku. A jednak z lektury recenzji Radeonów HD 4850 (nawet jednej polskiej), w których podmieniono system chłodzenia na inny, wynika, że pozwala to zbić temperaturę GPU nawet o kilkadziesiąt stopni! A to znak, że kartę dałoby się jeszcze wyżej podkręcić. Możemy się także spodziewać kart Radeon HD 4850 z fabrycznie zmienionym systemem chłodzenia na wydajniejsze, dwuslotowe. Takie karty mogą być fabrycznie podkręcone, nawet do ponad 700 MHz w przypadku GPU.

Schładzacz zainstalowany na Radeonie HD 4870 jest najwyraźniej znacznie wydajniejszy. Świadczy o tym chociażby domyślne taktowanie GPU, które wynosi aż 750 MHz. To wartość nieosiągalna dla Radeonów HD 4850 z referencyjnym, jednoslotowym systemem chłodzenia. GPU udało nam się podkręcić do 790 MHz – to maksymalna wartość, jaką można ustawić w panelu OverDrive. Także pamięci przetaktowaliśmy z domyślnych 900 MHz do 1100 MHz (efektywnie 4,4 GHz!). To również maksimum tego, co można ustawić w panelu OverDrive.

Wyniki na podkręconych kartach zmieniają się tak. 3DMark Vantage – 7368 punktów na podkręconym Radeonie HD 4870 (6918 przed podkręceniem), 6355 na podkręconym Radeonie HD 4850 (5854 przed podkręceniem). W „Crysis” w trybie 1280x1024 liczb klatek wzrosła z 29,1 do 31,4 na Radeonie HD 4870 i z 24,1 do 25,9 na Radeonie HD 4850.