Grand Theft Auto IV – bałkański kocioł w Liberty City!

Banałem byłoby pisać, jak bardzo wszyscy czekaliśmy na czwartą część Grand Theft Auto, jeszcze większym – jak to producent podgrzewał (skutecznie!) emocje poprzez kolejne zwiastuny filmowe. Dlatego o tym ani słowa. Napiszę za to o oczekiwaniach, jakie mieliśmy wobec tej produkcji. San Andreas było przełomem. Oprócz standardowych elementów rozgrywki wprowadzono mechanizmy socjalne. Oprócz strzelania, rabowania, uciekania przed policją musieliśmy także dbać o odżywianie, formę i budowę ciała (siłownia) oraz fryzury i ubiór. Dzięki temu zabawa stała się o wiele bardziej przyjemna – niektórzy z graczy godzinami krążyli po mieście tylko po to, aby dopracować wygląd swojego bohatera (wówczas był nim Carl). Jeśli gracz nie miał ochoty wypełniać misji przewidzianych scenariuszem, to po prostu bawił się dodatkowymi możliwościami w San Andreas. Zresztą grę stworzono z gigantycznym rozmachem – do prac nad scenariuszem zatrudniono DJ Pooha, który jak mało kto znał realia amerykańskiego czarnoskórego środowiska, bo to przecież o nim była gra. Postaci budowano pod znanych aktorów, którzy później wcielili się w kluczowych bohaterów gry, użyczając im swojego głosu, co także tworzyło niesamowitą jakość. San Andreas cały czas jest jedną z najlepszych gier dzięki swojej żywotności i grywalności.

Bałkański prolog

Niko Bellic, podobnie jak Carl Johnson, nie jest podłym bandziorem, na którego widok przeszlibyśmy na drugą stronę ulicy. To gość w głębi serca dobry, ale jednocześnie zdolny do bezlitosnej zemsty czy morderstwa z zimną krwią. To nie jego wina, że jest taki. Życie go tego nauczyło. Przed laty był żołnierzem – wojna na Bałkanach odcisnęła na nim potworne piętno, ale nie to go złamało. Jego oddział został zdradzony przez kilku kolegów. Wpędzeni w pułapkę, zginęli niemal wszyscy – poza Niko i jeszcze kilkoma osobami, co do których Bellic jest pewny, że za tym stoją. Po wojnie próbował legalnej pracy, niestety, nie przynosiła ona większych pieniędzy. A tych potrzebował bardzo wiele, bo przysiągł sobie, że odnajdzie pozostałych żołnierzy z jego oddziału, dowie się, dlaczego zdradzili, i pomści swoich towarzyszy broni. Dlatego właśnie wplątał się w światek przestępczy – i szło mu całkiem nieźle. Dopiero ostatnia akcja okazała się tragiczna: Niko zajmował się nielegalnym przerzutem ludzi do pracy i podczas ostatniego transportu przemytnicy zostali namierzeni przez władze. Cała akcja zakończyła się krwawą jatką, a Bellic cudem uciekł, rzucając się do morza i przemierzając kilometry do brzegu. Niestety... to on był odpowiedzialny za akcję i kosztami nieudanej operacji mafia obciążyła właśnie jego. Wiedząc, że nie jest w stanie oddać tak wielkich pieniędzy, musiał uciekać. Jedynym ratunkiem był kuzyn Roman, który przed laty wyemigrował do Ameryki i tam wiedzie, wraz ze swoją seksowną żoną, luksusowy żywot biznesmena. Niko zaciąga się na kuter i wyrusza w długą podróż do Stanów Zjednoczonych. W takich okolicznościach poznajemy naszego bohatera – z wielkimi nadziejami co do Ameryki, ogromną żądzą zemsty, a także z wyrokiem śmierci wydanym przez bałkańską organizację przestępczą.

Witaj w krainie spełnionych marzeń i życzeń, Niko! – wydaje się krzyczeć kuzyn Roman, gdy nas widzi w porcie. Już sam jego widok jest pierwszym znakiem, że coś jest nie tak. Cóż, jak się okazuje, nie jest pławiącym się w luksusach biznesmenem, a raptem drobnym ciułaczem prowadzącym swój taksówkarski interes. Z długami hazardowymi u rosyjskiej mafii i innych wschodnich oprychów jakoś żyje z dnia na dzień. W trzeciej części serii zmagaliśmy się z włoską mafią, w San Andreas poznaliśmy świat czarnoskórych i latynoskich gangów. Tym razem zostaniemy rzuceni w sam środek rosyjskiego i wschodnioeuropejskiego piekła. (Malkontentów, którzy po przeczytaniu tego fragmentu recenzji chcą wypisywać na forum skargi na spoilery, uświadamiam, że opisany początek to raptem 1,34% całej fabuły – tak, gra ma licznik postępu scenariusza). Początek w Liberty City nie jest przyjemny dla naszej psychiki. Wszystko jest brudne, ze wschodnim akcentem, większość ludzi ubrana jest w dresy i wiedzie bardzo nędzny żywot: spluwa, dragi i towarzystwo ledwo pełnoletnich prostytutek. Wszystko jest brudne, tanie i nie daje nadziei na lepsze jutro. Kontrast w porównaniu do rzeczywistości GTA III (włoska, ubrana w garnitury najwyższej klasy mafia) czy San Andreas (obwieszeni złotymi łańcuchami i żyjący w przepychu czarnoskórzy gangsterzy) jest duży.