Chipsety AMD 790FX, AMD 790X i AMD 770 w akcji na przykładzie sześciu płyt głównych

ASUS M3A32-MVP Deluxe

ASUS ma w ofercie wiele ciekawych i innowacyjnych płyt. M3A32-MVP Deluxe, zbudowana z wykorzystaniem chipsetu AMD 790FX, z całą pewnością także da się opisać tymi dwoma słowami.

Układ chłodzenia płyty, w całości wykonany z miedzi, nie ma imponujących rozmiarów. Największy radiator umieszczono na sekcji zasilania procesora. Dwie rurki cieplne łączą go ze znacznie mniejszym radiatorem mostka północnego, ten zaś pojedynczą rurką cieplną połączono z małym radiatorem mostka południowego. W czasie testów sprawdziliśmy, jakie temperatury osiągają poszczególne elementy układu chłodzenia. Radiator mostka północnego osiągał niecałe 50^oC, radiator sekcji zasilania - 49 stopni, radiator mostka południowego prawie 50 stopni. Niewielkie rozmiary to zaleta – montaż dużych coolerów procesora nie nastręcza problemu. Płyta, jak większość produktów z chipsetem AMD 790FX, ma oczywiście cztery złącza PCI Express x16. Pierwsze z nich umieszczono najbliżej procesora. Pomiędzy nim a drugim PCI-E x16 znalazło się PCI-E x1. Niżej umieszczono PCI i kolejne dwa PCI-E x16.

Podoba nam się bardzo przemyślane rozmieszczenie złącz napędów – poziomo, na brzegu płyty. Dzięki temu instalacja nawet czterech kart graficznych nie stoi w konflikcie z wykorzystaniem wszystkich złącz SATA i złącza ATA, co, jak przekonacie się dalej, w płytach z chipsetem 790FX wcale nie jest regułą. Nietypowo, bo na górze płyty umieszczono kartę WiFi. Niestety, takie jej położenie może utrudnić lub nawet uniemożliwić zapięcie części coolerów procesora po tej stronie. Karta skutecznie utrudnia dociągnięcie zatrzasku. Tuż za nią znajdziemy gniazdo zasilania 8-pin. Jest ono nieco obudowane, ale dostęp do niego nie jest zbyt trudny. Drugie z gniazd zasilania – 24-pin – znajdziemy w tradycyjnym miejscu – na brzegu płyty, obok złącz pamięci. Moduły w tych ostatnich da się wymieniać bez problemu, nawet przy największych kartach graficznych – odsunięto je bardzo daleko od złącz PCI, jednakże tylko pod warunkiem, że nie zastosujemy, opisanego dalej, wynalazku firmy. Za dźwięk na płycie odpowiada układ ADI AD1988, zaś za sieć LAN – Marvell 88E8056.

Na tylnym panelu płyty umieszczono gniazdo PS/2 klawiatury, sześć USB, optyczne i elektryczne S/PDIF, sześć mini-jack karty dźwiękowej, gniazdo sieciowe RJ-45, złącza eSATA oraz IEEE1394 i gniazdo anteny WiFi.

ASUS dołączył do płyty coś, czego nie uświadczymy u żadnego innego producenta – łączone z systemem chłodzenia płyty chłodzenie pamięci. Gadżet wygląda bardzo ciekawie, ale szczerze mówiąc, jego użyteczność i sens istnienia są co najmniej dyskusyjne.

Układ wykonano z miedzi. Na dwóch modułach pamięci (tyle może „obsłużyć” układ), umieszcza się miedziane blaszki, którym odpowiedni docisk zapewniają cztery nakrętki. Od blaszek ciepło dwoma rurkami cieplnymi (po jednej na moduł), odprowadzane jest do radiatorów i części przykręcanej czterema śrubami do radiatora mostka północnego płyty.

Po pierwsze, pamięci całkiem dobrze radzą sobie z odprowadzaniem ciepła bez tego typu dziwactw. Po drugie, obecnie coraz więcej użytkowników decyduje się nie na 2, lecz 4 GB RAM, co w połączeniu z procesorem czterordzeniowym wydaje się co najmniej wskazane. Ceny modułów 2 GB są bardzo wysokie, tak więc będą to raczej cztery moduły po 1 GB, czego układ chłodzenia Asusa nie będzie mógł obsłużyć. Po trzecie, jeśli zwracamy uwagę na taki szczegół jak możliwość wymiany pamięci bez demontowania karty graficznej, to tym bardziej zamocowane na niej i przykręcone, kłopotliwe „ustrojstwo” musi być odebrane jako poważna wada.

Dodatki

Tradycyjnie już dla drogich modeli Asusa, w pudełku umieszczono bardzo dużo dodatków. Oprócz opisanego wcześniej układu chłodzenie pamięci są to: instrukcja i płyta ze sterownikami i aplikacjami, kabel FDD, kabel ATA, sześć kabli SATA, przejściówka zasilająca molex-2xSATA, osłona tylnego panelu, śledź z wyjściem IEEE1394 i dwoma USB, dwa mostki do połączenia kart graficznych, wentylator do układu chłodzenia płyty, antenka WiFi oraz wiele razy opisywane, niezwykle praktyczne złącza do kabli podpinanych do płyty.

BIOS

BIOS płyty zapewnia dużą liczbę i zakres regulacji funkcji wykorzystywanych przy podkręcaniu. Wprawdzie ASUS nie lansuje płyty jako modelu wyczynowego, ale wiele z jej cech pozwala na traktowanie jej w taki właśnie sposób.

• FSB Frequency – 200 – 600 MHz (skok – 1 MHz)
• PCIE Frequency – 100 – 150 MHz (skok – 1 MHz)
• Procesor Voltage – 0,8000 – 1,7125 V (skok 0,0125 V)
• Procesor Frequency Multiplier – w zakresie dopuszczonym przez producenta układu
• CPU VDDA Voltage – 2,5, 2,6, 2,7, 2,8 V
• CPU-NB HT Link Speed – 200, 400, 600, 800, 1000 Mhz
• DDR2 Voltage – 1,80 – 2,50 V (skok 0,02 V)
• HyperTransport Voltage – 1,20, 1,30, 1,40, 1,50 V
• Core/PCIE Voltage – 1,10 – 1,40 V (skok – 0,02 V)
• NB PCIE PLL – 1,8, 1,9, 2,0, 2,1 V
• Southbridge Voltage – 1,20 – 1,40 V (skok – 0,02 V)
• DRAM Timing Configuration – ustawienie szybkości i timingów pamięci