Portal - kopciuszek, który okazał się być księżniczką

Neutralność czegokolwiek - sytuacji, rzeczy - nazwana, opisana, zyskuje własne życie. I im ów opis bardziej perswazyjny, tym życie kwitnie bujniejsze. Portal nazywa rzeczy zwykłe, niezwykłymi opisami. A że świat Portalu jest jasny, pusty, sterylny, wydawać by się mogło, iż zupełnie jałowy pod względem emocjonalnym, tym większym echem odbijają się w nim słowa, które są formą emocji, są formą emocjonalnej, intencjonalnej inteligencji... Portal jest grą, która tak w pewnym momencie gry działa na gracza, iż szkoda mu jest „zabić", „poddać eutanazji" Kostkę. Kostkę, która tym różni się od innych, iż została nazwana. Nawet nie imieniem, lecz tylko funkcją. "Kostka Towarzysząca". "Kostka, Która Nam Będzie Przez Chwilę Towarzyszyć". Ten zabieg jest idealną metaforą, czym naprawdę jest Portal. Właśnie taką Kostką, czyli funkcją wykorzystania emocji. W pustce i samotności Portalu echo odbija, wyolbrzymia głośno każdą rzuconą zgłoskę. Dzieje się tak przede wszystkim dlatego, ponieważ byt, który opisuje, byt, który kreuje nam emocje w Portalu nie jest zwykłym istnieniem. Wypada poznać deus-ex-machina Portalu, czyli GLaDOS.

GLaDOS jest A.I., Sztuczną Inteligencją zamieszkującą sobie komputer, który nadzoruje wszystkie testy. Osobowość GLaDOS trudno jest oddać. Mieszanina ironii, wredności, dziewczęcości, okrucieństwa, dowcipu, naiwności, infantylności. Schiozofreniczne odłamki umocowane jednak w solidnej osi nieubłaganej logiki Czynienia Nauki. GLaDOS nie jest szalona. Och, to by było banalne. GLaDOS czyni nas szaleńcami. A pod koniec, czymś gorszym nawet. GLaDOS jest ofiarą naszej nieprzyjemnej nielogiczności. Naszego braku współpracy. Naszego niezrozumienia naszej roli. Naszej wrogiej postawy wobec życzliwej w gruncie rzeczy, ciekawskiej neutralności GLaDOS. Nie zamierzam psuć przyjemności z gry, odkrywając wszystkie uroki przepysznej A.I. Portalu. Może powiem tylko - kreśląc zarazem szersze tło siły przekonywania do siebie Portalu - iż w owej perswazyjności GLaDOS ma swój udział zarówno talent aktorki czytającej kwestie GLaDOS, jak i nieprawdopodobne teksty, które wypowiada, jak i obróbka głosu (przywodząca na myśl techniczne mistrzostwo warstwy dialogowej z Thiefa 2 czy System Shock 2). GLaDOS wprawia w osłupienie. GLaDOS olśniewa. GLaDOS silnie koloryzuje odczucia z gry, mocno zabarwia je swoją osobowością. Bez GLaDOS Portal nie byłby tak zadziwiający. I tak... legendarny już chyba, bowiem GLaDOS na sam koniec robi rzecz, ze sobą i z nami, którą na pewno długo się będzie pamiętać. Zarówno ze względu na treść, jak i formę...

...„Still Alive". „Still Alive". Rzecz sama w sobie niby prosta, lecz włożona w taki, a nie inny kontekst - genialna.

GLaDOS nie jest sama we wszechświecie Portalu. Pewną inteligencją cechują się także działka. Owszem, zabójcze, ale jednocześnie ciekawskie, miłe, uprzejme, delikatne i nie chowają urazy, kiedy się z nimi rozprawimy. Działka potrafią zachować się tak, iż to my żałujemy szczerze, iż musimy coś z nimi zrobić, coś im zrobić. Podobnie jak to było z Kostką Towarzyszącą - niemym, nic nie czującym przedmiotem - ale tak opisanym przez GLaDOS, iż konieczność „eutanazji" Kostki wydawała się morderstwem. Działka chętnie się opisują, tkwiąc spokojnie w rzeczywistości gry, podobne nieco do zakłopotanych posiadaniem samoświadomości robotów z powieści niezrównanego Philipa K. Dicka. Siła Portalu jest zawsze siłą perswazyjnego opisu rzeczywistości gry, perwersyjnej, sterylnej, jak kruchość mechaniki zderzonej z krwią i delikatnością biologicznego ciała.