3DMark06, a może raczej 3DMark05 SE?

3DMark06 - co nowego?

3DMark06 trochę niemiło zaskakuje. Gdy tylko uruchomimy program po raz pierwszy, odnosimy dziwne wrażenie, że wciąż mamy do czynienia z poprzednią wersją narzędzia. Zmieniły się co prawda ekrany tytułowe pomiędzy poszczególnymi testami, ale same testy są takie same. Przynajmniej na pierwszy rzut oka.

Trzy spośród czterech podstawowych animowanych sekwencji przeniesiono z 3DMark05. Sceny oczywiście zmodernizowano (o tym za chwilę), ale generalnie to znane ze poprzedniego 3DMarka animacje. Dodano jedną zupełnie nową scenę. Ponadto 3DMark06 udostępnia zupełnie nowy test procesora i specjalizowane testy wybranych funkcji (większość z tych testów także przeniesiono z 3DMarka05). Program jest wizualnie na tyle podobny do starego 3DMarka, że powinien nosić nazwę 3DMark05 SE. Zwłaszcza, że już wcześniej Futuremark wydawał nowe re-edycje swoich narzędzi z dodatkami SE (3DMark2001 SE) czy MAX (3DMark99 MAX).

Ale co tak naprawdę nowego zobaczymy w 3DMark06? Test wreszcie w bardzo dużym stopniu korzysta z modelu cieniowania 3.0 (Shader Model 3.0). Dwie spośród czterech animowanych sekwencji wymagają karty graficznej zgodnej sprzętowo z SM 3.0, w więc akceleratora klasy GeForce 6, GeForce 7 lub Radeon X1000. Jeśli takową kartą nie dysponujemy, w nowym 3DMarku zobaczymy tylko dwie pierwsze sceny. W ten oto sposób 3DMark06 stara się zasymulować gry 2006 roku. Ponieważ obaj producenci układów graficznych oferują już sprzęt klasy SM 3.0 dostępny w każdej kategorii cenowej, wreszcie na większą skalę powinny zacząć się pojawiać tytuły korzystające z SM 3.0. Wciąż jednak większość gier zapewne ograniczać się będzie do wykorzystania SM 2.0.

Drugą istotną nowością jest intensywne wykorzystywanie renderingu HDR (High Dynamic Range). Umożliwia on znaczne poszerzenie dostępnej skali barw, a co za tym idzie, uzyskanie wielu nowych efektów, jak oślepiające, jaskrawe rozbłyski czy widoczne szczegóły w bardzo ciemnych partiach obrazu. Producenci gier są zgodni: HDR to jedna z najfajniejszych funkcji, jakie powinniśmy zobaczymy w akcji w wielu grach tego roku. Dotychczas po HDR sięgano bardzo niechętnie, gdyż dostępne karty graficzne były po prostu za wolne do grania z włączonym HDR. Najnowsze akceleratory umożliwiają już komfortowe granie z włączonym HDR, chociaż układy GeForce 6 i GeForce 7 nie potrafią pogodzić HDR z wygłądzaniem krawędzi (to sprzętowe ograniczenie tych procesorów graficznych).

Jedną z bardzo istotnych zmian w 3DMark06 w stosunku do wersji 05 programu jest zastosowanie zupełnie nowego podejścia do cieni. 3DMark05 wykorzystywywał perspektywiczne mapy cieni, które generalnie sprawdzały się bardzo dobrze i umożliwiały uzyskanie realistycznych efektów. 3DMark06 idzie o krok dalej. Tym razem twórcy programu sięgnęli po nowy sposób generowania cieni. Wykorzystują kaskadowe mapy cieni CSM (Cascaded Shadow Maps). Umożliwiają one stworzenie realistycznych cieni niezależnych od kąta padania światła. Cała scena dzielona jest wzdłuż osi Z na pięć sekcji, a każda z nich cieniowana jest niezależnie przy pomocy map o rozmiarach 2048x2048, zapisywanych w formacie D24X8 lub DF24 (względnie R32F, jeśli układ graficzny nie obsługuje sprzętowo tekstur głębi). Tak duży rozmiar map pożera całą moc wypełniania układu graficznego. Z tego względu 3DMark06 jest o wiele mniej czuły na zmianę trybu graficznego niż poprzednie wersje programu.

Po raz pierwszy w historii serii 3DMark zmienił się system wyliczania wyniku końcowego. Dotychczas opierał się on na kilku testach, symulujących rzeczywiste gry (Game Tests). Poprzednie wersje programu mierzyły średnią liczbę klatek wyświetlanych w ciągu sekundy dla każdego testu, po czym posługując się prostym wzorem przeliczały fps na wynik w jednostkach "3DMark". Nowe podejście w 3DMark06 polega na tym, że animacje Game Tests nazywają się teraz Graphics Tests (testy grafiki), gdyż w głównej mierze uzależnione są one właśnie od wydajności karty graficznej. 3DMark06 po raz pierwszy przy obliczaniu wyniku końcowego bierze pod uwagę także wynik testu procesora (CPU Test). Autorzy programu wyszli z założenia, że obecnie wiele nowych gier jest ograniczonych właśnie przez procesor, a nie kartę graficzną, ze względu na skomplikowane symulacje sztucznej inteligencji czy fizyki przeprowadzane w czasie rzeczywistym właśnie przez procesor. Dlatego, jak twierdzą przedstawiciele Futuremark, uwzględnienie procesora w wyniku końcowym jest kluczowe w nowym 3DMarku.

W sumie zatem na wynik końcowy składają się trzy podstawowe elementy: testy w sekwencjach SM 2.0, testy w sekwencjach SM 3.0 wykorzystujących efekty HDR, a także testy procesora. 3DMark06 działa także na kartach graficznych klasy SM 2.0 (serie Radeon X850, X800, X700, X600, 9800, 9600, 9700 itd. oraz cała linia GeForce FX), jednak wówczas do wyniku końcowego zaliczane są tylko rezultaty testu SM 2.0 i testu procesora.

Kolejną istotną zmianą jest zwiększenie standardowej rozdzielczości z 1024x768 do 1280x1024. Producenci kart graficznych coraz bardziej przyzwyczajają nas do grania w wysokich rozdzielczościach, a 1280x1024 jest natywnym trybem graficznym dla monitorów LCD 17" i 19", które są w tej chwili najpopularniejsze.

Ponieważ prosiło o to wielu użytkowników 3DMarka, do wersji 06 powraca... gra. Nie jest to może gra bardzo ambitna, jeździmy futurystycznym czołgiem i naparzamy do uciekających przed nami samochodzików, jednak można się trochę rozerwać. Kto ustrzeli więcej samochodzików w przeciągu pięciu minut, ten lepszy. Swoje wyniki można dodawać do internetowej bazy, więc zapewne znajdą się zapaleńcy, którzy będą bić rekordy w nowej grze :-)

3DMark06 to jednak przede wszystkim benchmark kart graficznych i procesorów, i to na tych jego funkcjach skupimy się w tym artykule.