Z lupą w ręku, czyli rendering ATI i NVIDII pod kontrolą

Filtrować każdy może! Jeden lepiej, a drugi trochę gorzej.

Optymalizacja filtrowania tekstur za sprawą firmy NVIDIA niemal na dobre weszła do kanonu technik renderingu grafiki trójwymiarowej. Wielu z Was zapewne pamięta kolejne skandale i skandaliki, związane z pogarszaniem jakości obrazu w niektórych grach, dla uzyskania wyższej wydajności kart graficznych z układami GeForce FX. Wszystko zaczęło się od popularnego programu 3DMark03 firmy MadOnion (obecnie Futuremark) i sterowników NVIDIA Detonator FX (seria 40). Niedługo trzeba było czekać, aby sprawę wyraźnie gorszej jakości renderingu kart z układami NVIDII ktoś nagłośnił.

Skąd wzięło się pojęcie "Nieuczciwych optymalizacji"? Optymalizacje w sterownikach na ogół są zawsze bardzo mile widziane. Nawet jeśli podnoszą wydajność układów graficznych kosztem jakości renderingu, ale możliwe jest ich wyłączenie, problemu z nimi nie ma. Gorzej, gdy producent układu graficznego stosuje sztuczki polegające na wykrywaniu przez sterowniki, jaka w danym momencie aplikacja jest uruchamiana i dostosowywaniu pewnych ustawień na czas jej pracy, nie pozwalając użytkownikowi na ich zmianę lub wręcz ignorowaniu konfiguracji przez niego wykonanych. Przykładem takiej nieuczciwej optymalizacji był swego czasu 3DMark03, po uruchomieniu którego sterowniki NVIDIA Detonator znacznie zmniejszały liczbę próbek tekstur dla wybranych pikseli, co owocowało tym, że pomimo wybrania w programie filtrowania trójliniowego, sterowniki korzystały z niego tylko dla nielicznych tekstur. Większość z nich filtrowana była natomiast jakościowo znacznie gorszą metodą dwuliniową. Aby obejść tę sztuczkę trzeba było zmienić nazwę pliku wykonywalnego z "3dmark03.exe" na inną. To sprawiało, że sterowniki NVIDII "nie zauważały" uruchomienia programu 3DMark03, a tym samym nie stosowały przedstawionej powyżej metody zwiększania wydajności.

Zarówno NVIDIA jak i ATI swoje pierwsze kroki na drodze stosowania optymalizacji w sterownikach stawiały wraz z pojawieniem się "Drugiej Edycji" (Second Edition) programu 3DMark2001. Obaj producenci korzystali z opisanego wcześniej triku. NVIDIA "bawiła się" w zmniejszanie szczegółowości renderowanych scen, a ATI w podmianę kodu Pixel Shader i optymalizacje filtrowania tekstur w teście Nature. NVIDIA podczas "zabaw" z 3DMark2001 SE zaliczyła największą wpadkę, najgorszą jakiej producent układów graficznych mógłby się spodziewać. Manipulując ustawieniami w sterownikach Detonator 44.0x, NVIDII rzeczywiście udało się zmniejszanie szczegółowości niektórych scen w testach 3DMark2001. Poniżej zamieszczam dwa obrazki z testu Draghotic programu 3DMark2001 SE, z włączonym filtrowaniem anizotropowym i wygładzaniem krawędzi. Kto zgadnie, czym różnią się te dwa obrazki? ;-)

NVIDIA GeForce4 Ti 4200

NVIDIA GeForce FX 5600