Creative X-Fi - nowy wymiar dźwięku

Spokojnie, to tylko sukces!

W życiu zazwyczaj bywa tak, że nie da się budować przyszłości bez zaplecza przeszłości. Któż więc chociażby nie słyszał nazwy "Creative Labs" albo "Sound Blaster"? Już od ponad dziesięciu lat te dwie nazwy są bez mała synonimami dźwięku komputerowego. W 1994 roku, tuż po przejęciu firmy EMU przez Creative Labs, Dave Rossum - założyciel EMU - stworzył Creative ATC, czyli Advanced Technology Center (z ang. Centrum Technologii Zaawansowanych). Dziś w ATC pracuje 60 najwybitniejszych fachowców, w tym 11 doktorów habilitowanych, wśród których niektórzy do dziś pracują w m.in. Centrum Badawczym Muzyki i Akustyki Komputerowej Uniwersytetu Stanford, Instytucie Badawczym Muzyki i Akustyki (IRCAM) w Paryżu czy Centrum Nowych Technologii Muzyki i Dźwięku (CNMAT) Uniwersytetu Berkeley.

Na swoim koncie ATC ma już sporo sukcesów. W 1994 roku na rynek wprowadzono układy EMU8000. Wtedy to mieliśmy okazję po raz pierwszy usłyszeć komputerową syntezę WaveTable w wykonaniu Creative Labs. W tamtych czasach komputerowa synteza dźwięku MIDI, w oparciu o próbki dźwiękowe, stała się wreszcie dostępna, i to w niskiej, jak na owe czasy cenie. Cztery lata później, Creative Labs uderzyła ponownie. Zaprezentowana w 1998 roku linia układów EMU10Kx do dnia dzisiejszego w kwestii popularności nie ma sobie równych. Układy EMU10K1 (instalowane na kartach Sound Blaster Live!) jako pierwsze umożliwiały dokonywanie manipulacji strumieniami dźwiękowymi w czasie rzeczywistym. Ich wydajność obliczeniowa dorównywała procesorom Intel Pentium 166 MHz. Pięć lat później (rok 2001) Creative Labs wraz z układami Audiy rozpoczyna erę Advanced High Definition Audio (EAX Advanced HD, EAX 4.0), a także przetwarzania dźwięku w rozdzielczości 24 bitowej i z próbkowaniem 192 kHz. Dziś jednak sytuacja ulegnie zmianie. Drzewo genealogiczne rodu EMU10Kx kończy się na bezdzietnym układzie Audigy 4. Przed nami stoi nowa generacja.

Co w krzemie piszczy...

W dzisiejszych czasach wydajność układów dźwiękowych odgrywa coraz większą rolę. Co prawda na przykład w grach nie jest ona aż tak znacząca, jak ma to miejsce w przypadku układów graficznych (GPU) czy procesorów (CPU), to jednak wykorzystanie dźwięku przestrzennego, wysokiej jakości dźwięków czy podkładów muzycznych, przetwarzanie coraz większej liczby strumieni dźwiękowych jednocześnie wymaga coraz większej mocy obliczeniowej. Aby zapewnić X-Fi (następcy Audigy) jak najdłuższy żywot, firma Creative Labs musiała - tak jak siedem lat temu - postawić sobie i konkurencji poprzeczkę bardzo wysoko. Stąd też porównanie nawet najbardziej podstawowych elementów specyfikacji X-Fi z linią układów Audigy robi wrażenie. Widać to wyraźnie w poniższej tabelce.

Już na pierwszy rzut oka X-Fi prezentuje się wręcz rewelacyjnie. Liczba tranzystorów względem linii układów Audigy zwiększona została jedenastokrotnie. Same jednostki logiczne, jak na przykład stałoprzecinkowe (ALU) składają się z aż 20 milionów tranzystorów. Pozostałe 30 milionów to jednostki FIFO, cache i innego typu bufory. Poważnie, bo ośmiokrotnie zwiększono także liczbę bramek logicznych. Co prawda wymiar technologiczny X-Fi pozostał taki sam, jak to miało miejsce w przypadku układów Audigy, ale za to zmniejszono zasilanie rdzenia układu z 1,4 do 1,2 V. Dwukrotnie zwiększono zegar taktujący układu.

400 MHz to mniej więcej tyle, ile osiągają obecnie układy graficzne. Jednakże pobór mocy układów X-Fi jest znacznie mniejszy niż w przypadku np. układów NVIDIA GeForce 6800 Ultra i dlatego nie musimy się jeszcze obawiać kart dźwiękowych z wielkimi coolerami ;-). A jak to liczy? Ano całkiem nieźle! Ponad 10 miliardów wykonywanych operacji na sekundę układu X-Fi to aż 24 razy więcej niż mógł osiągnąć układ Audigy i jednocześnie prawie czterokrotnie więcej niż procesory Intel Pentium 4 2,4 GHz!